AI & Digital Bridge 2026: Қазақстан жасанды интеллект экономикасының 5 деңгейін қалай дамытады?

Астанада AI & Digital Bridge 2026 халықаралық технологиялық форумының екінші күні басталды. Бұл - Қазақстандағы Цифрландыру және жасанды интеллект жылының басты халықаралық іс-шарасы, деп хабарлады Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі.

Жасанды интеллект жаһандық экономиканы трансформациялап, өсудің жаңа мүмкіндіктерін қалыптастыруда. Технологиялар мен бизнес көшбасшылары AI экономикасын дамытуға қажетті инфрақұрылым, инвестициялар, адами капитал және халықаралық әріптестік мәселелерін талқылады.

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев Қазақстан жасанды интеллекттің энергетикалық және чиптік инфрақұрылымнан бастап үлкен тілдік модельдер мен қолданбалы шешімдерге дейінгі барлық бес деңгейін жүйелі түрде дамытуға ниетті екенін мәлімдеді.

«Біз толыққанды AI экономикасын қалыптастырудың бастапқы кезеңіндеміз. Түрлі бағалаулар бойынша оның жалпы қолжетімді нарығы қазірдің өзінде 50 трлн доллардан асады. Қазақстан үшін бұл - жаңа жаһандық экономикада өз орнын иеленіп, жасанды интеллектті дамытудан барынша жоғары нәтиже алу мүмкіндігі. Сондықтан біз AI экономикасының барлық бес деңгейін - энергетикалық инфрақұрылымнан, чиптер мен бұлтты платформалардан бастап, өзіміздің тілдік модельдеріміз бен қосымшаларымызға дейін жүйелі түрде дамытып жатырмыз. Технологиялар мен сараптама қажет бағыттарда жаһандық әріптестермен ынтымақтаса отырып, бір мезгілде өз құзыреттерімізді де дамытамыз. Қазақстан үшін ең үлкен әлеуетті қолданбалы AI саласынан көріп отырмыз. Бұл - экономиканың, бизнестің тиімділігін арттырып, адамдардың күнделікті өмір сапасын жақсартатын шешімдерді әзірлеу және ауқымын кеңейту», - деп қорытындылады Жаслан Мәдиев.

Сессияда сондай-ақ 01.AI негізін қалаушы және бас директоры, Sinovation Ventures төрағасы, ЖИ кеңесінің мүшесі Кай-Фу Ли сөз сөйледі. Ол адами құзыреттерге ерекше назар аударды. Оның пікірінше, AI кеңінен тараған сайын бұл технологияны басқара білу және оны қолдану нәтижесіне жауапкершілікпен қарау қабілетінің маңызы арта түседі.

«Басымдықтар туралы айтатын болсақ, ең алдымен адамдарды AI-ды пайдалану тәсілін өзгертуге ынталандыруға кеңес берер едім. Жасанды интеллектті шығындарды қысқарту құралы ретінде ғана емес, жұмыс істеу тәсілінің өзін өзгерту мүмкіндігі ретінде қарастырған жөн. Мысалы, кәсіпкерлер AI-ды жай ғана құрал емес, қосымша кадрлық әлеует ретінде пайдалана алады. Бұл AI-агенттерге де қатысты. Көпшілік AI-агенттерді тек инженерлер ғана жасай алады деп ойлайды. Алайда заңгерлер де өздерінің кәсіби міндеттерін шешуге арналған агенттерді әзірлей алады. Президент Тоқаев жекелеген салаларды цифрландырудан цифрлық экономикаға көшу қажеттігін айтқан болатын. Мұндай экономикада әр адам цифрлық құралдарды пайдалана алады: біреулер AI-агенттерді әзірлейді, енді біреулер қызметкерлер саны барынша аз компаниялар құра алады. Менің ойымша, дәл осындай тәсіл Қазақстанның алдағы цифрлық дамуының бір бөлігіне айналуы тиіс», - деді Кай-Фу Ли.

Freedom Holding Corp. бас атқарушы директоры Тимур Турлов компания Freedom суперқосымшасына жасанды интеллектті енгізу бойынша жұмыс жүргізіп жатқанын айтты. Соның нәтижесінде қосымшада AI-ассистент пен жасанды интеллект негізіндегі түрлі қызметтер пайда болады.

«Біз компания ішінде AI-ды қазірдің өзінде белсенді пайдаланып келеміз. Мысалы, оның көмегімен бэк-офис жұмысының тиімділігін арттырып, есептілік пен процестерді басқаруды жетілдіреміз. Деректер базамызға қосылған жасанды интеллект процестердің тиімділігі мен негізгі көрсеткіштер туралы сұрақтарға жауап бере алады. Сонымен қатар біздің міндетіміз - клиенттер үшін қызметтерді барынша қолжетімді әрі ыңғайлы ету. Біз AI-ассистент арқылы инвестициялар мен сақтандырудан бастап электрондық коммерцияға, қонақүйлер мен әуе билеттерін брондауға дейінгі кең ауқымды қызметтерді алуға мүмкіндік жасағымыз келеді. AI клиенттің сұранысын түсініп, оған ең қолайлы шешімдерді ұсынуы тиіс. Біз платформаны жасанды интеллект күнделікті міндеттерді шешуге көмектесетін жеке көмекшіге айналатын толыққанды экожүйе етуді көздейміз. Бұл - күрделі міндет. Кейбір AI-агенттерді бір күнде әзірлеуге болады, алайда агенттің барлық қажетті міндетті орындай алуы үшін бір жыл қажет. Биыл біз тағы бір өнімді іске қосамыз», - деді Тимур Турлов.

Оның айтуынша, компания сонымен қатар инфрақұрылымды дамыту бойынша жұмыс жүргізіп жатыр. Қазіргі уақытта компания деректерді өңдеу орталықтарына инвестиция салуды жалғастыруда. AI саласындағы ірі жобалардың бірі NVIDIA-мен бірлесіп салу жоспарланған дата-орталық болмақ.

Sofreh Capital бас директоры және негізін қалаушы Шервин Пишевар сессия барысында Қазақстанда компания кеңселерін ашу ниеті бар екенін мәлімдеді. Қазақстандағы AI экономикасының даму мүмкіндіктері туралы айта келе, ол елдегі инженерлік кадрлардың, инновацияларды мемлекеттік қолдаудың және ресурстық базаның үйлесімін атап өтті.

«Сіздерде қазірдің өзінде бөлісуге болатын нақты кейстер мен мысалдар бар. Мысалы, Higgsfield-ті алайық. Бұл - Қазақстанды алдыңғы қатарға шығарған және қазақстандықтардың инженерлік әлеуетін көрсеткен мысал. Миллиардтаған доллардың өзі сіздерде үлкен инженерлік әлеует бар екенін көрсетеді. Мұны мақтан тұту керек. Кремний алқабы бүгінде материалдық ұғымнан гөрі біздің санамыздағы идеяға айналды. Сіздерде таланттар, инженерлік мамандар, инновациялар мен жаңашылдықты қолдайтын мемлекет, сондай-ақ AI экономикасын дамытуға қажетті ресурстар бар. Сіздерде ғарыш индустриясына қажетті барлық минералдар, спутниктер, атом инфрақұрылымы және Higgsfield бар. Сондықтан мен осында кеңселер ашып, компанияны көшіріп, Қазақстанның болашағына инвестиция сала бастағым келеді», - деді Шервин Пишевар.

Қазақстанның AI инфрақұрылымын дамыту туралы айта келе, «Қазақтелеком» АҚ Басқарма төрағасы Бағдат Мусин елдің өз есептеу қуаттарын пайдаланып қана қоймай, болашақта оларды экспорттай алатынын атап өтті. Оның айтуынша, дата-орталықтарды дамыту және технологиялық компаниялармен әріптестік орнату AI экономикасының жаңа бағытын қалыптастыруға мүмкіндік береді.

«Келесі жылдан бастап есептеу қуаттарын - бүгінде бүкіл әлемде сұранысқа ие және болашақта да сұранысқа ие болатын компьютерлік токендерді экспорттай бастаймыз деп үміттенемін. Егер ғарыш саласын Қазақстанда қалыптастырып жатқан мүмкіндіктерімізбен - дата-орталықтармен, деректерді өңдеу орталықтарымен, NVIDIA және басқа да технологиялық компаниялармен әріптестікпен ұштастыра алсақ, бізде қажетті құзырет қалыптасады және жердегі есептеу қуаттары мен ғарыш индустриясы арасындағы байланысты қалай қамтамасыз ету керектігін түсінеміз», - деді Бағдат Мусин.