Қазақстан қазба отынын өндіру көлемі бойынша әлемде 13-орынға ие болды.
Visual Capitalist сайтының Австрия қаржы министрлігінің деректеріне сүйене отырып дайындаған рейтингіне сәйкес, 2024 жылы елде 224,2 миллион тонна көмір, мұнай және газ өндірілді.
Қазақстанның қазба байлықтары
Қазақстандық өндірудің негізгі бөлігін көмір құрады. Оған 113 миллион тонна немесе барлық көлемнің шамамен жартысы тиесілі болды. Тағы 87,8 миллион тонна мұнай өндірілсе, газ көлемі 23,4 миллион тоннаны құрады.
Өндірудің физикалық көлемі құрылымында бұл төмендегідей көрінеді:
-
көмір – 113 млн тонна (50%);
-
мұнай – 87,8 млн тонна (39%);
-
газ – 23,4 млн тонна (10%).
Алайда ақшалай мәнде құрылым мүлдем өзгеше. Физикалық көлемнің 39%-ын құрайтын мұнай кірістің шамамен 80%-ын немесе 54,5 миллиард долларға жуық соманы қамтамасыз етеді.
Көмірге шамамен 6,8 миллиард доллар немесе түсімнің 10%-ы тиесілі, ал газға – шамамен 6,5 миллиард доллар, сондай-ақ 10%.
Басқаша айтқанда, Қазақстанда өндірілетін барлық қазба отынның жартысы көмірге тиесілі, бірақ оның ақшалай түсімдегі үлесі шамамен 10%-ды ғана құрайды.
Көмір көміртекті және экологиялық жүктеменің ең маңызды көзі болып қала береді. Энергетика мен өндіру саласындағы көмірдің жоғары үлесі Қазақстанның климаттық саясаттың қатаюы мен еуропалық нарықтардың жаңа талаптары алдындағы осалдығын да күшейтеді.
Қазақстан әлемдік рейтингте
Жаһандық рейтингте Қазақстан 224,2 миллион тонна көрсеткішімен 13-ші орынға тұрақтады.
Салыстыру үшін қарастыратын болсақ, бірінші орынды Қытай (4,81 млрд тонна) иеленді, АҚШ – 2,28 млрд тонна, Ресей – 1,46 млрд тонна, Үндістан – 1,14 млрд тонна, Индонезия 921,4 миллион тонна өндірді.
Бес ірі ел әлемдік қазба отын өндірудің шамамен 63%-ын қамтамасыз етті, ал 25 жетекші өндірушіге шамамен 91%-ы тиесілі болды.
Нәтижесінде, Қазақстан шикізат сектордың экономикадағы жоғары рөлі аясында қазба отынын өндірудің айтарлықтай көлемін сақтап отыр.
Айта кетейік, кірістің негізгі көзі мұнай болып қала береді, ал көмір өндірудің физикалық көлемінің ең үлкен үлесін қалыптастырады.
Еске салайық, бұған дейін Қазақстан инвестициялық рейтингте 17 сатыға көтерілгені хабарланды.
Тағы оқи отырыңыз:
Қазақстан әл-ауқат индексінде 66-орында
Қазақстан туристер үшін ең қауіпсіз елдердің қатарына енді
Қазақстан көшіп баруға қолайлы Орталық Азиядағы ең үздік ел атанды