ШҚО-дағы жол дауы: Жобалар тоқтап, миллиардтар өндірілді

Шығыс Қазақстан облысындағы жол құрылысы кәдімгі шаруашылық даудан әлдеқайда асып түсті. Келісімшарттардың бұзылуы, сот шешімдері, миллиардтаған қаржының өндіріліп алынуы және ықтимал заңбұзушылықтар туралы мәлімдемелер – бұл істі соңғы жылдардағы ең резонансты кейстердің біріне айналдырды.

2025 жылдың көктемінде басталған даудың нәтижесінде «Востоквзрывпром» ЖШС мен «Kurylys Group RK» ЖШС-мен жасалған келісімшарттар бұзылды. Ресми мәліметке сәйкес, тапсырыс беруші – «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ шарт талаптарының жүйелі орындалмауы мен жұмыс кестесінің бұзылуына байланысты талап-арыз жұмыстарын сол кезде-ақ бастаған.

Еске сала кетейік, «Востоквзрывпром» ЖШС құрылтайшысы – мәслихат депутаты Дмитрий Сомов. Ол биыл ақпанда пара алу ісі бойынша ұсталған.

Даудың негізгі кезеңі сот процестерінен кейін басталды.

Сот шешіміне сәйкес «Востоквзрывпром» ЖШС мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар тізіліміне енгізілді, – деп хабарлады BAQ.KZ тілшісіне ведомство.

Бұл шешім компанияның мемлекеттік тендерлерге қатысуын шектейді және заңбұзушылықтардың жүйелі болғанын көрсетеді. Мәселе тек мерзімнің бұзылуында емес. 2025 жылы аяқталуы тиіс нысандар пайдалануға берілмеген. Сонымен қатар мердігерлер келесі кезеңге қажетті материалдарды да дайындамаған.

Компанияларда инертті материалдар, битум және минералды ұнтақ дайындау бойынша ілгерілеу болған жоқ, – деді «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ ШҚО филиалының директоры Нұрбек Темірханов.

Бұл фактор маңызды, себебі жол құрылысы маусымдық сипатқа ие. Материалдардың болмауы тек қазіргі емес, келесі кезеңдегі жұмыстардың да тоқтауына әкелуі мүмкін.

Мәселенің ауқымы да кең. Дағдарыс жекелеген учаскелермен шектелмей, өңірдің негізгі көлік бағыттарына әсер еткен. Атап айтқанда, Өскемен – Алтай – Катонқарағай, Өскемен – Риддер және Алматы – Өскемен – Шемонаиха – Ресей шекарасы бағыттары сөз болып отыр. Бұл жолдар өңір үшін стратегиялық маңызға ие.

Яғни, мәселе облыс деңгейіндегі инфрақұрылымның жүйелі тәуекеліне айналып отыр.

Қаржылық шығын да аз емес. Мемлекет 2,2 млрд теңгені өндіріп алған. Бұл қаражат мердігерлердің кепілдік міндеттемелері арқылы қайтарылғанымен, толық шығынды жаппайды.

Ведомство Сомовқа қатысты іс қабылданған шешімдерге әсер етпегенін мәлімдеді. Талап-арыз жұмыстары 2025 жылдың мамырынан бастап жүргізілген және заң аясында жүзеге асқан.

Бұл даудың жекелеген тұлғаларға емес, жүйелік мәселелерге байланысты екенін көрсетеді.

Қоғам белсендісі Руслан Кабиров орындалған жұмыстардың сапасына да күмән келтірді.

Кейбір учаскелерде жол шамамен бір метрге тарылған. Сонымен қатар жабын ескі асфальттың үстіне төселген. Таулы аймақтағы көпірлер де аяқталмаған, – деді ол.

Бұл мәлімдемелер қосымша тексеруді қажет етеді. Алайда олар жағдайдың қоғамдық резонансын күшейтіп отыр.

Қазіргі таңда тапсырыс беруші жаңа тендерлік құжаттарды дайындап жатыр. Жақын арада жаңа мердігерлерді анықтау жоспарланған.

Дегенмен жобаларды қайта іске қосу уақыты созылуы мүмкін. Бұл негізгі жолдардың аяқталу мерзіміне әсер етуі ықтимал.

Істің түйіні – мемлекеттің жобаларды қаншалықты тиімді бақылауға алып, жаңа кідірістерсіз аяқтай алуына байланысты.