Ғалымдар тозған жайылымдарды қалпына келтіретін технология ойлап тапты

Әсіресе шөлейт өңірлерде өсімдік жамылғысының сиреуі, ылғал тапшылығы және жердің ұзақ жылдар бойы пайдаланылуы жайылымдардың өнімділігін төмендетіп келеді. Осы түйткілді шешуге бағытталған жаңа ғылыми әзірлемеге қазақстандық ғалымдар патент алды.

Орал ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясының зерттеушілері «Батыс Қазақстанның шөлейт аймағындағы жайылымдарды жақсарту тәсілі» атты пайдалы әдісті әзірледі. Жаңа технология тозған жерлерді қалпына келтіруге, мал азықтық алқаптардың өнімділігін арттыруға және шаруашылықтардың жемшөп қорын нығайтуға мүмкіндік береді.

Жайылымды қалпына келтірудің тиімді жолы

Ғалымдар жүргізген зерттеулер нәтижесінде шөлейт аймақтар үшін ең қолайлы шөп қоспасы анықталды. Оның құрамына тар масақты еркекшөп, ши тәрізді қияқ және құм эспарцеті кіреді. Мамандардың айтуынша, дәл осы дақылдардың үйлесімі өңірдің табиғи-климаттық жағдайында жоғары өнім береді.

Тар масақты еркекшөп құрғақшылыққа төзімділігімен және ұзақ жылдар бойы сақталатын қасиетімен ерекшеленсе, ши тәрізді қияқ ерте көктеп, күзде қайта өседі. Ал құм эспарцеті жемшөптің қоректік сапасын арттырып, малдың ақуызға деген қажеттілігін қамтамасыз етеді.

Технология қалай жүзеге асырылады?

Әдіс бірнеше агротехникалық кезеңнен тұрады. Алдымен жер өңделіп, ерте көктемде арнайы шөп қоспасы себіледі. Кейін тұқымның біркелкі өнуі үшін алқап тапталады.

Ғалымдар жайылымды бірден пайдалануға болмайтынын айтады. Алғашқы бес жыл ішінде егілген жерлер шабындық ретінде қолданылып, осы уақыт аралығында өсімдіктердің тамыр жүйесі қалыптасады. Нәтижесінде тұрақты әрі өнімді шөп жамылғысы түзіледі. Бұдан кейін ғана алқаптарды жайылым ретінде тиімді пайдалануға мүмкіндік туады.

Климаттық өзгерістер жағдайындағы маңызды шешім

Жоба авторлары бұл тәсілдің басты артықшылығы – тозған жерлердегі табиғи өсімдік жамылғысын жоғары өнімді мал азықтық алқаптармен алмастыруында екенін айтады. Бұл шаруашылықтарды ұзақ мерзім бойы сапалы жемшөппен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Технологияны кеңінен енгізу жайылымдарды тиімді пайдалануға, мал шаруашылығының тұрақты дамуына және ауыл шаруашылығы айналымынан шығып қалған жерлерді қайта игеруге жол ашады. Климаттың өзгеруі мен құрғақшылық қаупі күшейіп отырған кезеңде мұндай ғылыми жаңалықтардың маңызы арта түсуде.