Қазақстанның төрт қаласында бауыр обырын ерте анықтауға арналған жоба іске қосылды

20 Қараша 2026, 11:32
АВТОР
 20 Қараша 2026, 11:32
20 Қараша 2026, 11:32
51

Қазақстанның төрт қаласындағы медициналық ұйымдарға бауыр обырын ерте анықтауға мүмкіндік беретін заманауи ультрадыбыстық диагностикалық жабдықтар енгізіліп жатыр. Бастама Павлодар, Алматы, Астана және Өскемен қалаларын қамтиды. Жоба аясында дәрігерлерге арналған оқыту да ұйымдастырылған.

Жаңа ультрадыбыстық аппараттар LI-RADS халықаралық диагностикалық хаттамасын, түрлі-түсті допплерлік карталау және эластография функцияларын қамтиды. Бұл бауыр тінінің жағдайын кешенді бағалауға, күдікті өзгерістерді анықтауға және пациенттерді қосымша тексеруге уақтылы жіберуге мүмкіндік береді.

Жобаның негізгі мақсаты – бауыр обырының ең кең таралған түрлерінің бірі – гепатоцеллюлярлық карциноманы (ГЦК) ерте кезеңде анықтау тиімділігін арттыру.

Бауыр обыры көбіне кеш анықталады

Гепатоцеллюлярлық карцинома – бауырдың қатерлі ісігінің негізгі түрі. Мамандардың айтуынша, аурудың жасырын өтуі оны ерте кезеңде анықтауға кедергі келтіреді. Көп жағдайда пациенттер медициналық көмекке патологияның үшінші сатысында жүгінеді. Бұл кезде емдеу мүмкіндіктері шектелуі мүмкін.

С. Д. Асфендияров атындағы ҚазҰМУ гастроэнтерология кафедрасының меңгерушісі, Бауырды зерттеу жөніндегі қазақстандық қауымдастықтың төрағасы, медицина ғылымдарының докторы, профессор, гепатолог Александр Нерсесовтің айтуынша, әлемде гепатоцеллюлярлық карцинома онкологиялық аурулар арасында бесінші орында тұрса, Қазақстанда тоғызыншы орында.

Алайда бұл көрсеткіш аурудың елде сирек кездесетінін білдірмейді. Мамандардың пікірінше, мәселенің бір бөлігі патологияның ерте кезеңде анықталу деңгейінің төмендігімен байланысты.

Дәрігер бауыр фиброзы бар пациенттерді гепатоцеллюлярлық карцинома қаупі тұрғысынан тұрақты бақылаудың маңызын атап өтті. Оның айтуынша, онкологиялық қырағылықты арттыру және күнделікті медициналық тәжірибеге жүйелі бақылау енгізу ауруды ерте анықтауға ықпал етеді.

Алматыдағы пилоттық жоба нәтижесі

2026 жылғы маусым-қазан аралығында Алматыда жүргізілген пилоттық тексеру нәтижелері де жаңа диагностикалық тәсілдің әлеуетін көрсетті.

«Сызғанов атындағы Ұлттық ғылыми хирургия орталығы» АҚ сәулелік диагностика дәрігері Айгүл Олжабаеваның мәліметінше, тексерілген 100 пациенттің 25-інде эластография кезінде тіннің тығыздығы жоғарылағанын көрсететін өзгерістер тіркелген. Серпімділік көрсеткіштері 3,5-тен 6,6-ға дейін болған.

Бұл белгілер күдікті өзгерістерді уақтылы байқап, пациенттерді қосымша, растаушы диагностикаға жіберуге мүмкіндік берген. Кейбір жағдайларда жүргізілген кейінгі тексерулер гепатоцеллюлярлық карцинома диагнозын растаған.

200-ден астам дәрігер оқытылды

Жоба аясында жаңа жабдықтарды енгізумен қатар, ультрадыбыстық диагностика саласындағы 200-ден астам дәрігердің біліктілігін арттыру көзделген.

LI-RADS хаттамасын қолдану бауырды ультрадыбыстық зерттеу кезінде бірыңғай диагностикалық тәсілді қалыптастыруға, күдікті өзгерістерді жүйелі бағалауға және пациенттерді әрі қарай тексеруге жіберу тәртібін жетілдіруге бағытталған.

Бастаманың түпкі мақсаты – диагнозды растау мен мамандандырылған емді бастау арасындағы уақытты қысқарту, сондай-ақ бауыр обырының емдеуге мүмкіндік бар ерте сатыларында анықталатын жағдайлардың үлесін арттыру.

Мамандардың пікірінше, заманауи диагностикалық технологияларды енгізу, дәрігерлердің біліктілігін арттыру және пациенттерді тұрақты бақылау бауыр обырын ерте анықтау жүйесін жетілдіруге ықпал етуі мүмкін.

Наверх