Ғалымдар онкологиялық қауіпті күшейтетін күнделікті әдетті анықтады

Ғалымдар ұзақ отырудың қатерлі ісік қаупіне қалай әсер ететінін айтты.

 ©BAQ.KZ архиві/Жалғасбек Тоқтамысов Бүгiн 2026, 09:43
Бүгiн 2026, 09:43
217
Фото: ©BAQ.KZ архиві/Жалғасбек Тоқтамысов

Глазго университеті мамандарының жетекшілігімен жұмыс істеген халықаралық ғалымдар тобы ұзақ уақыт бойы тапжылмай отыру онкологиялық аурулардың даму және одан болатын өлім-жітім қаупінің артуымен байланысты болуы мүмкін деген қорытындыға келді.

Зерттеу нәтижелері PLOS Medicine ғылыми журналында жарияланды. Жұмыс барысында ғалымдар Ұлыбританияның UK Biobank медициналық деректер базасындағы 91 292 қатысушының мәліметтерін талдады. Бақылаудың орташа ұзақтығы 12 жылды құрады.

Зерттеушілер бұл жерде отырудың жалпы уақыты емес, дәл осы қозғалыссыз үздіксіз отыру кезеңдерінің ұзақтығы негізгі рөл атқаратынын анықтады. Зерттеу авторлары ұзақ отыру деп адамның қатарынан кем дегенде 30 минут бойы отырған кез келген уақытын есептеді.

Алынған мәліметтерге сәйкес, үздіксіз отырудың әрбір қосымша сағаты қатерлі ісіктен өлу қаупін 10%-ға арттырады. Сонымен қатар, тұрақты түрде қозғалып, үзіліс жасап тұру бұл қауіптің төмендеуімен байланысты екені белгілі болды. Ғалымдардың есептеуінше, адамның отыру режимін бұзып, қозғалған әрбір қосымша сағаты онкологиялық аурулардан болатын өлім ықтималдығын 19%-ға азайтқан.

Зерттеу авторлары тіпті физикалық белсенділіктің шамалы ғана артуының өзі пайда әкелетінін анықтады. Мәселен, күніне 30 минуттық отыруды серуендеумен немесе басқа да орташа белсенділікпен алмастыру қатерлі ісіктен болатын өлім қаупін 8%-ға төмендеткен.

Ал бұдан да белсенді жаттығулар кезінде әсері тіпті жоғары болған. Зерттеу мәліметтері бойынша:

  • Бір сағат отыруды жеңіл дене белсенділігіне алмастыру қатерлі ісіктен өлу қаупін 12%-ға төмендетсе,

  • Отырудың орнына тіпті 5 минуттық қарқынды физикалық белсенділік жасау бұл қауіпті 22%-ға азайтқан.

Дегенмен, зерттеушілер бұл анықталған байланыс «отырықшы өмір салты қатерлі ісікті тікелей тудырады» дегенді дәлелдемейтінін баса айтады.

Алынған нәтижелер тек статистикалық сәйкестікті көрсетеді және тұрақты физикалық белсенділіктің денсаулықты сақтаудың маңызды факторларының бірі екенін тағы бір мәрте растайды.

Наверх