Қазақстаннан шетелге ақша ағымы күшейді: Жіберілетін қаржы алынатын сомадан үш есе көп

Қазақстандықтардың халықаралық ақша аударымдарының көлемі азайып келеді. Алайда ел азаматтары шетелге жіберетін қаражат көлемі сырттан келетін аударымдардан әлі де үш есеге жуық көп болып отыр, деп хабарлайды BAQ.KZ тілшісі.

Ақша аударымдарының көлемі төмендеді

Ranking.kz деректерінше, 2026 жылдың қаңтар-мамыр айларында Қазақстаннан халықаралық ақша аудару жүйелері арқылы шетелге 238 млрд теңге жіберілген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 7,2%-ға аз. Ал шетелден Қазақстанға келген ақша аударымдарының көлемі 9,9%-ға төмендеп, 78,1 млрд теңге болды.

Сарапшылардың мәліметінше, соңғы үш жыл қатарынан қазақстандықтар шетелге сырттан алатын қаржыдан шамамен үш есе көп ақша жіберіп келеді. Салыстырмалы түрде айтсақ, 2023 жылдың алғашқы бес айында бұл айырмашылық 2,5 есе, ал 2022 жылы 2,2 есе болған.

2022 жылғы рекордтық көрсеткіштен кейін құлдырау жалғасуда

Ақша аударымдарының төмендеуі 2022 жылғы рекордтық көрсеткіштен кейін байқалып келеді. Сол жылы қаңтар-мамыр аралығында Қазақстаннан шетелге 391,4 млрд теңге жіберіліп, сырттан 178,8 млрд теңге алынған болатын.

Ал 2026 жылға қарай:

• шетелге жіберілген қаржы көлемі 39,2%-ға азайды;

• шетелден келген ақша көлемі 2,3 есеге қысқарды.

Сонымен қатар, 2016 жылдың алғашқы бес айымен салыстырғанда шетелге жіберілетін ақша көлемі 88,9%-ға артқан, ал сырттан келетін аударымдар 8,8%-ға азайған.

Қазақстандықтар ақшаны қай елдерге көп жібереді?

Қазақстаннан ақша ең көп жіберілетін ел бұрынғысынша Ресей болып отыр. 2026 жылдың қаңтар-мамырында Ресейге 97,8 млрд теңге аударылған. Бұл бір жыл бұрынғыдан 15,8%-ға көп. Ресейдің жалпы аударымдардағы үлесі 32,9%-дан 41,1%-ға дейін өсті.

Екінші орында Өзбекстан тұр. Алайда бұл елге жіберілген қаражат көлемі 26,7%-ға азайып, 50,2 млрд теңге.

Үшінші орында Түркия орналасқан. Бұл бағытқа 38,7 млрд теңге жіберіліп, көрсеткіш бір жылда 22,7%-ға төмендеген.

Жалпы, Ресей, Өзбекстан және Түркияға жіберілген қаражат барлық халықаралық ақша аударымдарының 78,5%-ы.

Басқа елдерге аударым қалай өзгерді?

Грузияға жіберілген ақша көлемі айтарлықтай өзгермей, 15,6 млрд теңге болды.

Сондай-ақ:

• Қырғызстанға - 7,5 млрд теңге (-13,5%);

• Қытайға - 5,9 млрд теңге (-16,3%);

• Арменияға - 4,3 млрд теңге (+16,4%);

• Оңтүстік Кореяға - 2,6 млрд теңге (+12,5%) аударылған.

Ал басқа бағыттар бойынша ақша аударымдарының көлемі 6,6%-ға төмендеп, 8,4 млрд теңге.

Қазақстанға ақша қай елдерден көп келеді?

Қазақстанға ақша жіберетін негізгі мемлекет те - Ресей. Биылғы бес айда Ресейден 17,9 млрд теңге келген. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 13,7%-ға аз.

Екінші орында АҚШ тұр. Бұл елден келген ақша көлемі 4,2%-ға өсіп, 13,2 млрд теңгеге жетті. Үшінші орынға Түркия көтерілді. Түркиядан Қазақстанға 9,7 млрд теңге аударылып, бір жылда 20,2%-ға өсті.

Ал Өзбекстаннан 8 млрд теңге (-11%), Германиядан 6,2 млрд теңге (-5%), Оңтүстік Кореядан 4 млрд теңге (-40,4%) келген. Қырғызстаннан 2,9 млрд теңге, Грузиядан 2,8 млрд теңге, Әзербайжаннан 1,2 млрд теңге аударылған.

Ресейдің рөлі күшейіп келеді

Жыл басынан бері халықаралық ақша аударымдарының жалпы көлемі қысқарғанымен, олардың құрылымында өзгерістер байқалады. Ресей Қазақстаннан ақша жіберілетін негізгі бағыт ретіндегі орнын одан әрі нығайтса, Қазақстанға келетін қаражат көздерінің арасында АҚШ пен Түркияның үлесі артқан.

Соған қарамастан, Қазақстан азаматтары халықаралық ақша аудару жүйелері арқылы шетелге алатын қаражатынан әлдеқайда көп қаржы жіберуді жалғастырып келеді.