31 Шілде 2026, 12:30 Фото: Абай облысының әкімдігі

Алакөлдің туристік инфрақұрылымына шамамен 30 млрд теңге бөлінеді: 2026 жылы курорт қалай дамиды?

Жетісу және Абай облыстарында туристік аумақ кеңейтіліп, инженерлік инфрақұрылым жаңғыртылып, жаңа курорттық нысандар салынады.

2026 жылы Жетісу облысының туристік инфрақұрылымын дамытуға қосымша 20 млрд теңге бөлінді. Ал Абай облысындағы Алакөл жағалауында жалпы құны шамамен 10 млрд теңгені құрайтын 20-ға жуық жобаны жүзеге асыру жоспарланған. BAQ.KZ тілшісі көлдің екі жағалауында қандай нысандар салынатынын, курорттық аймақ қашан кеңейетінін және туристер санын қалай арттыру көзделіп отырғанын анықтады.

Алакөл Жетісу және Абай облыстарының аумағында орналасқандықтан, әр өңір жағалаудың өз бөлігіне арналған даму жоспарын жеке жүзеге асырып жатыр. Жобалар инженерлік инфрақұрылымды жаңғыртуды, көлік қатынасын жақсартуды, қауіпсіздікті күшейтуді, абаттандыру жұмыстарын жүргізуді және жаңа туристік кешендер салуды қамтиды.

Инфрақұрылымға қанша қаржы бөлінеді

2023-2025 жылдары Жетісу облысының туристік инфрақұрылымын дамытуға 58,5 млрд теңге бағытталған. Оның ішінде 2025 жылдың өзінде 30 млрд теңгеден астам қаржы игерілді. Ал 2026 жылы бұл мақсатқа қосымша тағы 20 млрд теңге бөлінді.

Туризм басқармасының мәліметінше, Алакөл жағалауында инженерлік және көлік инфрақұрылымын дамытуға бағытталған бірқатар ірі жоба жүзеге асырылған.

Облыс құрылғаннан бері инженерлік және көлік инфрақұрылымын дамытуға бағытталған аса маңызды жобалар кезең-кезеңімен іске асырылып келеді. Атап айтқанда, көлге қатынау мүмкіндігі айтарлықтай жақсарды. 2024 жылы ұзындығы 180 шақырым болатын «Үшарал – Достық» автожолын қайта жаңарту аяқталса, 2025 жылы ұзындығы 313,5 шақырымды құрайтын «Талдықорған – Үшарал» автожолының реконструкциясы аяқталды. Сонымен қатар Үшарал әуежайының ұшу-қону жолағы жаңғыртылды, – деп мәлімдеді басқарма.

Сондай-ақ Жетісу облысының Алакөл ауданында 2026 жылы туризм саласында жеті жеке инвестициялық жобаны іске қосу жоспарланып отыр. Оларға салынатын инвестицияның жалпы көлемі 3,63 млрд теңгені құрайды.

Абай облысындағы жағалауда алдын ала құны шамамен 10 млрд теңгені құрайтын 20-ға жуық инфрақұрылымдық жобаны іске асыру жоспарланған. Оларды республикалық және жергілікті бюджет есебінен, сондай-ақ жеке инвестициялар арқылы қаржыландыру көзделіп отыр.

Басқармада жобалардың нақты құны әзірге белгіленбегенін нақтылады.

Қазіргі уақытта жобалардың бір бөлігі жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеу, мемлекеттік сараптамадан өткізу, сондай-ақ жобалық шешімдерді дайындау және келісу кезеңінде болғандықтан, олардың жалпы құны туралы нақты ақпарат беру әзірге мүмкін емес. Барлық қажетті рәсімдер аяқталып, жобалық-сметалық құжаттама бекітілгеннен кейін жобалардың түпкілікті құны айқындалады, – делінген ресми жауапта.

Осылайша, екі өңірдегі туристік инфрақұрылымды дамытуға 2026 жылы бөлінетін қаржының алдын ала көлемі шамамен 30 млрд теңгені құрайды. Оның 20 млрд теңгесі жалпы Жетісу облысындағы туризм саласын дамытуға бөлінсе, шамамен 10 млрд теңге Абай облысындағы Алакөл жағалауында жүзеге асырылатын жобаларға қарастырылған.

Жағажай аумағы он есе ұлғаяды

Абай облысында 2026–2028 жылдарға арналған Алакөл демалыс аймағын дамыту жөніндегі жол картасы әзірленді. Құжат төрт бөлімнен тұрады және 43 іс-шараны қамтиды.

Ірі жобалардың бірі жағажай және туристік аймақтың аумағын 300 гектардан 3 000 гектарға дейін ұлғайтуды көздейді. Осылайша, курорттың аумағы он есе кеңеймек.

Жағажай аумағының ұлғаюы курорттың рекреациялық мүмкіндіктерін едәуір кеңейтіп, туристік инфрақұрылымды одан әрі дамытуға қолайлы жағдай жасайды, – деп түсіндірді Абай облысының туризм басқармасы.

Ресми жауапта барлық 3 000 гектар аумақты толық игеру мерзімі нақты көрсетілмеген.

Жаңа электр беру желілері салынады

Абай облысындағы жағалауда ұзындығы 72 шақырым болатын «Көктал – Алакөл» магистральдық электр беру желісі салынып жатыр. Қазіргі уақытта нысанда құрылыс-монтаж жұмыстары жалғасуда.

2026 жылы мұнда электр беру желілерінің 400 жаңа тірегі орнатылды, бұған дейін қойылған 300 тіректегі жарық шамдары ауыстырылып, 18 шақырым электр кабелі жаңартылды.

Ал Жетісу облысындағы Алакөл жағалауында ірі энергетикалық жоба 2025 жылы аяқталды. Ұзындығы 56,7 шақырым болатын, кернеуі 110 кВ электр беру желісі жаңа «Ақши» қосалқы станциясына дейін тартылды. Сонымен қатар «Бескөл-182» қосалқы станциясы жаңғыртылды.

Басқарманың мәліметінше, бұл жұмыстар электр энергиясы тапшылығын жоюға, Ақши ауылы мен оған жақын елді мекендерді үздіксіз электрмен қамтамасыз етуге, сондай-ақ курорттық аймақты одан әрі дамыту үшін қосымша қуат резервін қалыптастыруға мүмкіндік берген.

Ақшиде ірі тазарту құрылысы салынып жатыр

Жетісу облысындағы Алакөл жағалауында Ақши ауылындағы кәріздік тазарту құрылысының құрылысы жалғасып жатыр. Қазір жобаның екінші кезеңі іске асырылуда. Нысан пайдалануға берілгеннен кейін тәулігіне 6,5 мың текше метр ағынды суды тазартуға қауқарлы болады. Тазартылған суды техникалық мақсатта қайта пайдалану жоспарланып отыр.

Бұл – жобалық қуаты жағынан еліміздегі ең ірі нысандардың бірі. Мұндай ауқымды жоба курорттық аймақтардың алдағы уақытта кеңею мүмкіндігі ескеріліп салынып жатыр. Нысанды жыл соңына дейін пайдалануға беру жоспарланған, – деп мәлімдеді басқарма.

Кәріз жүйесінің құрылысы 2022 жылы басталған. Жобаның бірінші кезеңі аясында елді мекен ішіндегі 69,7 шақырым кәріз желісі тартылды.

Жағалау шайылудан қорғалады

Жетісу облысындағы Алакөл жағалауында жағалауды бекіту бөгетінің құрылысы жалғасуда. Жоба жалпы ұзындығы шамамен 14 шақырым болатын жағалау аумағын қамтиды. Оның 10,43 шақырымы Ақши ауылы жағынан, ал 3,56 шақырымы Көктұма ауылы жағынан өтеді.

Қазіргі таңда 2,2 шақырымнан астам бөлігі салынды. Құрылыс жұмыстарын толық аяқтау 2027 жылдың соңына жоспарланған.

Жоба жағалауды шайылудан қорғаумен қатар, баспалдақтар, пандустар, көтергіш құрылғылар және модульдік санитарлық тораптар орнатуды да көздейді. Бұл нысандар жағалауды жүріп-тұруы шектеулі азаматтар үшін қолжетімді етуге мүмкіндік береді.

Абай облысында ұзындығы 3 018 метр болатын жағалау бөлігін бекітуге арналған жобалық-сметалық құжаттама әзірленді. Бекітілетін аумақтың ені 26 метр, биіктігі 6 метр болады деп жоспарланған. Жоба темірбетонмен күшейту жұмыстарын қарастырады.

Интернет жылдамдығы – 500 Мбит/с, жасанды интеллекті бар бейнекамералар орнатылды

Абай облысындағы жағалауда үш антенна-діңгекті байланыс нысаны мен талшықты-оптикалық байланыс желісінің құрылысы аяқталды.

2025 жылы желіге Activ операторы қосылса, 2026 жылы Tele2 мен Beeline операторлары қосылды. Қазір талшықты-оптикалық байланыс желісіне 150-ден астам демалыс орны қосылған. Интернет жылдамдығы 500 Мбит/с-қа дейін жетеді.

Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін жағалауда жасанды интеллект технологиясымен жабдықталған 224 бейнебақылау камерасы пайдалануға берілді.

Жетісу облысындағы Ақши мен Көктұма ауылдарында ұялы байланыс операторларының 19 базалық станциясы жұмыс істеп тұр. Жағалауға талшықты-оптикалық байланыс желісі де жеткізілген. Демалыс аймақтары мен туристік нысандар өтінімдердің түсуіне қарай кезең-кезеңімен осы желіге қосылып жатыр.

Курортқа апаратын жолдар мен көлік қатынасы жаңартылады

Абай облысында ұзындығы 8,2 шақырым болатын Қабанбай ауылының айналма жолын қайта жаңартуға арналған жобалық-сметалық құжаттама әзірленді. Қазір жоба мемлекеттік сараптамадан өтіп жатыр.

Жаңа жол елді мекен арқылы өтетін транзиттік көлік ағынын азайтуы тиіс. Сонымен қатар ұзындығы бес шақырым болатын автомобиль жолына жаңа асфальт төселіп, орташа жөндеу жұмыстары аяқталды.

 

Үржар әуежайының терминалы қайта жаңғыртылып жатыр. Жоба аясында ұшу-қону жолағын кеңейту де қарастырылған. Алайда ресми жауапта құрылыс жұмыстарының қашан аяқталатыны көрсетілмеген.

Туристік маусым кезінде Алакөл Астана, Алматы, Семей, Павлодар, Қызылорда, Өскемен және басқа да елді мекендермен теміржол қатынасы арқылы байланысады.

Семей мен Үржар әуежайлары арқылы тұрақты әуе рейстері орындалады. Астана – Үржар бағыты бойынша аптасына үш рейс, Алматы – Үржар бағыты бойынша да үш рейс қатынайды. Ал Семей – Үржар бағытында аптасына бес рейске дейін орындалады.

Құтқару бөлімшесі, өрт сөндіру депосы және абаттандыру жұмыстары

Абай облысында құтқару бөлімшесінің құрылысы аяқталды. Ол үшін алты арнайы техника, екі құтқару катері, екі гидроцикл және бір капсулалық модуль сатып алынды.

Сонымен қатар жалпы аумағы 0,5 гектарды құрайтын қайықтар мен катерлерге арналған екі мамандандырылған айып тұрағы белгіленді. Қазіргі уақытта өрт сөндіру депосының құрылысы жалғасып жатыр.

2026 жылы жағалаудағы арбат пен саябақ аумағына жөндеу жұмыстары жүргізілді. Жаяу жүргіншілер жолындағы тақтатастар мен жиектастар жаңартылып, орындықтар мен қоқыс жәшіктері орнатылды. Балалар және спорт алаңдары жөнделіп, тартан жабыны ауыстырылды. Сондай-ақ жарықтандыру жүйесі толық жаңғыртылды.

Жетісу облысындағы жағалауда тәулік бойы 14 құтқарушы кезекшілік атқарады. Олардың қарамағында 11 моторлы қайық бар. Облыстық төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлерін қоса есептегенде, профилактикалық және құтқару шараларына 30 адамға дейін жұмылдырылады.

Қоғамдық тәртіпті 50 полиция қызметкері қамтамасыз етеді. Олар 16 автокөлік пен бес дронды пайдаланады. Жағалау бойында 40 құтқару мұнарасы орнатылып, 13 шақырым буй желісі тартылған және жеті пирс пайдалануға берілген. Жағдайды полицияның Жедел басқару орталығына қосылған 39 бейнебақылау камерасы бақылайды.

Аумақты тазалау үшін «Алакөл Тазалық» коммуналдық кәсіпорны құрылған. Мұнда 50-ге жуық адам жұмыс істейді, 20-дан астам арнайы техника жұмылдырылған. Коммуналдық жағажайда 720 қоқыс контейнері, 44 киім ауыстыратын кабина, 24 модульдік санитарлық торап және 45 биодәретхана орнатылған.

Қандай курорттық кешендер салынады

Мақаншы ауданындағы Қабанбай ауылынан оңтүстікке қарай екі шақырым жерде ALAKOL AQUA RESORT жайлылығы жоғары («комфорт+») және бизнес санатындағы туристік кешен салу жоспарланып отыр.

Құрылыс жұмыстары 2026 жылдың тамызында басталуы тиіс. Кешенді 2029 жылдың мамыр айында пайдалануға беру жоспарланған. Ресми жауапта жобаның құны көрсетілмеген.

«Жоба халықаралық стандарттарға сай келетін жайлылығы жоғары («комфорт+») және бизнес санатындағы заманауи туристік кешен салуға бағытталған. Негізгі мақсат – Алакөл жағалауында сапалы демалыс қызметін ұсыну, ішкі және шетелдік туристер ағынын арттыру, сондай-ақ өңірдің туристік және инвестициялық тартымдылығын күшейту», – деп хабарлады Абай облысының туризм басқармасы.

Өңірде бұл жоба салық түсімдерін ұлғайтып, көлік, қызмет көрсету, қоғамдық тамақтану және сауда салаларының дамуына қосымша серпін береді деп күтіп отыр.

Тағы бір жоба – Әзербайжанмен бірлесіп салынатын «Алакөл Емдеу Кешені» медициналық-сауықтыру кешені.

Жобаның алдын ала құны 10 млрд теңгені құрайды. Кешенде 108 жұмыс орнын ашу жоспарланған. Оның 70 пайызы жергілікті мамандарға арналған.

Басқарманың пікірінше, бұл нысан Алакөлдегі медициналық туризмді дамытудың маңызды кезеңдерінің біріне айналып, жағалауда көрсетілетін қызмет түрлерін кеңейтуге мүмкіндік береді.

Туристер саны екі миллионнан асуы мүмкін

Жетісу облысында жоспарланған барлық жобалар іске асқаннан кейін Алакөл жағалауына келетін туристер саны жылына екі миллионнан асуы мүмкін деп болжанып отыр.

Өңірде инженерлік инфрақұрылымды жаңғырту, қауіпсіздік деңгейін арттыру және қызмет көрсету сапасын жақсарту жаңа жеке инвестицияларды тартуға қолайлы жағдай жасайды деп есептейді.

Сонымен қатар көлдің екі жағалауында жоспарланған нысандардың едәуір бөлігі әлі де салынып жатыр, мемлекеттік сараптамадан өтуде немесе жобалық құжаттаманы әзірлеу кезеңінде тұр. Сондықтан жекелеген жобалардың түпкілікті құны мен оларды іске асыру мерзімі жобалық-сметалық құжаттама бекітілгеннен кейін нақтылануы мүмкін.

Еске салсақ,  биыл Алакөлге 2 миллионнан астам турист келетіні айтылды. Осыған байланысты өңірде демалушылардың қауіпсіздігі мен жайлы демалысын қамтамасыз ету үшін инфрақұрылым жаңартылып, бақылау шаралары күшейтілген.

Тағы оқи отырыңыз: Алакөл, Балқаш, Бурабай: Демалыс орындары туристерді қабылдауға дайын ба? 

2026 жылдың жазында Қазақстанда қайда демалуға болады: Бағалар, бағыттар және ең танымал туристік орындар

Бір аптаға – миллион теңге? 2026 жылдың жазында Алакөл мен Балқашта демалу қанша тұрады