- Мұқаба
- Жаңалықтар
- Медицина қызметкерлерінің жалақысы қанша пайызға артады: Үстемеақы кімге қосылады?
Медицина қызметкерлерінің жалақысы қанша пайызға артады: Үстемеақы кімге қосылады?
-
Айым Серікбайқызы
BAQ.KZ ақпарат агенттігінің аға шығарушы редакторы
17 Қараша 2026, 14:31
2027 жылдың қаңтарынан бастап Қазақстанда учаскелік қызметтің 77 мыңнан астам маманының жалақысын көтеру жоспарланып отыр. Үстемеақы үздіксіз еңбек өтіліне байланысты 40%-ға дейін жетуі мүмкін. Сонымен қатар елде алғашқы медициналық-санитариялық көмекті (МСАК) жаңғырту жұмыстары жалғасуда. Емханаларда жүктемені бөлу қайта қаралып, шұғыл көмек қызметі дамытылуда және жалпы дәрігерлік практика қағидаттарына көшуге дайындық жүріп жатыр. Жаңа төлемдер кімдерге қатысты болатынын және медициналық мекемелердің жұмысында қандай өзгерістер болғанын BAQ.KZ анықтап көрді.
77 мыңнан астам медицина қызметкері жалақының өсуін күтуде
2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда алғашқы медициналық-санитариялық көмектің (МСАК) учаскелік қызмет мамандарына сараланған қосымша ақы енгізу жоспарлануда.
Тиісті тапсырманы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев берді. Үкіметтің ақпаратына сәйкес, учаскелік қызмет қызметкерлерінің жалақысы үздіксіз еңбек өтілін ескере отырып, 40%-ға дейін өсуі тиіс. Бұл шара 77 мыңнан астам медицина қызметкерін қамтиды.
Негізгі назар жалпы практика дәрігерлері мен учаскелік қызметтің мейіргерлеріне аударылып отыр. Қосымша төлем мөлшерін үздіксіз жұмыс өтілінің ұзақтығымен байланыстыру көзделуде.
Денсаулық сақтау министрлігі лауазымдық жалақыға келесі шкала бойынша үстемеақы белгілеуді ұсынды:
-
екі жылдан астам үздіксіз еңбек өтілі үшін – 20%;
-
үш жылдан астам – 30%;
-
бес жылдан астам – 50%.
Лауазымдық жалақының 50%-ы мен жалпы жалақының 40%-ға дейін өсуі – әртүрлі көрсеткіштер. Қорытынды үстемеақы мөлшері бекітілген есептеу тетігіне байланысты болады.
Денсаулық сақтау министрлігінің жарияланған хабарламасында қосымша ақы шкаласы ұсыныс ретінде берілген. Есептеудің түпкілікті шарттары тиісті нормативтік құжаттармен айқындалуы тиіс.
Қаржылық қолдаудың басты міндеті – бастапқы буында тәжірибелі мамандарды сақтап қалу және емханалар мен ауылдық амбулаториялардағы жұмыстың тартымдылығын арттыру.
Дәрігерлер мен мейіргерлер қанша жалақы ала алады?
Денсаулық сақтау министрлігі жалақының ықтимал өзгеруіне қатысты есептеулерді де ұсынды.
Ең айтарлықтай өсім еңбек өтілі ұзақ мамандарда күтілуде.
Мәселен, ауылдық жерлерде ең жоғары еңбек өтілі бар жалпы практика дәрігерінің жалақысы 534 мың теңгеден 760 мың теңгеге дейін өсуі мүмкін. Орта медициналық персонал үшін 284 мыңнан 401 мың теңгеге дейін өсім қарастырылған.
Қалалық емханаларда ең жоғары өтілі бар жалпы практика дәрігерлерінің жалақысы 425 мыңнан 607 мың теңгеге дейін, ал орта медициналық персоналдың жалақысы 224 мыңнан 318 мың теңгеге дейін өсуі ықтимал.
Өзгерістер еңбек өтілі аз қызметкерлерге де әсер етеді.
Ауылдық медициналық ұйымдарда жалпы практика дәрігерлерінің жалақысы 386 мыңнан 450 мың теңгеге дейін, орта медициналық персоналдың жалақысы 221 мыңнан 256 мың теңгеге дейін артуы мүмкін.
Қалаларда ең төменгі өтілі бар жалпы практика дәрігерлерінің табысы 307 мыңнан 358 мың теңгеге дейін, орта медициналық құрамның табысы 173 мыңнан 202 мың теңгеге дейін өсуі мүмкін. Бұл сомалар Денсаулық сақтау министрлігінің ресми есебінде келтірілген. Олар әрбір қызметкердің кепілдендірілген жалақысын емес, қосымша ақылар енгізілгеннен кейінгі еңбекақының ықтимал деңгейін көрсетеді.
Бастапқы буынның психологтары мен әлеуметтік қызметкерлері үшін жекелеген қолдау шаралары қарастырылуда. Ведомство олардың кәсіби қызметіне байланысты психоэмоционалдық жүктемені ескеруді ұсынды.
Учаскелік дәрігердің жұмыс күні қалай өзгерді?
Жалақыны көтеру – саланы жаңғыртудың бір бағыты ғана. Денсаулық сақтау министрлігі бұған дейін жалпы практика дәрігерінің жұмыс күнін ұйымдастырудың жаңа тәртібін көздейтін МСАК-тың жаңартылған стандарты бекітілгенін хабарлаған болатын.
Ведомство жариялаған түсіндірмеге сәйкес, жұмыс күнінің ұзақтығы – сегіз сағат. Оның алты сағаты - пациенттерді қабылдауға, тағы екі сағаты - медициналық құжаттаманы рәсімдеуге және жоспарлы қабылдауларға бөлінеді.
Уақытты бұлай бөлу қабылдау сапасын арттыруға және мамандарға түсетін жүктемені азайтуға бағытталған.
Жалпы практика дәрігерлері үшін бұл пациенттермен жұмысты және басқа да кәсіби міндеттерді неғұрлым нақты ажыратуды білдіреді.
Жаңа кестені тек 2027 жылғы жалақының өсуімен ғана байланыстыруға болмайды. Денсаулық сақтау министрлігі бұл регламент туралы 2025 жылдың қарашасында хабарлаған болатын.
Шұғыл медициналық көмек саласында қандай өзгеріс болады?
Жаңғыртудың тағы бір бағыты шұғыл медициналық көмекті қажет ететін пациенттерді қамту мәселесіне байланысты.
Денсаулық сақтау министрлігі 2025 жылдың қарашасында жариялаған ақпаратқа сәйкес, ел емханаларында 660 шұғыл медициналық көмек бөлімшесі ашылды.
Ведомство, сондай-ақ 995 мобильді бригаданың жұмыс істейтінін хабарлады.
Сол хабарламаға сәйкес, МСАК ұйымдарының жұмыс уақытында, сағат 08:00-ден 20:00-ге дейін тіркелген халыққа шұғыл көмек көрсету бастапқы буынға берілді.
Мұндай ұйымдастыру жедел медициналық жәрдем қызметінің жүктемесін азайтуға және үйге шақыртуларға қызмет көрсетуді жеделдетуге арналған.
Жедел және шұғыл көмекті ажырата білу маңызды. Өмірге қауіп төндіретін жағдайларда пациенттерге бұрынғыдай жедел медициналық әрекет ету қажет.
Шұғыл көмек бөлімшелерін дамыту емханалар мен жедел жәрдем қызметі арасындағы өтініштерді бөлуді жақсартуы тиіс.
Терапевтер мен педиатрларға қатысты қандай өзгерістер боолады?
2027 жылға қарай Денсаулық сақтау министрлігі барлық алғашқы медициналық-санитариялық көмек ұйымдарын жалпы дәрігерлік практика қағидаттарына көшіруді жоспарлап отыр.
Жарияланған жоспарларға сәйкес, терапевтер мен педиатрлар мобильді және мультидисциплинарлық топтар құрамында бейінді мамандар ретінде жұмыс істейтін болады.
Мұндай тәсіл пациенттерге көмек көрсету кезінде әртүрлі бағыттағы мамандардың өзара іс-қимылын көздейді.
Жалпы практика дәрігері тіркелген халықтың алғашқы жүгінуі, диагностикасы және денсаулық жағдайын бақылауда шешуші рөл атқаруды жалғастырады.
Мультидисциплинарлық жұмыс пациенттің қажеттіліктерін ескере отырып, басқа мамандарды тартуға мүмкіндік береді.
Алайда жарияланған жоспарлар терапевтер мен педиатрлар лауазымдарының автоматты түрде жойылуын білдірмейді. Мұнда медициналық көмекті ұйымдастыру қағидаттары мен кәсіби функцияларды бөлуді өзгерту туралы сөз болып отыр.
Нақты кадрлық шешімдер қолданыстағы нормативтік талаптарға сәйкес қабылдануы тиіс.
Емханалардағы кезек азая ма?
Пациенттер үшін ең өзекті мәселелердің бірі – дәрігер қабылдауының қолжетімділігі.
Денсаулық сақтау министрлігі бастапқы буын дәрігерлерінің қолжетімділігін арттыру және қабылдауды күту уақытын екі-үш күнге дейін қысқарту міндетін белгіледі.
Бұған МСАК жұмысын ұйымдастырудағы өзгерістер, шұғыл көмекті дамыту және жүктемені неғұрлым ұтымды бөлу есебінен қол жеткізу жоспарлануда.
Екі-үш күндік мерзімді әрбір пациент үшін кепілдендірілген күту уақыты емес, мақсатты көрсеткіш ретінде қарастырған жөн.
Медициналық көмектің нақты қолжетімділігі мамандар санына, емханаға түсетін жүктемеге және жазылуды ұйымдастыруға байланысты.
Жалақының өсуі де қосымша ақылар енгізілгеннен кейін кезектердің бірден азаятынын білдірмейді.
Қайта құрулардың нәтижелерін нақты күту уақыты, консультациялардың қолжетімділігі және халыққа қызмет көрсету сапасы бойынша бағалауға болады.
Ауыл медицина қызметкерлеріне неге ерекше көңіл бөлінеді?
Ауылдық жерлерде кадр мәселесі ерекше маңызға ие. Медициналық мекемелердің жұмысы дәрігерлердің, орта медициналық персоналдың болуына және пациенттерді тексеруге уақтылы жіберу мүмкіндіктеріне байланысты.
Денсаулық сақтау министрлігі үздіксіз еңбек өтілі үшін төленетін қосымша ақылар мамандардың емханалар мен дәрігерлік амбулаторияларда қалуына қосымша ынталандыру тудырады деп есептейді.
Ұсынылған тетік ең алдымен бастапқы буында ұзақ уақыт еңбек етіп жүрген қызметкерлерді қолдауға бағытталған.
Ауылдық медициналық ұйымдар үшін бұл аса маңызды. Өйткені тәжірибелі маманды сақтап қалу елді мекен тұрғындарына көмектің қолжетімділігіне тікелей әсер етеді.
Сонымен қатар жалақыны көтеру медициналық инфрақұрылымды дамыту, мекемелерді жабдықтармен қамтамасыз ету және мамандардың жұмыс істеуіне жағдай жасау қажеттілігін алмастырмайды.
Қандай медициналық нысандар салу жоспарлануда?
Кадрлық өзгерістермен қатар Қазақстан денсаулық сақтау инфрақұрылымын кеңейтуге дайындалуда.
2026 жылғы 29 қазандағы Үкімет отырысында Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова ел өңірлерінде 70-ке жуық жаңа медициналық нысан салу жоспары туралы хабарлады.
Жалпы ауданы шамамен 1,8 миллион шаршы метрді құрайтын инфрақұрылымды құру және жаңарту көзделуде.
Сондай-ақ жоспарда төсек-орын қорын 9,2 мың орынға ұлғайту және жаңғырту қарастырылған.
Амбулаториялық көмектің қуатын ауысымына 5,3 мыңнан астам қабылдауға арттыру көзделуде.
Жоспарланған нысандардың қатарында емханалар, аудандық ауруханалар, перинаталдық орталықтар, балалар медициналық мекемелері және мамандандырылған бөлімшелер бар.
Құрылыс өңірлердегі медициналық-демографиялық жағдайды және халықтың медициналық көмекке деген қажеттілігін ескеруі тиіс.
Жобаларды іске асыру мерзімдері мен жекелеген нысандарды пайдалануға беру одан әрі қабылданатын шешімдер мен қаржыландыруға байланысты болады.
2027 жылдан бастап пациенттер үшін де өзгерістер болады
Алдағы қайта құрулар денсаулық сақтау жүйесінің екі тарапына да әсер етеді.
Медицина қызметкерлері үшін 2027 жылдың қаңтарынан бастап үздіксіз еңбек өтілін ескере отырып, жалақыны көтеру жоспарланған.
Пациенттер үшін алғашқы көмекті ұйымдастыруды өзгерту жалғасуда. Денсаулық сақтау министрлігі шұғыл көмек бөлімшелерін дамытуда, дәрігерлердің жұмыс уақытын бөлуді қайта қарауда және медициналық ұйымдарды жалпы практика қағидаттарына көшіруге дайындауда.
Бұл шаралар қабылдаудың қолжетімділігін арттыруға және мамандардың өзара іс-қимылын жақсартуға көмектеседі деп күтілуде.
Алайда нәтиже жаңа ережелер мен қаржыландыруға ғана емес, сонымен қатар олардың медициналық ұйымдарда қаншалықты тиімді қолданылатынына да байланысты болады.
77 мыңнан астам қызметкердің жалақысын көтеру учаскелік қызметті қолдаудың маңызды шарасына айналады. Сонымен бірге мемлекет өзгерістерді пациенттердің өздері сезінетіндей жағдай жасауы тиіс.
Жаңғырту тиімділігінің басты көрсеткіші – ұзақ күтпей-ақ дәрігердің консультациясын уақтылы алу, қажетті тексеруден өту және емдеуді жалғастыру мүмкіндігі болмақ.
Ең оқылған:
- Қазақстанда жүргізуші куәлігін алу жеңілдеді: Емтиханды енді шектеусіз тапсыруға болады
- «Менің де сұрағым бар»: Сүлейменова аттестаттауға қатысты сынға жауап берді
- Үшінші әйел, тыңшылық күдігі мен миллиардтар: Дженсен Хуанг дауы қалай өрбіп жатыр?
- Мемлекет басшысының өкімімен Әлихан Жамсатов лауазымынан босатылды
- Қызылорда облысында тағы екі ауыл табиғи газға қосылды