Қазақстан экспорты күрт өсті: Сауда профициті 20 млрд доллардан асты

17 Қараша 2026, 10:38
АВТОР
 ©BAQ.KZ коллажы 17 Қараша 2026, 10:38
17 Қараша 2026, 10:38
44
Фото: ©BAQ.KZ коллажы

2026 жылғы қаңтар-қыркүйек айларында Қазақстанның сыртқы сауда айналымы 116,8 млрд доллар болды. Оның ішінде экспорт көлемі 68,4 млрд долларға жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 18,1 пайызға өскен. Ал импорт 48,4 млрд долларды құрап, 4 пайызға артты. Нәтижесінде сауда балансының профициті 20,1 млрд долларға жетті. Бұл туралы Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының (ҚҚҚ) шолуында айтылған, деп хабарлайды BAQ.KZ. 

Қауымдастық дерегінше, сауда балансының оң сальдосы бір жылда 75,7 пайызға ұлғайған. Бұған импорт шығындарымен салыстырғанда экспорт жеткізілімдерінің анағұрлым жылдам өсуі ықпал еткен.

Валюта нарығы: доллар бағамы 444,51 теңге болды

Дүйсенбідегі сауда қорытындысы бойынша USD/KZT валюта жұбының бағамы 0,11 теңгеге немесе шамамен 0,1 пайызға өсіп, бір доллар 444,51 теңгеден саудаланды. Сауда көлемі 346,1 млн доллар болды. Бұл алдыңғы көрсеткіштен 178,7 млн долларға аз.

Қаржыгерлер қауымдастығы теңге бағамының тұрақтылығын импорттық және қаржылық міндеттемелерді орындауға қажетті шетел валютасына сұраныстың Ұлттық банк, экспорттаушылар және квазимемлекеттік сектор тарапынан ұсынылған валюта есебінен толық қанағаттандырылуымен байланыстырады.

Бүгін нарық қатысушыларының назары негізгі капиталға салынған инвестициялар және микрокредиттер туралы деректерге ауады.

Ақша нарығы: мөлшерлемелер төмендеді

Өтімділік профицитінің жоғары болуына байланысты ақша нарығындағы мөлшерлемелер төмендеген.

TONIA мөлшерлемесі 15,10 пайыздан 14,92 пайызға дейін, ал SWAP-1D көрсеткіші 9,39 пайыздан 8,64 пайызға дейін азайды.

Сонымен қатар Ұлттық банктің депозиттік аукционындағы сұраныс 772,6 млрд теңгеге қысқарып, 1,1 трлн теңгені құрады. Сұраныс 15,75 пайыздық мөлшерлемемен толық қанағаттандырылды.

Ұлттық банктің операциялары бойынша ашық позиция да аздап өзгеріп, 8,9 трлн теңгеден 8,8 трлн теңгеге түсті.

Қор нарығы: KASE индексі төмендеді

Дүйсенбідегі сауда қорытындысы бойынша KASE индексі 0,4 пайызға төмендеп, 7 791,9 пункт деңгейінде жабылды. Осылайша, алдыңғы сауда сессиясында басталған теріс динамика жалғасты.

Сауда көлемі 8 пайызға өсіп, 547,6 млн теңгеге жетті. Қауымдастық мұны нарық қатысушылары белсенділігінің біршама жандануымен байланыстыруы мүмкін екенін атап өтті.

Индекстің төмендеуіне «Қазатомөнеркәсіп» акцияларының 2 пайызға, ал Банк ЦентрКредит акцияларының 0,9 пайызға арзандауы әсер еткен. ҚҚҚ бұл өзгерісті нарық қатысушылары портфельдерін қайта теңгеруімен байланыстырады.

Мұнай бағасы 3,2 пайызға арзандады

Мұнай бағасы 3,2 пайызға төмендеп, барреліне 92,4 доллар болды. Бұған Иран мен АҚШ арасындағы қатынастарда белгісіздік сақталғанына қарамастан, Ормуз бұғазы арқылы жеткізілімдердің қалпына келе бастауы әсер еткен.

Нарықта сұраныс пен ұсыныс арақатынасының өзгеруіне қатысты болжамдар күшейіп келеді. Мұнай ұсынысы сұраныс деңгейіне қайта оралып, алдағы уақытта одан асып түсуі мүмкін. Бұл бағаға қысым түсіретін негізгі факторлардың бірі саналады.

Goldman Sachs болжамы да нарықта ұсыныс профициті қалыптасуы мүмкін екенін көрсетеді. Банк бағалауынша, 2027 жылы Brent маркалы мұнайдың орташа бағасы барреліне 88 доллар болады. Ал 2027 жылдың желтоқсанында 78 долларға дейін төмендеуі ықтимал.

Банк Таяу Шығыстан мұнай жеткізу көлемі 2025 жылғы орташа деңгейден асып түседі деп күтеді. Бұған өндірушілердің мұнайды бір кемеден екіншісіне ауыстырып тиеу тәсілін пайдалануы және құбыр өткізу қуатын арттыруы ықпал етуі мүмкін.

ҚҚҚ бағалауынша, жеткізілімдердің қалпына келуі жағдайында мұнай бағасының қозғалысына геосаяси факторлардан гөрі нарықтың іргелі көрсеткіштері көбірек әсер етуі мүмкін.

Бүгін нарық қатысушылары АҚШ-тағы шикі мұнай қоры туралы Америкалық мұнай институтының (API) деректерін күтеді.

АҚШ қор нарығы төмендеді: Nvidia акциялары арзандады

АҚШ-тың негізгі қор индекстері 1,4-2,5 пайыз аралығында төмендеді. Бұған технологиялық компаниялар акцияларының арзандауы әсер еткен. Әсіресе Nvidia төңірегіндегі жаңалықтар инвесторлардың көңіл күйіне ықпал етті.

Компания акциялары 4,1 пайызға арзандаған. Бұған директорлар кеңесі Дженсен Хуанды бас директор қызметіне қайта тағайындау мәселесін қарастырмайтыны туралы хабарлама себеп болған.

Сонымен қатар АҚШ Сауда министрлігінің Қытай компанияларына шетелдегі Nvidia есептеу қуаттарын жалға алуға мүмкіндік берген тетікті жабу туралы шешімі де қысым түсірді. АҚШ қаржы министрі Скотт Бессенттің компанияны түбегейлі қайта құру және оның сыртынан жаңа басшы іздеу қажеттігі туралы үндеуі де нарықтағы алаңдаушылықты күшейткен.

Федералдық резерв жүйесінің ақша-несие саясатын қатаңдатуы мүмкін деген болжам да инвесторлардың көңіл күйіне кері әсер етті.

АҚШ Федералдық резерв жүйесінің төрағасы Кевин Уорш реттеуші жасанды интеллектінің экономикаға ықпалын, соның ішінде жұмыс орындарының қысқаруы мүмкін сценарийлерді модельдеуді бастағанын хабарлаған.

Бұл пайыздық мөлшерлемелердің алдағы бағытына қатысты белгісіздікті күшейтіп, қор нарығындағы құбылмалылықтың жоғары болуына әсер етуі мүмкін.

Бүгін инвесторлар еңбек нарығы, бөлшек сауда және өнеркәсіп өндірісі туралы деректерді күтеді.

Қорғаныш активтері әртүрлі бағытта өзгерді

Технологиялық компаниялар акцияларының жаппай сатылуы және АҚШ Федералдық резерв жүйесінің саясаты қатаңдауы мүмкін деген болжам аясында қорғаныш активтерінің динамикасы әркелкі болды.

АҚШ-тың 10 жылдық мемлекеттік облигацияларының кірістілігі 5,15 пайыздан 5,12 пайызға дейін төмендеді. Бұл борыштық құралдарға сұраныстың артқанын көрсетеді.

Ал доллар индексі 0,1 пайызға нығайып, 103,6 пунктке жетті.

Алтынның бір трой унциясының бағасы 1 пайызға арзандап, 3 866 доллар болды. АҚШ облигацияларының кірістілігі төмендегеніне қарамастан, доллардың нығаюы және жоғары пайыздық мөлшерлемелер сақталуы мүмкін деген болжам бағалы металға сұранысты шектеп отыр.

Наверх