Қазақстан Ресейдің ғылыми қала моделін қабылдауда

Қазақстан ғылым мен технологияны жедел дамытуға басымдық беріп, Ресей тәжірибесін негізгі бағдарлардың бірі ретінде қарастыруда. Ел билігі ірі халықаралық жобаларға қатысу және экономикалық өсімнің драйверіне айналатын өз ғылым қалаларын қалыптастыру мәселесін талқылап жатыр. Астана сондай-ақ "Сібірдің сақиналы фотондар көзі" жобасына қатысуға ниет білдірді, деп хабарлайды BAQ.KZ ҚР Атом энергетикасы агенттігіне сілтеме жасап.

Қазақстанның атом энергетикасы агенттігінің өкілдері Ресей Ғылым академиясының Сібір бөлімшесінің академиктерімен кездесіп, республикада ғылым қалаларын дамыту мәселесін талқылады. Астана ресейлік тәжірибені енгізуге ниетті екенін білдіріп, сондай-ақ “Сібірдің сақиналы фотондар көзі” жобасына қатысуға қызығушылық танытты, – делінген агенттік хабарламасында.

Сібір бөлімшесі Ресей ғылым академиясы – Ресей Федерациясындағы ең ірі өңірлік ғылыми-зерттеу орталығы. Ол жетекші ғылыми институттарды, ғылыми мектептерді және жоғары технологиялық өндіріс бағыттарын біріктіріп, іргелі және қолданбалы ғылымды дамытуда, сондай-ақ ғылыми-технологиялық инфрақұрылымды қалыптастыруда маңызды рөл атқарады.

Кездесу барысында ғылым қалалары мен ғылыми-технологиялық аумақтарды қалыптастыру және дамыту мәселелері талқыланды. СО РАН өкілдері білім, ғылым және өндірісті біріктіретін ғылыми-технологиялық орталықтарды дамыту тәжірибесімен, сондай-ақ түрлі экономикалық салаларға жаңа технологияларды енгізу арқылы заманауи инновациялық инфрақұрылымды қалыптастыру жолдарымен бөлісті, – деп хабарлады ведомство.

Аталған тәжірибе Қазақстан үшін отандық ғылым қалалары мен ғылымды қажет ететін аумақтарды дамыту тұрғысынан үлкен қызығушылық тудырады. Атап айтқанда, Курчатов қаласы мен Алатау кентін дамыту барысында озық тәжірибелерді қолдану перспективалары қаралды. Бұл елдің ғылыми-технологиялық дамуының негізгі өсу нүктелері ретінде қарастырылуда.

Іс жүзінде бұл жерде шикізаттық ресурстарға емес, білімге, технологияға және ғылыми әзірлемелерге сүйенетін жаңа экономикалық модель қалыптастыру туралы сөз болып отыр. Осы тұрғыда ғылым қалаларын дамыту тек инфрақұрылымдық жоба емес, мемлекеттік саясаттың стратегиялық бағытына айналуда, – деп атап өтті агенттік.

Кездесу барысында қазақстандық және ресейлік ғалымдар арасындағы ғылыми ынтымақтастықты кеңейту мүмкіндіктері, сондай-ақ кадр даярлау мәселелері де қаралды. Бұл бағыт аса маңызды, өйткені білікті мамандарсыз ең заманауи ғылыми орталықтардың өзі толыққанды жұмыс істей алмайды.

Сондай-ақ СО РАН базасында жүзеге асырылып жатқан ірі ғылыми жобаларға қазақстандық зерттеушілердің қатысу мүмкіндігі қаралды. Атап айтқанда, “Сібірдің сақиналы фотондар көзі” (СКИФ) жобасына қатысу мәселесі талқыланды. Бұл – синхротрондық сәулеленудің қуатты көздерін алуға арналған заманауи ғылыми-зерттеу кешені. Аталған кешен материалтану, энергетика, биомедицина, фармацевтика, тамақ өнеркәсібі және басқа да жоғары технологиялық салаларда озық зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді, – делінген агенттік хабарламасында.

Тараптар бірлескен ғылыми зерттеулер мен тәжірибе алмасудың жоғары әлеуетін атап өтіп, Қазақстан мен Ресей Федерациясы арасындағы ғылыми-технологиялық ынтымақтастықты одан әрі нығайтуға қызығушылық білдірді.

"Сібірдің сақиналы фотондар көзі" жобасы Новосибирск маңында салынуда. Бұл мегақондырғы Ресейдегі алғашқы әрі әлемдегі ең қуатты төртінші буын синхротрондық сәулелену көзі болмақ. 2026 жылдың қаңтар айында Қазақстан Үкіметі 2035 жылға дейін ғылым қалаларын дамыту тұжырымдамасын бекітті.