Қазақстан мен Қытайдың ортақ QR жүйесі: Халыққа қандай пайдасы бар және қашан қолжетімді болмақ?

Қазақстандықтардың Қытайда өз банкінің қосымшасы арқылы QR-кодпен төлеу мүмкіндігін кеңейту жоспарланып отыр. Бұл туристер мен іссапарға баратын азаматтардың есеп айырысуын жеңілдетуге тиіс. Алайда ортақ қызметтің нақты іске қосылатын күні әлі нақтыланбаған. Ұлттық банктің ресми хабарламасы мен соңғы түсіндірмелерін BAQ.KZ тілшісі жинақтады.

Ұлттық банктің 4 тамыздағы ресми ақпаратында Қазақстан мен Қытай арасындағы QR-төлемдерді қабылдау жүйесін 2026 жылдың соңына дейін біріктіру көзделгені айтылған. Жоба Ұлттық төлем корпорациясы мен UnionPay International арасындағы меморандум аясында жүзеге асырылады. Бұл мәселе қазақстандық қаржы реттеушілерінің Қытайға жұмыс сапары барысында талқыланған. 

Ұлттық банктің Төлем жүйелері және цифрлық қаржы технологиялары департаментінің директоры Ерлан Ашықбеков халықаралық QR-төлемдерді іске қосу бойынша техникалық шешімдер мен бизнес-модель әлі әзірленіп жатқанын түсіндірді.

Оның айтуынша, Қазақстанның банкаралық төлем жүйесін өзге мемлекеттердің осындай жүйелерімен байланыстыру қарастырылып жатыр. Бұл қазақстандықтарға шетелде, ал шетел азаматтарына Қазақстанда QR арқылы төлеуге мүмкіндік беруге тиіс.

Жақын уақытта енгіземіз деп айту ертерек, дегенмен жұмыс жоспарда бар, – дейді Ерлан Ашықбеков.

Әр елдің төлем жүйесінің техникалық талаптары мен ерекшеліктері болғандықтан, қызметтің нақты жұмыс тәртібі де толық айқындалмаған. Сондықтан тамызда жарияланған жыл соңына дейінгі жоспарды қызметтің іске қосылғанын растайтын ақпарат ретінде қабылдауға болмайды. Қыркүйектегі түсіндірмеде нақты күн аталған жоқ.

Халық үшін жобаның негізгі пайдасы – шетелде күнделікті төлем жасаудың жеңілдеуі. Қызмет қолжетімді болғанда, азамат жүйені қолдайтын сауда орнында өзіне таныс банк қосымшасын пайдалана алады. Бұл қолма-қол валюта алып жүру қажеттілігін азайтуы мүмкін. Дегенмен нақты қолайлылық жобаға қанша банк пен сауда орны қосылатынына байланысты болады.

Ұлттық банктің бұған дейін BAQ.KZ-ке берген ресми жауабына сәйкес, кейбір қазақстандық банктер Қытайда QR арқылы төлеу қызметін қазірдің өзінде ұсынып отыр. Олар шетелдік серіктестерімен жасалған жеке келісімдер негізінде жұмыс істейді.

Жаңа жобаның ерекшелігі – осы мүмкіндікті ұлттық Банкаралық мобильді төлем жүйесі деңгейінде дамыту. Алғашқы кезеңде қызметті аталған жүйеге қатысатын банктердің UnionPay төлем құралдарын пайдаланатын клиенттері қолдана алатыны түсіндірілген.

Ашықбековтің қыркүйектегі мәлімдемесінде халықаралық интеграцияның мақсаты барлық банктердің клиенттеріне мүмкіндік ашу екені айтылды. Алайда бұл барлық клиент қызметті бір мезетте пайдалана бастайды дегенді білдірмейді.

Экономист Айбар Олжаевтың пікірінше, ортақ QR-төлем жүйесі Қазақстан мен Қытай арасындағы сауда байланысын нығайтып, екі ел азаматтарының есеп айырысуын жеңілдетуге ықпал етеді.

Мұндай мүмкіндікке халық тарапынан сұраныс бар. Ортақ төлем жүйелерін интеграциялау жұмыстары Қытаймен ғана емес, басқа да елдермен жүргізіліп жатыр. Бұл екі елдің саудагерлеріне, студенттері мен туристеріне қолайлы, – дейді экономист.

Төлемнің қаншалықты тиімді болатыны банктердің шарттарына да тәуелді. Ұлттық банктің ресми жауабында комиссияны, лимитті, валюта айырбастау тәртібін және өзге талаптарды сервиске қосылатын банктер белгілейтіні көрсетілген.

Төлем жүйелерін біріктіру жұмысы алдымен Қазақстан ішінде басталды

Елде банктер арасында телефон нөмірі арқылы ақша аударуға және ортақ QR арқылы төлеуге мүмкіндік беретін Банкаралық мобильді төлем жүйесі іске қосылды. 

Ендігі қадам – отандық банкаралық жүйені басқа елдердің төлем жүйелерімен байланыстыру. Бұл қазақстандықтарға шетелде өз банкінің қосымшасымен QR арқылы төлеуге, ал шетел азаматтарына Қазақстанда осындай мүмкіндікті пайдалануға жол ашуға тиіс. Қазір шетелдік серіктестермен бірге жобаның техникалық шешімдері мен жұмыс тәртібі әзірленіп жатыр. 

Бұған дейін Қазақстандықтар шетелде өз банкінің қосымшасы арқылы QR-кодпен төлем жасай алатынын хабарлаған болатынбыз. Бұл туралы Ұлттық банк төрағасының орынбасары Бинұр Жаленов Central Asia Fintech Summit 2026 форумында айтты.

Тағы оқи отырыңыз:

• Қытай мен Үндістанда QR арқылы төлеу: Мүмкіндік қашан ашылады? 
• Қазақстан мен Қытай арасындағы ортақ QR-төлем қалай жұмыс істейді?  
• Қазақстандықтар Қытайда QR арқылы төлем жасай алады: Жүйелер жыл соңына дейін біріктіріледі