Қазір қымбат кофе ішіп, жайлы ортада дәмді тамақтану үшін ауылдан қалаға – орталыққа барудың қажеті жоқ. Бүгінгі таңда ауыл-аймақта да тұтынушы талабына сай келетін түрлі кәсіби орындар бар. Соның бірі – Жамбыл ауданындағы шағын дәмхана. BAQ.KZ тілшісі де жайлы ортаның жай-күйін көріп қайтты.
Мемлекет қолдауы – әр адамға несібе
Ауыл тұрғындарының әл-ауқатын арттыру, шағын және орта бизнесті дамыту – мемлекет саясатының негізгі бағыттарының бірі. Осы мақсатта жүзеге асырылып жатқан мемлекеттік қайтарымсыз гранттар бағдарламасы ауыл кәсіпкерлеріне жаңа мүмкіндіктер ұсынып отыр. Соның нақты дәлелі – ауылда ашылған жаңа дәмхана. Мемлекеттік қолдаудың арқасында іске қосылған бұл нысан бүгінде ауыл тұрғындары үшін қызмет көрсетіп, бірнеше адамды тұрақты жұмыспен қамтып отыр.
Мемлекеттік қайтарымсыз грант аясында кәсіпкер Гүлім Қырықбаева 1,5 миллион теңге көлемінде қаржы алып, соның есебінен дәмханаға қажетті барлық құрал-жабдықтарды сатып алған. Жоба қысқа мерзім ішінде жүзеге асып, бүгінде отбасылық кәсіп ретінде тұрақты жұмыс істеп тұр. Қазіргі таңда дәмханада бес адам еңбек етуде. Бұл – ауыл үшін жаңа жұмыс орындарының ашылғанын білдіреді. Кәсіпкердің айтуынша, дәмхана ашу ойы көптен бері көңілінде жүрген. Ауылда қоғамдық тамақтану орнының жетіспеушілігі, той-томалақ пен түрлі жиындарға тапсырыс беретін орынның аздығы оны осы қадамға жетелеген.
Кәсіп түбі – нәсіп
Ауылда дәмді әрі қолжетімді тамақтану орнының қажеттігін мен көптен бері байқап жүрдім. Күнделікті тұрмыста ауыл тұрғындарының осы мәселені жиі айтатынын еститінмін. Бұл әсіресе жұмысбасты жандар мен көпбалалы отбасыларға қиындық тудыратын. Осындай жағдайды көре отырып, ауылда дәмхана ашу туралы ой біртіндеп қалыптасты. Бұл ой бір күнде туған шешім емес. Ұзақ уақыт бойы ой елегінен өткізілді. Ауылға шынымен қажет іс болсын дедім. Мемлекеттік грант туралы естігенде үлкен мүмкіндік деп қабылдадым. Кәсіп бастауға қолдау барын білу мені жігерлендірді. Бағымды сынап көруге бел будым. Құжат жинау, жоба жазу оңай болған жоқ. Бірақ мақсат айқын болған соң, бар күшімді салдым. Ұсынылған талаптардың бәрін мұқият орындадым. Өз жобамды жан-жақты ойластырып ұсындым. Нәтижесінде жобам қолдау тапты. Бұл мен үшін үлкен сенім мен жауапкершілік болды. Алынған қаражаттың әр теңгесін тиімді пайдалануға тырыстық. Дәмханаға қажетті құрал-жабдықтардың барлығын сатып алдық. Ас әзірлеуге арналған заманауи техника алынды. Санитарлық талаптарға сай жабдықтар орнатылды. Барлығы жұмысқа дайын күйге келтірілді. Бұл істі отбасымызбен бірге қолға алдық. Әрқайсымыз өз міндетімізді бөлісіп атқардық. Дәмхананың ішкі көрінісіне де ерекше мән бердік. Келушілерге жайлы орта жасауға тырыстық. Қазіргі таңда дәмхана тұрақты жұмыс істеп тұр. Күн сайын келушілер саны артып келеді. Ауыл тұрғындары тарапынан оң пікірлер есту бізге күш береді. Тағамдардың дәмі мен сапасына ерекше көңіл бөлеміз. Бағаны да халыққа қолжетімді деңгейде ұстауға тырысамыз. Бұл кәсіп тек табыс көзі ғана емес. Ол ауыл өмірінің бір бөлшегіне айналса дейміз. Ауылда осындай орынның болғаны көпшілікке ыңғайлы. Осы істі бастағаныма еш өкінбеймін. Алдағы уақытта дәмхананың жұмысын одан әрі дамытуды көздеп отырмын, — дейді кәсіпкер Гүлім Қырықбаева.
Дәмханада күнделікті ыстық тағамдар, ұлттық ас түрлері, тапсырыспен дайындалатын тағамдар ұсынылады. Ауыл тұрғындары үшін бағасы да қолжетімді. Бұл өз кезегінде дәмхананың сұранысын арттырып отыр. Түскі уақытта келушілер саны көбейіп, түрлі мерекелік шараларға да тапсырыс түсуде. Ауыл тұрғыны Айман Сәрсенова жаңа нысанның ашылуын ауыл өміріндегі жағымды жаңалықтардың бірі деп санайды.
Бұрын ауылымызда дайын ас алатын орын болған емес. Сол себепті қалаға баруға тура келетін. Қалаға бару әрдайым уақытты қажет ететін. Сонымен қатар, бұл көп қаражат жұмсауды да талап ететін. Ауылымыздың тұрғындары үшін бұл үлкен мәселе болды. Әсіресе жұмысбасты адамдар үшін қиындық тудырды. Кейде тек күнделікті қажеттіліктер үшін бару қажет болатын. Дегенмен, сол сапар үшін уақыт бөлу керек еді. Қалаға бару кейде жоспардан тыс шығын әкелетін. Сол кезде ауылда дайын тағам алу мүмкіндігі жоқ еді. Бұл жағдай отбасының күнделікті өмірін қиындатты. Ауылдағы кішкентай балаларға да әсер ететін. Әсіресе жұмыс істейтін ата-аналар үшін қиын болды. Дайын тамақ алу мүмкіндігі болмаған соң, өздері аспаздық жасады. Кейде тағам әзірлеу үшін көп уақыт кететін. Алайда кейде сапарға барудан басқа амалы жоқ еді. Қалаға бару тек азық-түлік үшін емес, кейде дайын тағам үшін де қажет болды. Сол кездері адамдар өздері үнемі жоспарлау қажет болды. Бұл уақыт пен күштің көп бөлігін талап ететін. Бірақ қазір жағдай мүлдем өзгереді. Өз ауылымызда дәмхана ашылғанына қатты қуанып отырмыз. Дәмхананың ашылуы тұрғындар үшін үлкен жеңілдік болды. Ауылымызда тамақ алу мүмкіндігі пайда болды. Бұрын қиындық тудырған мәселе шешілді. Дәмхана тұрғындардың күнделікті өмірін жеңілдетті. Біз сол дәмхананың тағамдарын сынап көрдік. Тағамдары шын мәнінде дәмді. Бұл әрбір ауыл тұрғыны үшін жағымды жаңалық. Сонымен қатар, бағалары қолайлы. Қолайлы бағалар барлық адамдарға тиімді. Енді әркім өз ауылында сапалы тағам ала алады. Дәмхана ашылғаннан кейін ауылдағы өмір әлдеқайда жеңілдеді. Өйткені, ауыл тұрғындары дәмханаға жиі бара бастады. Дәмхана тек тамақ ұсынбайды, атмосферасы да жайлы. Жергілікті адамдардың бірігіп уақыт өткізуіне мүмкіндік бар.Ауылда өмір сапасы артты. Енді әр мереке мен тойды ұйымдастыру оңай болды. Дәмхана әртүрлі тағамдар әзірлейді. Тұрғындар әртүрлі дәмдерді сынай алады. Балалар да сүйсіне тамақтанады. Әсіресе жастар мен осы маңда жұмыс істейтіндер үшін бұл ыңғайлы. Ауылда жаңа жұмыс орындары пайда болды. Дәмхананың ашылуы экономикалық тұрғыдан да тиімді. Енді ауылдың тұрғындары өздерін бақытты сезеді. Біз бұл өзгерістерге шын көңілден қуанып отырмыз, — дейді ол.
Ал тағы бір тұрғын Нұрлан Қожахметов дәмхананың ауыл жастары үшін де маңызы зор екенін атап өтті.
Кәсіпкер Гүлім Қырықбаева үшін бұл бастама тек табыс табу емес, ауылға пайдасын тигізетін әлеуметтік жоба. Ол алдағы уақытта кәсібін кеңейтіп, дәмхана жұмысын жаңа деңгейге шығаруды көздеп отыр.
Алдағы жоспарым – дәмхананың қызмет аясын кеңейту. Мен бұл жоспарымды жүзеге асыруға бел будым. Ас мәзірін көбейту ойымда бар. Тағамдардың түрін әртараптандыру маңызды. Жаңа бағыттар қосу да жоспарда бар. Бұл бағыттар ауыл тұрғындарына қызықты болады. Әрбір жаңа тағам ерекше болуы тиіс. Тұрғындарға әрдайым таңдау мүмкіндігі берілуі керек. Сапалы әрі дәмді тағам ұсыну – басты мақсат. Сонымен қатар, мен ауыл жастарына мүмкіндік бергім келеді. Осы салаға қызығушылық танытқан жастар көп. Оларды оқытуды жоспарлап отырмын. Шәкірт ретінде қабылдау да ойымда бар. Жастарға кәсіби дағдылар үйрету маңызды. Аспаздыққа бейім жастарды қолдау қажет. Бұл ауылдың дамуына үлес қосады. Жастар өз қабілеттерін көрсетуге мүмкіндік алады. Мен олардың білім алуына жағдай жасаймын. Тәжірибе жинау – басты мақсаттардың бірі. Жастар кәсіби тұрғыдан өседі. Бұл жұмыс олардың болашағына пайдалы болады. Дәмхана тек табыс көзі емес, оқу орны бола алады. Жастар өздерін дамытып, жаңа идеялар ұсына алады. Мен оларға бағыт беруге дайынмын. Әрбір шәкіртке жеке көңіл бөлінуі тиіс. Жас аспаздардың қызығушылығын арттыру маңызды. Мен оларға тәжірибе мен білім беруге ниеттімін. Жастардың қабілеттерін ашу – басты міндет. Ауылда аспаздыққа қызығушылық жоғары. Осы қызығушылықты дамыту қажет. Жастарға қолдау көрсету арқылы ауыл дамиды. Олардың шығармашылығы дәмхананы да байытады. Жаңа идеялар тағамдарға қосылады. Мен өз жоспарымды кезең-кезеңімен жүзеге асырамын. Әр қадамды ойластырып жасау маңызды. Дәмханаға келушілер де жаңалықтарды бағалайды. Осы жолда мен жауапкершілік сеземін. Жастармен бірге жұмыс істеу мен үшін қуаныш. Олар өздері үшін жаңа мүмкіндіктер ашады. Жастарға білім беру арқылы ауылда кәсіби мамандар көбейеді. Бұл болашақта ауылдың дамуына септігін тигізеді. Мен оларға сенім артамын. Жастар өз күштерін көрсете алады. Бұл жұмысқа қызығушылық артады. Ауылда аспаздыққа деген сұраныс өседі. Осы салаға қызығатын жастар көбейеді. Мен оларға толық мүмкіндік бергім келеді. Бұл тек кәсіп емес, жастарға бағыт беру жолы. Мен бұл жоспарды іске асыруға дайынмын. Ауылда жаңа аспаздық дәстүрлер пайда болады. Жастар өздерін дамыта отырып ауылға үлес қосады. Мен бұл жұмысты мақтанышпен атқарамын,— дейді кәсіпкер.
Оның айтуынша, жастарды оқыту арқылы тек өз кәсібін ғана емес, ауылдағы кадр мәселесін де шешуге болады. Тәжірибе жинаған жастар болашақта өз кәсібін ашып, ауыл экономикасының дамуына үлес қоса алады. Мемлекеттік қайтарымсыз гранттың осындай нақты нәтижелері ауыл тұрғындарының мемлекетке деген сенімін арттырып отыр. Кәсіп бастаймын деген азаматтарға бұл үлкен қолдау. Қаржылай көмекпен қатар, өз ісін дамытуға мүмкіндік беретін мұндай бағдарламалар ауыл өміріне тың серпін беруде.
Жамбыл аудандық "Мансап орталығы" филиалының оқыту секторының кәсіптік даярлау жөніндегі маманы Нұрсейіт Тұраровтың сөзінше, биылғы жылы 400 АЕК көлемінде 90 азаматқа жалпы 141 млн 552 мың теңге грант бөлінді. Бұл көрсеткіш біздің аудан тұрғындарының кәсіпкерлік қабілеттерін дамытуға бағытталған тұрақты және жүйелі қолдаудың айқын дәлелі болып табылады. Грантты алған азаматтардың ішінде ерекше қажеттіліктері бар 21 азамат, асыраушысынан айырылған 3 азамат, көп балалы 57 азамат және мүгедек баланы қараушы 9 азамат бар. Бұл бағдарлама әлеуметтік осал топтарға ерекше назар аударылып, тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Грантты алған азаматтардың кәсіп салалары да әртүрлі: мал шаруашылығы – 72 адам, ат әбзелдері – 1 адам, балық шаруашылығы – 1 адам, дәнекерлеу цехы – 2 адам, жиһаз цехы – 1 адам, асхана ашу – 1 адам, жылыжай – 2 адам, кондитер цехы – 3 адам, полиграфия қызметтері – 1 адам, тігін цехы – 3 адам, полуфабрикат өндірісі – 1 адам, фаст-фуд – 1 адам, шаштараз ашу – 1 адам. Бұл әртараптандырылған бағыттар жергілікті экономиканы дамытуға, жаңа жұмыс орындарын құруға және азаматтардың табысын арттыруға мол мүмкіндік береді. Біздің басты мақсатымыз – кәсіпкерлік бастамаларды қолдау арқылы тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыру, олардың әлеуетін толық ашуға жағдай жасау. Осы мақсатта Мемлекеттік гранттық бағдарламалар әрдайым тиімді әрі қолжетімді болуға тиіс.
Ауылда ашылған әрбір кәсіп – жаңа жұмыс орны, тұрақты табыс және халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға қосылған үлес. Гүлім Қырықбаеваның дәмханасы – соның айқын дәлелі. Мемлекеттік қолдау мен кәсіпкердің еңбекқорлығы ұштасқанда, ауылда да табысты бизнес жүргізуге болатынын бұл жоба көрсетіп отыр. Осындай бастамалардың арқасында ауылдарда қызмет көрсету саласы дамып, тұрғындардың өмірі біртіндеп жақсара түсуде. Ал еңбек пен ынтаның нәтижесі ауыл экономикасын нығайтып, елдің болашағына сенім ұялатады.
