Тең мүмкіндікке бастар қадам: Таразда инклюзивті спорттың жаңа орталығы бой көтереді

Тараз қаласында әлеуметтік маңызы зор жоба – Инклюзивті спорт орталығының құрылысына бастау берілді. Жаңа нысанның іргетасына уақыт капсуласын салу рәсімі өтіп, өңір үшін маңызды бастаманың алғашқы қадамы жасалды.

Салтанатты іс-шараға Жамбыл облысының әкімі Ербол Қарашөкеев, Тараз қаласының әкімі Бақытжан Орынбеков, зиялы қауым өкілдері, спорт ардагерлері, белгілі спортшылар, қоғамдық ұйым мүшелері және қала тұрғындары қатысты.

Жиын барысында қатысушылар болашақ ұрпаққа ізгі тілектерін білдіріп, жаңа орталықтың негізіне уақыт капсуласын салды. Бұл рәсім – тек құрылыс жұмыстарының басталуын білдіретін символдық шара емес, қоғамдағы маңызды құндылықтардың – адамға деген құрмет, тең мүмкіндік және әлеуметтік жауапкершілік қағидаттарының көрінісі.

Инклюзивті орта – өркениетті қоғамның басты көрсеткіші

Қазіргі таңда әлемде қоғамның даму деңгейі тек экономикалық көрсеткіштермен емес, оның әрбір азаматына қаншалықты қолайлы жағдай жасалғанымен де бағаланады.

Инклюзия ұғымы – барлық адамның әлеуметтік өмірге толыққанды қатысуына мүмкіндік беру дегенді білдіреді. Ал спорт саласындағы инклюзия – адамның денсаулығына, физикалық мүмкіндігіне немесе ерекшелігіне қарамастан спортпен айналысуына жағдай жасау.

Спорт – тек дене шынықтыру құралы емес. Ол адамның өзіне деген сенімін арттыратын, жаңа орта қалыптастыратын, қоғамға араласуға мүмкіндік беретін маңызды әлеуметтік тетік.

Әсіресе ерекше қажеттілігі бар балалар мен ересектер үшін спорттың орны бөлек. Жаттығу арқылы олар денсаулығын нығайтып қана қоймай, жаңа қабілеттерін ашады, жарыстарға қатысады, өз жетістіктерін көрсетеді.

Сондықтан инклюзивті спорт орталықтарының салынуы – әлеуметтік қолдаудың ғана емес, қоғамның барлық мүшесіне тең мүмкіндік берудің нақты көрінісі.

Тараздағы жаңа орталық – өңір үшін маңызды әлеуметтік жоба

Жамбыл облысында бой көтеретін Инклюзивті спорт орталығы өңірдегі спорттық және әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға бағытталған маңызды жобалардың бірі.

Салтанатты рәсім барысында Жамбыл облысының әкімі Ербол Қарашөкеев бұл бастаманың Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың халықтың өмір сүру сапасын арттыру, бұқаралық спортты дамыту және инклюзивті орта қалыптастыру жөніндегі тапсырмаларының нақты жүзеге асуы екенін атап өтті.

Бүгін біз жай ғана жаңа ғимараттың құрылысын бастап отырған жоқпыз. Біз адамға деген құрметті, тең мүмкіндікті және әлеуметтік жауапкершілікті дәріптейтін маңызды бастаманың іргетасын қалап отырмыз. Бұл орталық мыңдаған азаматтың өміріне жаңа серпін беретін, талай чемпионның жолын ашатын маңызды әлеуметтік нысан болады, – деді облыс әкімі.

Жаңа орталық ерекше қажеттілігі бар азаматтардың спортпен еркін айналысуына, олардың қоғам өміріне белсенді араласуына мүмкіндік береді. Сонымен бірге бұл нысан балалар, жастар және барлық қала тұрғындары үшін қолжетімді спорттық кеңістікке айналады.

Заманауи талаптарға сай спорт кешені

Жобаның тапсырыс берушісі – «Жамбыл облысы әкімдігінің құрылыс басқармасы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі. Қазақстан Республикасы мемлекеттік сатып алу конкурсының қорытындысы бойынша жоба «кілтпен тапсыру» (EPC+F) тәсілімен жүзеге асырылады. Жобаға сәйкес спорт орталығы 1,6 гектар аумақта орналасады. Ғимараттың жалпы ауданы 3 600 шаршы метрді құрайды. Нысан бір мезетте 300 келушіні қабылдай алады.

Құрылыс-монтаждау жұмыстары 2026 жылдың тамыз айында басталып, 2027 жылдың ақпан айында аяқталады деп жоспарланған.

Орталықта спортшылар мен келушілер үшін барлық қажетті жағдай қарастырылады. Атап айтқанда:

• оқу-жаттығу сабақтары мен жарыстар өткізуге арналған әмбебап спорт залы;
• тренажер залы;
• емдік дене шынықтыру залы;
• медициналық және психолог кабинеттері;
• жаттықтырушылар бөлмелері;
• әкімшілік орындар;
• конференция залы;
• буфет;
• күту және тіркеу аймақтары;
• киім ауыстыратын бөлмелер;
• душ және санитарлық тораптар.

Бұл инфрақұрылым спортпен айналысуға ғана емес, кешенді оңалту жұмыстарын жүргізуге де мүмкіндік береді.

Кедергісіз орта қағидаты – жобаның басты ерекшелігі

Орталықтың негізгі ерекшелігі – оның толықтай кедергісіз орта талаптарына сай жобалануы.

Кедергісіз орта дегеніміз – ғимаратқа кіру, қозғалу және спорттық қызметтерді пайдалану кезінде ешқандай шектеудің болмауы.

Бұл тәсіл ерекше қажеттілігі бар азаматтардың ғана емес, барлық тұрғындардың жайлылығын қамтамасыз етеді. Себебі қолжетімді орта – балаларға, қарт адамдарға, уақытша жарақат алған азаматтарға да тиімді.

Заманауи қоғамда инклюзивтілік тек белгілі бір топқа жағдай жасау емес, барша адамға ыңғайлы орта қалыптастыру деген ұғымды білдіреді.

Қазақстандағы инклюзивті спорттың даму бағыты

Соңғы жылдары Қазақстанда инклюзивті спортты дамытуға ерекше көңіл бөлініп келеді.

Еліміздің ірі қалаларында параспорт пен бейімделген спорт түрлерін дамыту бағытында жұмыстар жүргізілуде. Астана мен Алматы қалаларында арнайы спорттық бағдарламалар мен орталықтар қалыптасқан. Сонымен қатар Шымкент, Қарағанды, Павлодар, Ақтөбе және басқа да өңірлерде ерекше қажеттілігі бар азаматтарға арналған спорттық мүмкіндіктер кеңейіп келеді.

Дегенмен өңірлер арасында мұндай инфрақұрылымның қолжетімділігі әркелкі. Осы тұрғыдан алғанда, Тараз қаласында салынатын орталық – Жамбыл облысы үшін маңызды қадам.

Бұл жоба өңір тұрғындарына ірі қалалардағы мүмкіндіктерге жақын жағдай жасауға мүмкіндік береді.

Әлемдік тәжірибе: инклюзивті спорт қоғамды біріктіреді

Әлемнің көптеген дамыған мемлекеттері инклюзивті спортты әлеуметтік саясаттың маңызды бағыты ретінде қарастырады.

Германия, Ұлыбритания, АҚШ, Франция сияқты елдерде спорт нысандары барлық азаматтың қажеттілігі ескеріліп салынады. Мұнда ерекше қажеттілігі бар адамдарға арналған спорт бөлек бағыт ретінде емес, жалпы спорт жүйесінің бір бөлігі ретінде қабылданады.

Ұлыбританияда балалар мен жастар арасында инклюзивті спорт мәдениетін қалыптастыруға ерекше мән беріледі. Әртүрлі мүмкіндігі бар адамдардың бірге спортпен айналысуы қоғамдағы түсіністік пен құрметті арттырады.

АҚШ-та параспортшыларды дайындау жүйесі жақсы дамыған. Мұнда спорт адамның әлеуетін ашу, білім алу және әлеуметтік ортаға бейімделу құралы ретінде қарастырылады.

Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, инклюзивті спорттың басты жетістігі – медальдар мен жарыстардағы нәтиже ғана емес. Оның негізгі құндылығы – адамдар арасындағы әлеуметтік кедергілерді азайтуында.

Тең мүмкіндік – болашаққа бағытталған қадам

Тараз қаласында салынатын Инклюзивті спорт орталығы – жаңа ғимарат қана емес, қоғамның даму бағытын көрсететін маңызды әлеуметтік жоба.

Бұл орталық ерекше қажеттілігі бар азаматтарға жаңа мүмкіндік беріп, балалар мен жастардың спортқа қызығушылығын арттырады, өңірдегі бұқаралық спорттың дамуына серпін береді.

Әр азаматтың өз қабілетін жүзеге асыруына жағдай жасау – әлеуметтік мемлекеттің негізгі міндеттерінің бірі.

Тараздағы жаңа орталық осы қағидатты нақты іске асыратын, адамдарды біріктіретін және тең мүмкіндіктер мәдениетін қалыптастыратын заманауи нысан болмақ.