Дизель тапшылығы: ЕО мен Ұлыбритания мемлекеттік резервтерді пайдалануы мүмкін

Еурокомиссия мен Еуропаның бірнеше елі бағаның өсуі және әлемдік жеткізілімдердегі шиеленіскен жағдай аясында стратегиялық дизель отыны қорларының бір бөлігін нарыққа шығару мүмкіндігін талқылап жатыр. Консультацияларға Ұлыбритания, Франция, Италия және Ирландия қатысуда.

Бұл туралы 1 қазанда Reuters агенттігі Еуропалық одақ өкіліне сілтеме жасап хабарлады.

Оның айтуынша, еуропалық билік өкілдері қазіргі мұнай және жанармай нарығындағы жағдайға байланысты АҚШ әкімшілігімен жоғары деңгейдегі байланыстарды да қолдап отыр.

Қазіргі уақытта мәселе тек консультациялар деңгейінде талқылануда.

Дизель отынын стратегиялық резервтерден нақты шығару туралы шешім әзірге жарияланған жоқ.

Келіссөздер дизель отыны бағасының күрт өсуі және әлемдік нарықтағы қолжетімді жеткізілімдердің қысқаруы аясында өтіп жатыр.

Қосымша қысым Таяу Шығыс пен Ресейдегі мұнай өңдеу қуаттарының жұмысындағы іркілістерге, сондай-ақ Қытайдың мұнай өнімдері экспортын қысқартуына байланысты туындады. 1 қазанда Қытай Гонконг пен Макаодан тыс жерлерге жанармай экспортын тоқтатты. Осыдан кейін мұнай бағасы шамамен 2%-ға өсті.

Бұл жағдай Ресей мұнай өнімдерінің едәуір бөлігінен бас тартқаннан кейін АҚШ пен басқа да сыртқы жеткізушілерден дизель отынын импорттауға тәуелділігі арта түскен Еуропа үшін аса маңызды.

Reuters мәліметінше, АҚШ әкімшілігі Франция мен Германияны ұсынысты арттырып, әлемдік бағаны төмендету үшін дизель отынының төтенше қорларын пайдалануға шақырған.

Агенттік дереккөздерінің хабарлауынша, Вашингтон еуропалық тараппен алты ай ішінде жалпы көлемі шамамен 120 млн баррель дизель отынын резервтен шығару мәселесін талқылаған.

Бұл көрсеткішті Еурокомиссия әзірге ресми түрде растаған жоқ.

АҚШ тарапы сондай-ақ, кері жағдайда АҚШ-тан дизель отынын экспорттауға шектеу енгізу мүмкіндігін қарастыруы ықтимал екенін ескерткен.

АҚШ президенті Дональд Трамп 30 қыркүйекте экспортқа тыйым салу мүмкіндігі әлі де қаралып жатқанын растады.

АҚШ билігінің мәліметінше, мұндай шара ел ішіндегі жанармай ұсынысын арттырып, ішкі бағаларды төмендету тәсілдерінің бірі ретінде қарастырылуда. Дегенмен билік бұл шектеулер бензин нарығына және мұнай өңдеу саласына кері әсер етуі мүмкін екенін де мойындап отыр.

АҚШ нарығындағы жағдай да шиеленісті күйде.

Соңғы апталарда АҚШ-та дизель отынының бөлшек саудадағы бағасы шамамен галлонына 6,5 долларға дейін көтерілді. Ал коммерциялық қорлар соңғы бірнеше онжылдықтағы маусымдық көрсеткіштердің ең төмен деңгейлерінің біріне түсті.

Сонымен қатар АҚШ әлемдік нарық үшін бұрынғыдан да маңызды бола түсті.

2026 жылы АҚШ-тың дизель экспорты 20%-дан астам өсіп, тәулігіне шамамен 1,3 млн баррельге жетті. Бұған басқа өңірлердегі жеткізушілердің шектеулерге тап болуы себеп болды.

Сондықтан АҚШ-тың экспортқа ықтимал тыйымы шетелдегі жанармай ұсынысының төмендеуіне ғана емес, әлемдік бағалардың одан әрі өсуіне де әкелуі мүмкін.

Осы жағдай аясында Вашингтон басқа көздерден, соның ішінде Еуропаның стратегиялық резервтерінен жанармай ұсынысын арттыруға тырысып отыр.

ЕО елдері мұнай мен мұнай өнімдерінің төтенше қорларын ұстап тұруға міндетті. Бұл қорлар жеткізілімдер айтарлықтай бұзылған жағдайда пайдаланылуы мүмкін. Алайда соңғы жылдары бұл резервтердің деңгейі 2022 жылғы энергетикалық дағдарысқа дейінгі кезеңмен салыстырғанда төмендеген.

Осылайша, Еуропа қазір бағаны тұрақтандыру үшін стратегиялық қорларды пайдалану қажет пе, әлде нарықтағы жағдай мұндай қадамға баруға жеткілікті дәрежеде күрделі емес пе деген мәселені шешуі керек.

Әзірге Еурокомиссия консультациялармен шектеліп отыр және отынның ықтимал шығарылатын көлемін де, операцияның мерзімін де ресми түрде растаған жоқ.