Биыл Қазақстанда тұрғын үй кезегіне қалай тұруға болады

Тұрғын үйге мұқтаж азаматтар мемлекеттік қолдауға онлайн өтініш бере алады. Ол үшін белгіленген талаптарға сәйкес келіп, өтінішті дұрыс рәсімдеу қажет. Тұрғын үй есебіне кімдер тұра алады, өтінішті қалай беруге болады және биыл қандай өзгерістер енгізіледі?

Тұрғын үй мәселесін шешуде мемлекеттік қолдауға өтініш беру бүгінде толықтай онлайн форматта жүзеге асырылады. 2026 жылы өтініштер Orken платформасында жұмыс істейтін электрондық «Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы» арқылы қабылданады.

Тұрғын үй есебіне кімдер тұра алады

Homsters.kz жазуынша, тұрғын үй есебіне Қазақстан Республикасының кәмелетке толған азаматтары мен қандастар заңнамаға сәйкес тұрғын үйге мұқтаж деп танылған жағдайда тұра алады.

Негізгі талаптардың бірі – соңғы бес жыл ішінде өтініш берушінің Қазақстан аумағында меншігінде тұрғын үй болмауы.

Бұған жалғыз баспанасы ресми түрде апатты деп танылған азаматтар кірмейді.

Өтініш қаралған кезде мемлекеттік органдар жылжымайтын мүлік туралы мәліметтерді, отбасы құрамын және басқа да қажетті ақпаратты мемлекеттік ақпараттық жүйелер арқылы автоматты түрде тексереді.

Тұрғын үй кезегіне қалай тұруға болады: қадамдық нұсқаулық

Өтініш беру бірнеше қарапайым қадамнан тұрады.

1-қадам. eGov порталында авторизациядан өтіп, тұрғын үй есебіне қою қызметін таңдаңыз. Осыдан кейін жүйе сізді автоматты түрде Orken платформасына бағыттайды.

2-қадам. Электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) арқылы жүйеге кіріңіз.

3-қадам. Өтінішті толтырып, барлық мәліметтің дұрыстығын мұқият тексеріңіз және құжатқа ЭЦҚ арқылы қол қойыңыз.

4-қадам. 1414 нөмірінен келетін SMS арқылы дербес деректерді өңдеуге келісіміңізді растаңыз. Егер өтініште отбасы мүшелері көрсетілсе, олардың әрқайсысы да келісімін жеке растауы қажет.

5-қадам. Өтінішті жіберіп, оның қаралу мәртебесін жеке кабинетіңіз арқылы бақылаңыз.

Қызмет тегін көрсетіледі.

Өтініш қанша уақытта қаралады

Егер өтініш беруші барлық талаптарға сәйкес келсе және соңғы бес жылда тұрғын үйі болмаса, өтініш әдетте бір жұмыс күні ішінде қаралады.

Ал егер өтініштің негізі жалғыз тұрғын үйдің апатты деп танылуы болса, онда уәкілетті органдар қосымша тексеру жүргізетіндіктен, қарау мерзімі үш жұмыс күніне дейін созылуы мүмкін.

Мемлекеттік тұрғын үй қалай бөлінеді

Тұрғын үй есебіне қойылғаннан кейін өтініш беруші бірыңғай электрондық кезекке енгізіледі. Тұрғын үйді бөлу кезінде кезекке қойылған күні, отбасының табыс деңгейі және көрсетілетін мемлекеттік қолдау түрі ескеріледі.

Осы қағидалар бойынша коммуналдық тұрғын үй қорынан пәтерлер, әкімдіктер жеке меншік иелерінен жалға алатын тұрғын үйлер, сондай-ақ мемлекеттік тұрғын үй бағдарламалары аясындағы қолдау шаралары ұсынылады.

14 қыркүйектен бастап қандай өзгерістер күшіне енеді

Осы күзден бастап тұрғын үй есебіне қою қағидалары бұрынғыдан да нақты әрі әділ болады.

Негізгі өзгерістердің бірі – жылжымайтын мүліктегі үлесті тексеру. Егер жаңа өтініш берушінің жалғыз тұрғын үйдегі үлесі 50% немесе одан көп болса, оны тұрғын үй есебіне қою мүмкін болмайды. Бұл ретте тек өтініш берушінің ғана емес, оның отбасы мүшелерінің де мүлкі ескеріледі. Ал тұрғын үйдегі үлесі үштен бір немесе төрттен бір сияқты аз мөлшерде болса, азаматтар мемлекеттік қолдауға өтініш бере алады.

Сонымен қатар отбасы ұғымы кеңейтіледі. Ерлі-зайыптылар мен балалардан бөлек, өзара келісім болған жағдайда ерлі-зайыптылардың ата-аналары, немерелері және қамқоршылар да отбасы құрамына енгізілуі мүмкін. Бұл отбасының нақты тұрғын үй жағдайын дәлірек бағалауға мүмкіндік береді.

Мемлекеттік пәтерлерді бөлу тәртібі де өзгереді. Қазір негізгі өлшем тұрғын үйдің жалпы ауданы болса, қыркүйектің ортасынан бастап отбасыға қажетті бөлмелер саны да ескерілетін болады. Осылайша қолжетімді пәтерлерді тиімдірек бөлуге және сәйкес тұрғын үйдің ұзақ уақыт табылмай қалу жағдайларын азайтуға мүмкіндік туады.

Ал қазірдің өзінде тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтарға құжаттарын қайта тапсырудың қажеті жоқ. Жаңа талаптар тек өзгерістер күшіне енгеннен кейін өтініш беретін азаматтарға қолданылады.

Апатты үйде тұратын азаматтар нені білуі керек?

Апатты тұрғын үйде тұратын азаматтар үшін бұрынғыдай мемлекеттік тұрғын үй алуға қатысты кепілдіктер сақталады. Алайда олар өтінішті міндетті түрде электрондық «Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы» арқылы тапсыруы тиіс.

Сонымен қатар заңнама ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар мен жетім балалардың құқықтарын қорғайды. Егер бала асырап алынғаннан немесе қамқоршылық рәсімделгеннен кейін қайтадан осы санатқа жатса, оның тұрғын үй есебіне алғаш қойылған күні сақталады. Бұл кезекті қайтадан бастамауға мүмкіндік береді.

Бұдан бөлек, мемлекет жеңілдік санаттары арасында пайдаланылмаған квоталарды қайта бөлуге рұқсат берді. Соның нәтижесінде бастапқыда бөлінген көлем толық пайдаланылмаған жағдайда, бос пәтерлерді басқа кезекте тұрған азаматтар жылдамырақ ала алады.