Қазақстанда ағза донорлығы мен трансплантация жүйесін дамыту жұмыстары жалғасып жатыр. Қазіргі таңда елімізде 11 трансплантация орталығы мен HLA-типтеу жүргізетін 5 зертхана жұмыс істейді. Бұл туралы ағзалар, тіндер мен жасушалар донорлығының Еуропалық күніне орай жарияланған мәліметтерде айтылды.
2026 жылғы қыркүйектегі дерек бойынша, Қазақстанда трансплантацияны күту парағында 4 867 пациент тіркелген. Олардың 126-сы – балалар. 4,2 мыңнан астам адам бүйрек трансплантациясын күтсе, қалған пациенттерге бауыр, жүрек немесе өкпе трансплантациясы қажет.
Трансплантация операцияларының саны артқан
Соңғы жылдары Қазақстанда трансплантация операцияларының саны өскен. 2023 жылы 236 операция жасалса, 2024 жылы бұл көрсеткіш 260-қа, ал 2025 жылы 310-ға жеткен. 2026 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында 208 трансплантация операциясы жүргізілді.
Қайтыс болғаннан кейінгі донорлықты дамыту бағытында да өсім байқалады. Осындай донорлардан алынған ағзаларды пайдалану арқылы 2024 жылы 23 операция жасалса, 2025 жылы олардың саны 68-ге жеткен. Ал 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында тағы 42 операция орындалған.
Қазақстандықтар донорлыққа қатысты шешімін eGov арқылы тіркей алады
Қазақстан азаматтары қайтыс болғаннан кейінгі ағза донорлығына қатысты өз еркін медициналық ұйымдар арқылы немесе eGov порталының көмегімен білдіре алады. Олар донорлыққа келісім беруге, одан бас тартуға және шешімін өзгертуге құқылы.
2026 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша eGov порталы арқылы 184 191 ерік білдіру тіркелген. Оның ішінде 17 158 адам қайтыс болғаннан кейінгі донорлыққа келісім берсе, 167 033 адам бас тартқан.
Ұсынылған мәліметтерге сәйкес, бір жыл ішінде донорлыққа келісім берген азаматтардың саны 75 пайызға, ал тіркелген ерік білдірулердің жалпы саны 31 пайызға артқан.
Мамандар ағза донорлығын дамытуда медициналық инфрақұрылыммен қатар, халықтың хабардар болуы мен жүйеге деген сенімінің де маңызды екенін атап өтеді.