BAQ.KZ редакциясы Қашаған кен орнын игеруші оператор – North Caspian Operating Company N.V. (NCOC) компаниясына қатысты экологиялық талаптар мәселесіне байланысты Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрлігіне ресми сауал жолдаған болатын. Ведомство сот шешімдері, берілген нұсқамалар және істің қазіргі мәртебесі туралы түсініктеме берді.
Министрліктің мәліметінше, 2025 жылғы 1 тамызда Астана қалалық сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы Атырау облысы Экология департаментінің «Норт Каспиан Оперейтинг Компани Н.В.» компаниясына қатысты шығарған нұсқамасының күшін жойған. Мұндай шешім құжатты рәсімдеу кезінде жіберілген процедуралық бұзушылықтарға байланысты қабылданған.
Сонымен қатар министрлік өкілдері нұсқаманың тек рәсімдік негіздер бойынша жойылуы мәні бойынша қойылған талаптардың тоқтатылғанын білдірмейтінін атап өтті. Сот департаментке әкімшілік рәсімді соттың құқықтық ұстанымын ескере отырып аяқтауды міндеттеген. Кейіннен процессуалдық ескертулер жойылып, іс бойынша әрі қарай әрекеттер заңнамаға сәйкес жалғастырылған.
Келесі кезеңде іс кассациялық инстанцияға жолданды. 2025 жылғы 28 тамызда департамент тиісті шағым түсіріп, дау сот қарауының жаңа деңгейіне өткен.
Сонымен қатар компания әкімшілік жауапкершілікке тартылған. Министрліктің хабарлауынша, 2025 жылғы 18 тамызда NCOC компаниясына күкіртті белгіленген нормадан артық орналастырғаны үшін Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс нормаларына сәйкес 2,3 триллион теңге көлемінде айыппұл салынған.
Қазіргі уақытта айыппұл салу туралы қаулы министрліктің Экологиялық реттеу және бақылау комитетінде дауланып жатыр. Бұл да істің процессуалдық жалғасуына әсер етіп отыр.
Бұдан бөлек, компания Астана қаласының Мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотына жеке талап арызбен жүгінген. Талап арыз профилактикалық бақылау нәтижелерін және 2025 жылғы 10 қазанда берілген заң бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманы даулауға қатысты болған.
Сотқа жүгінуге байланысты шағымдарды қарау мерзімдері сот актісі заңды күшіне енгенге дейін тоқтатылған.
Нәтижесінде 2025 жылғы 23 желтоқсанда сот шешім шығарып, әкімшілік талап арызды қанағаттандырудан бас тартты және берілген нұсқаманы заңды деп таныды.
Алайда қазіргі уақытта бұл шешім әлі заңды күшіне енген жоқ, сондықтан іс бойынша процессуалдық белгісіздік сақталып отыр.