Радикализмнің алдын алудағы отбасының рөлі: Жасөспірімдер нені жасырады?

16 Қараша 2026, 15:58
АВТОР
 kazislam.kz 16 Қараша 2026, 15:58
16 Қараша 2026, 15:58
142
Фото: kazislam.kz

Жасөспірімнің дүниетанымы мен өмірлік құндылықтары ең алдымен отбасында қалыптасады. Сондықтан радикалды идеялардың алдын алуда ата-ана мен бала арасындағы сенімнің маңызы зор. Баланың үнсіздігінің артында не тұруы мүмкін және ата-ана неге назар аударуы керек? Бұл туралы BAQ.KZ  тілшісі тарқатады.

Жасөспірімдер арасында радикализмнің алдын алу кешенді көзқарасты талап етеді. Бұл бағытта мектеп пен басқа да әлеуметтік институттардың қызметі маңызды болғанымен, тәрбиенің іргетасы отбасында қаланады. Баланың сыртқы ықпалға қарсы тұруы жақындарымен қарым-қатынасына, қолдау мен түсіністік сезінуіне де байланысты.

Отбасындағы ашық әңгіменің болмауы, түсініспеушілік пен жалғыздық сезімі жасөспірімді деструктивті идеологиялардың ықпалына осал етуі мүмкін. Қазақстан Республикасының Терроризмге қарсы орталығы балалардың өз сұрақтарына үйінен жауап таба алмаған бала қолдауды сырттан іздейтінін айтады. Ал ондай ақпарат көздерінің арасында теріс бағытқа жетелейтіндері де кездеседі.

Үнсіздік мәселенің жоқтығын білдірмейді

Жасөспірім кейде уайымын, қорқынышы мен күмәнін ата-анасына айтпай, іште сақтайды. Бұған айыптаудан, түсінбеушіліктен немесе шамадан тыс бақылаудан қорқу себеп болуы мүмкін.

Сондықтан баланың үндемеуін тек өтпелі кезеңге тән мінез немесе қарсылық деп қабылдауға болмайды. Кей жағдайда бұл оның өз ойын ашық айтуға жеткілікті сенімді орта таппағанын, көмек пен түсіністікке мұқтаж екенін білдіруі ықтимал.

Ата-ана үшін баласының не істеп жүргенін білумен қатар, оның не сезінетінін түсіну де маңызды. Алаңдаушылығына дер кезінде назар аудару, пікірін тыңдау және күрделі тақырыптарды бірге талқылау өзара сенімді нығайтуға көмектеседі.

Бақылаудан бұрын – сенім

Ата-ананың басты міндеттерінің бірі – бала кез келген мәселесін еркін айта алатын орта қалыптастыру. Жасөспірімнің пікірі үлкендердің көзқарасымен сәйкес келмесе де, оны тыңдап, түсінуге дайын болу қажет.

Ашық диалог, айыптамай тыңдау және алаңдатарлық өзгерістерді дер кезінде байқау баланы радикалды идеологиялардың ықпалынан қорғауға көмектеседі. Бала жақындарына сұрақ қоюдан немесе күмәнін айтудан қорықпаса, қолдауды да солардан іздей алады.

Сонымен бірге отбасында сыни ойлау қабілетін қалыптастырудың маңызы зор. Бұл жасөспірімнің түрлі манипуляциялар мен жалған ақпаратқа қарсы тұруына ықпал етеді.

Отбасының қолдауы не үшін маңызды?

Жақындарының қолдауын сезіну және өзін отбасының маңызды мүшесі ретінде қабылдау жасөспірімнің сыртқы қысымға төзімділігін арттырады. Өзін жақсы көретінін, түсінетінін және қабылдайтынын сезінген бала қиындықтарымен жалғыз қалмайды.

Ал жалғыздық пен сенімсіздік сезімдерін радикалды топтар өз мақсаттарына пайдалануға тырысуы мүмкін. Сондықтан ата-ананың баламен байланысын сақтауы, оның ішкі жан дүниесіне назар аударуы алдын алу жұмысының маңызды бөлігі саналады.

Бұл міндет тек отбасының жауапкершілігімен шектелмейді. Мектеп пен басқа да әлеуметтік институттардың жұмысы отбасындағы тәрбиемен сабақтасқанда, жасөспірімге қажетті қолдау көрсетуге мүмкіндік артады.

Радикализмнің алдын алу берік, мейірімді және ашық қарым-қатынас орнаған отбасынан басталады. Баланың үнсіздігін елеусіз қалдырмай, оның алаңдаушылығын түсінуге тырысу қажет. Өйткені қолдау іздеген жасөспірім үшін жақындарының тыңдауға дайын болуы мен сенімі ерекше маңызды.

 

Наверх