Зейнетақы жинағының 100%-ын жеке басқарушыға қалай сеніп тапсыруға болады? БЖЗҚ түсіндірді
БЖЗҚ 2027 жылдан бастап зейнетақы жинақтарын басқаруда не өзгеретінін айтты.
Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында зейнетақы жинақтарының сақталуы, қаражатты жеке инвестициялық портфельді басқарушы компанияларға беру және салымшылар үшін жаңа мүмкіндіктер туралы айтылды.
Зейнетақы жинақтары не болады?
2027 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекет міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) мен міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының (МКЗЖ) нақты енгізілген қаражат мөлшерінде сақталуына кепілдік беруді жалғастырады.
Кепілдік Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (БЖЗҚ) және инвестициялық портфельді басқарушылардың (ИПБ) қызметін мемлекеттік реттеу, сондай-ақ инвестициялық қызметке, тәуекелдерді бақылауға және зейнетақы активтерін диверсификациялауға қойылатын талаптар есебінен қамтамасыз етіледі.
Қазақстанның зейнетақы жүйесі мемлекеттің бақылауында және жауапкершілігінде қалады.
Зейнетақы активтерін кім басқарады?
Зейнетақы активтерін инвестициялаумен Қазақстан Ұлттық Банкі, ал 2021 жылдан бастап тиісті лицензиялары бар жеке инвестициялық портфельді басқарушылар (ИПБ) да айналысады.
Олардың міндеті – зейнетақы қаражатын түрлі қаржылық құралдарға инвестициялау және инвестициялық кіріс алу арқылы оларды тиімді басқару.
ИПБ тізіліміне алты компания кіреді:
-
«Alatau City Invest» АҚ;
-
«BCC Invest» АҚ;
-
«Сентрас Секьюритиз» АҚ;
-
«Halyk Finance» АҚ;
-
«Halyk Global Markets» АҚ;
-
«Tansar Capital» АҚ.
Басқарушы компаниялар мен олардың инвестициялық стратегиялары туралы ақпаратты БЖЗҚ сайтынан және invest.enpf.kz интернет-платформасынан табуға болады.
Барлық зейнетақы жинағын беруге бола ма?
2026 жылғы қыркүйектен бастап салымшылар міндетті зейнетақы жарналары мен міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан зейнетақы жинақтарының 100%-ға дейінгі бөлігін ИПБ басқаруына бере алады.
Бұрын қаражатты беру мүмкіндігі шектеулі болатын: міндетті және кәсіптік зейнетақы жинақтарының 50%-ға дейінін және ерікті зейнетақы жинақтарының 100%-ға дейінін беруге рұқсат етілетін.
Салымшы бір немесе бірнеше ИПБ-ны, сондай-ақ тәуекел деңгейі, күтілетін кірістілігі және инвестициялау мерзімі әртүрлі инвестициялық стратегияларды өз бетінше таңдай алады.
Қаражатты беру үшін enpf.kz сайтындағы жеке кабинет, invest.enpf.kz интернет-платформасы арқылы электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) пайдалана отырып өтініш беру немесе БЖЗҚ бөлімшесіне жүгіну қажет.
ИПБ-ға беру не береді?
Жаңа мүмкіндік салымшыларға өз жинақтарын басқару стратегияларын және қаражатты инвестициялаумен айналысатын компанияларды өз бетінше таңдауға мүмкіндік береді.
Бұл ретте БЖЗҚ бірыңғай есепке алу және ақпараттық орталық рөлін сақтап қалады. Қор активтерді кім басқаратынына қарамастан – Ұлттық Банк пе, әлде салымшы таңдаған ИПБ ма – азаматтардың жеке зейнетақы шоттарын жүргізуді жалғастырады.
invest.enpf.kz платформасы арқылы азаматтар басқарушы компаниялардың жұмыс нәтижелерін, соның ішінде мыналарды салыстыра алады:
-
әртүрлі кезеңдердегі кірістілікті;
-
инвестициялық портфельдердің құрылымын;
-
қаржылық құралдардың құрамын;
-
басқарушылардың инвестициялық стратегияларын.
Зейнетақы активтерін басқару туралы ақпарат БЖЗҚ ресурстарында жүйелі түрде жаңартылып тұрады.
ИПБ басқарған кезде қаражаттың сақталуына кім жауап береді?
ИПБ зейнетақы активтерін сенімгерлікпен басқаруға жауапты болады.
Егер басқарушы компания алған кірістілік белгіленген ең төменгі деңгейден төмен болса, ИПБ теріс айырманы өзінің меншікті капиталы есебінен өтеуге міндетті.
Бұл ретте салымшы тәуекел деңгейі мен күтілетін кірістілікті ескере отырып, басқарушы компанияны және инвестициялық стратегияны таңдау туралы шешімді өзі қабылдайды.
Еске салайық, бұған дейін қазақстандықтарға БЖЗҚ-дағы жинағының 100 пайызын аударуға рұқсат етілетіні хабарланды.
Тағы оқи отырыңыз:
Зейнетақы жинағын жеке басқарушы компанияларға аударушылар саны 3 есе артты
БЖЗҚ сіздің зейнетақыңызды қайда инвестициялап жатқанын білесіз бе?
Зейнетақы жинағын 100% ИПБ-ға аудару: Ұтасыз ба, ұтыласыз ба?