2024–2025 жылдары 40 жас жазушы арнайы грантқа ие болды

 Қазақстанда мәдениет, әдебиет қайраткерлері мен шығармашыл жастарды қолдау бойынша кешенді шаралар жүзеге асырылуда.

2023 жылдан бастап Қазақстан Республикасының Президенті жас жазушылар мен ақындарға арналған арнайы әдеби сыйлықты табыстап келеді. Оның лауреаттары болып 12 автор танылды, жалпы берілген сыйлық көлемі 50 млн теңгені құрады. Марапат төрт бағыт бойынша беріледі: проза, поэзия, драматургия және балалар әдебиеті.

Ұлттық әдеби «Айбозды» сыйлығы да жалғасып келеді. 2022 жылдан бері оның лауреаттары қатарында 28 қаламгер бар, ал жалпы жүлде қоры 140 млн теңгені құрады. Сыйлық қазіргі әдебиеттің негізгі жанрларын қамтиды, соның ішінде проза, поэзия, драматургия, аударма, балалар әдебиеті, әдеби сын және комикс бар.

Оқуға деген қызығушылықты арттыруға ерекше көңіл бөлінуде. 2025 жылы Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша алғаш рет республикалық деңгейде Ұлттық кітап күні аталып өтті. Соның аясында еліміз бойынша шамамен 300 іс-шара ұйымдастырылды. Сондай-ақ тоғыз номинациядан тұратын «Ұлттық кітап» байқауы өткізіліп, «Жыл кітабы» Гран-приі табысталды.

Жас жазушыларды қолдау мақсатында 2024–2025 жылдары арнайы гранттар 40 авторға беріліп, олардың нәтижесінде кітаптары жарық көрді. Сонымен қатар Жұмысшы мамандықтар жылы аясында «Ерлік пен еңбек дастаны» атты шығармашылық байқау өткізіліп, оның жеңімпаздары ақшалай сыйлықтармен марапатталды.

Дарынды жастарды қолдаудың негізгі құралдарының бірі – ғылым, шығармашылық және спорт салаларындағы жетістіктері үшін берілетін «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығы. Бүгінгі күнге дейін 380 адам лауреат атанды. Сыйлық иегерлеріне диплом, төсбелгі және 1 млн теңге көлемінде ақшалай сыйақы табысталады.

2021 жылдан бастап Мемлекет басшысының бастамасымен жыл сайын «Тәуелсіздік ұрпақтары» гранты тағайындалып келеді. Оның мөлшері 3 млн теңгені құрайды. Бұл грант белсенді шығармашыл жастардың жаңа идеялары мен бастамаларын қолдауға бағытталған. Осы уақытқа дейін оның иегері атанғандар саны 153 адамды құрады.

Сонымен қатар жыл сайын 75 мәдениет қайраткеріне мемлекеттік стипендия тағайындалады. Биылдан бастап оның мөлшері екі есеге ұлғайып, 5 млн теңгені құрады.

Мемлекет басшысының тапсырмасымен дәстүрлі өнер шеберлерін қолдауға және ұлттық мәдени мұраға деген қызығушылықты арттыруға бағытталған «Асыл мұра» ұлттық сыйлығы құрылуда. Бұл марапат Мәдениет және ақпарат министрлігінің ұсынысы негізінде Президент Жарлығымен мәдениет пен өнер саласындағы ең талантты өкілдерге табысталатын болады.

Бір уақытта ведомство шетелде танылған мәдениет өкілдерін ынталандырудың жаңа тетігін әзірлеуде. Қазірдің өзінде республикалық іріктеудің ережелері дайындалып жатыр, оның қорытындысы бойынша кемінде он елдің қатысуымен өтетін халықаралық байқаулар мен фестивальдердің жеңімпаздары мен лауреаттары марапатталады.

Марапаттар бірнеше бағыт бойынша беріледі деп жоспарланған: музыка, театр, хореография және балет, бейнелеу және сәндік-қолданбалы өнер, кино және анимация. Қазіргі уақытта бұл шараны 2027 жылдан бастап республикалық бюджет есебінен қаржыландыру мәселесі пысықталуда.

Сондай-ақ жоғары нәтижелерге қол жеткізген қатысушылар мен олардың тәлімгерлері ақшалай сыйақылар, гранттар, ведомстволық наградалар және арнайы төлемдер ала алады. Мұндай қолдаудың көлемі мен тәртібі іс-шараның деңгейіне, мекеме мәртебесіне және уәкілетті немесе жергілікті атқарушы органдардың шешімдеріне байланысты болады.

Жыл сайын еліміздің мәдениет пен өнер саласының дамуына елеулі үлес қосқан тұлғалар мемлекеттік наградалармен марапатталады. 2026 жылы Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне орай 120 азамат марапатқа ие болды.

Жас дарындарды қолдау шығармашылық мектептер, гранттық бағдарламалар, байқаулар, фестивальдер, білім беру жобалары мен стипендиялар арқылы жүзеге асырылуда. Бұл жұмыста қоғамдық және қайырымдылық қорлар, сондай-ақ шығармашылық одақтар да маңызды рөл атқарады.