Әлемнің 15 инновациялық қаласының қатарында: Астана Шанхай мен Ливерпульмен бірге халықаралық додаға шықты

Астана Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы (WIPO) алғаш рет ұйымдастырып отырған City of Innovation Award халықаралық жүлдесінің 15 финалисі қатарынан көрінді. Қазақстанның бас қаласы әлемнің әр түкпірінен ұсынылған қалалардың арасынан іріктеліп, инновация мен шығармашылықты дамытуға бағытталған бастамаларын таныстырды. 

WIPO жаңа халықаралық жүлдені алғаш рет табыстағалы отыр

WIPO – Біріккен Ұлттар Ұйымының зияткерлік меншік саласындағы мамандандырылған мекемесі. Ұйым 2026 жылы City of Innovation Award жүлдесін алғаш рет іске қосты.

Жаңа марапат қалалардың бүгінге дейінгі жетістіктерін ғана емес, олардың инновация мен шығармашылықты дамыту үшін алдағы 12 айда жүзеге асыруға нақты міндеттемелерін бағалауға бағытталған. Байқауға WIPO-ға мүше 194 мемлекеттегі қалалар қатыса алды. 

Жоба аясында қалалар инновациялық экожүйені дамыту, кәсіпкерлер мен шығармашылық өкілдеріне жағдай жасау, мемлекеттік қызметтерді жетілдіру, технологияларды енгізу және тұрғындардың қаланы дамыту үдерісіне қатысуына мүмкіндік беретін бастамаларын ұсынды.

Астана қандай бастамаларымен танылды?

WIPO жариялаған мәліметке сәйкес, Астана өзін цифрлық технологиялар азаматтардың қажеттіліктері мен қалалық мәселелерді шешуге тікелей бағытталатын орнықты инновациялық экожүйесі бар қала ретінде таныстырды. 

Қазақстан астанасының міндеттемелері бірнеше негізгі бағытты қамтиды. Олардың қатарында:

• жасанды интеллект пен деректерге негізделген Smart City платформасын дамыту;
• тұрғындарға жекелендірілген мемлекеттік қызметтерді ұсынатын бірыңғай цифрлық шлюз құру;
• Астананың инновациялық экожүйесін одан әрі күшейту;
• технологияларды тұрақты даму мен қаланың қолжетімділігін арттыру бағытында пайдалану бар.

Бұл ретте зияткерлік меншік те маңызды рөл атқарады. WIPO тұжырымдамасында интеллектуалдық меншік жаңа идеяларды қорғауға, оларды дамытуға және нақты шешімдерге айналдыруға мүмкіндік беретін құрал ретінде қарастырылады. 

Финалистер қатарында Шанхай мен Ливерпуль де бар

Астана халықаралық жүлденің финалына өткен 15 қаланың бірі болды.

Финалистер тізіміне:

Азия: Шанхай (Қытай), Джайпур және Тируванантапурам (Үндістан), Амман және Ирбид (Иордания), Мueанг Лампхун және Ройет (Таиланд), Эчаге (Филиппин);

Еуропа: Ливерпуль (Ұлыбритания), Шарлеруа (Бельгия), Калдаш-да-Раинья (Португалия), Мәскеу (Ресей);

Солтүстік Африка: Рабат және Тетуан (Марокко) қалалары енді.

Осылайша, Астана әлемнің әртүрлі өңірлерінен келген қалалармен бірге WIPO жүлдесінің финалдық кезеңіне жолдама алды. 

Жеңімпаздар қашан анықталады?

Финалистерді урбанистика, мәдени және шығармашылық индустриялар, қауымдастықтар және инновациялық даму салаларында тәжірибесі бар тәуелсіз халықаралық қазылар алқасы бағалайды. 

Жеңімпаздар 2026 жылғы 12 қазанда Женевадағы WIPO штаб-пәтерінде өтетін марапаттау рәсімінде жарияланады. Жыл сайын жүлде бойынша үш қалаға дейін жеңімпаз атануы мүмкін. 

Астананың финалистер қатарына енуі Қазақстан елордасының цифрландыру, Smart City, жасанды интеллект және инновациялық экожүйені дамыту бағытындағы бастамаларын халықаралық деңгейде таныстыруға мүмкіндік береді.