АҚШ пен Иран келісімінен кейін Нетаньяху мен Трамп арасындағы келіспеушілік күшейді
АҚШ-Иран келісімі Израиль басшылығын алаңдатты.
Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху Дональд Трамппен бірлескен әскери әрекеттер Ирандағы діни биліктің әлсіреуіне әкеліп, өзінің ішкі саяси беделін күшейтеді деп үміттенген еді. Сонымен қатар ол өзін Таяу Шығыстың саяси келбетін өзгертетін америкалық-израильдік одақтың негізгі сәулетшісі ретінде көрсетуді көздеді. Алайда жағдай күткендей өрбіген жоқ, деп жазады Reuters.
АҚШ президенті Дональд Трамп соғысты тоқтатуға ұмтылып жатқан кезде, екі лидердің мақсаттары орындалмай қалды. Бұл жағдай Нетаньяху мен Трамп арасындағы қарым-қатынастың шиеленісуіне алып келуі мүмкін.
Израиль билігі келісімге наразы
Ресми деңгейде Израиль өкілдері АҚШ-пен қарым-қатынасты ушықтырмауға тырысып, сақтық танытып отыр. Дегенмен, жабық кездесулерде наразылық айқын байқалады.
Reuters агенттігіне пікір білдірген жоғары лауазымды израильдік шенеуніктің айтуынша, алдын ала жасалған келісім «Израиль үшін өте қолайсыз».
Премьер-министрден бастап президент әкімшілігінің басшысына дейін Израиль басшылығында бұл пікірмен келіспейтін ешкім жоқ, – деді ол анонимді түрде.
Вашингтон келіссөздерді жалғастыруға ниетті
АҚШ әкімшілігі алдағы 60 күндік бітім кезеңінде толыққанды келісім әзірлеу бойынша келіссөздер жүргізілетінін мәлімдеді. Вашингтонның айтуынша, онда АҚШ пен Израильдің негізгі алаңдаушылықтары, әсіресе Иранның ядролық бағдарламасына қатысты мәселелер ескеріледі.
Алайда Израиль тарапы келіссөздер мерзімі ұзартылуы мүмкін деп есептейді. Олардың пікірінше, бұл кезеңде Израиль әскери әрекеттерден шектеліп, алаңдаушылық тудырып отырған мәселелер шешілмей қалуы ықтимал.
Нетаньяху мен Трамп арасындағы бұрынғы қайшылықтар
Соңғы айларда екі саясаткер арасында Ливандағы жағдайға байланысты бірнеше рет келіспеушілік болған.
Трамп Израильден Иран қолдайтын «Хезболла» қозғалысына қарсы әрекеттерді шектеуді талап еткен. Өйткені Ливандағы қақтығыстарды тоқтату Иранның негізгі талаптарының бірі саналады.
Маусым айының басында өткен телефон әңгімесінде Трамп Нетаньяхуды қатты сынға алып, АҚШ Иранмен келісім жасауға тырысып жатқан кезде Бейрутқа соққы бермеуді талап еткен.
Сол күні Израиль жоспарланған шабуылдарды тоқтатты. Алайда бір аптадан кейін Бейруттың оңтүстік маңына қайта соққы жасалып, бұл Иранның Израильге зымырандық шабуыл жасауына түрткі болды. Кейін Трамп екі тараптың да әрекеттерін ашық сынға алды.
Нетаньяху: Израиль өз ұстанымынан бас тартпайды
Дүйсенбі күні кешке Иерусалимде өткен баспасөз мәслихатында Нетаньяху Трамппен арадағы кейбір келіспеушіліктердің барын мойындады.
Ол – АҚШ президенті, мен – Израиль премьер-министрімін. Біз көп жағдайда ортақ пікірдеміз, бірақ кейде келіспейтін тұстар болады. Мен Израильдің қауіпсіздік мүдделеріне жауаптымын, – деді Нетаньяху.
Сайлау қарсаңындағы саяси қысым
Күзде өтетін сайлауда жеңілуі мүмкін деген болжамдар айтылып жүрген Нетаньяху ішкі саяси қысымға да тап болып отыр. Сауалнамалар бойынша, Израиль қоғамында Трамптың ел қауіпсіздігіне деген міндеттемесіне күмәнмен қарайтындар көбейген.
АҚШ-тың Израильдегі бұрынғы елшісі Дэн Шапиро бұл жағдайды «мүдделер қайшылығы» деп бағалады.
Оның айтуынша, Нетаньяху келісімге ашық қарсы шықпауға тырысады, бірақ Израильдің бұл келісіммен заңдық тұрғыдан байланыспайтынын көрсетуге ұмтылады.
АҚШ пен Иран меморандумға қол қоюы мүмкін
Күтіліп отырған мәліметтерге сәйкес, АҚШ пен Иран арасындағы өзара түсіністік туралы меморандумға жұма күні Швейцарияда қол қойылуы ықтимал.
Келіссөздерге делдал болып отырған Пәкістанның мәлімдеуінше, құжат барлық майдандардағы әскери әрекеттерді, соның ішінде Ливандағы қақтығыстарды толық тоқтатуды қарастырады.
Соған қарамастан Нетаньяху Израиль әскері Ливанның оңтүстігінде қалатынын және «Хезболла» тарапынан туындайтын қауіптерге қарсы әрекет ету еркіндігін сақтайтынын айтты.
Иран біздің бұл аймақтан кетуімізді қалады. Бірақ мен бұл талапқа көнбедім. Солтүстік Израиль тұрғындарының қауіпсіздігі үшін қауіпсіздік аймағы мен әрекет ету еркіндігін сақтаймыз, – деді ол.
Израиль келіссөздерге ықпал ете алмады
Израильдік бірнеше шенеуніктің айтуынша, ел билігі 60 күндік келісім мерзімі кейін 90 күнге дейін ұзартылуы мүмкін деп санайды.
Сондай-ақ олар өткен аптада Трамптың Иранмен мәміле жақындағанын жариялаған кезде Израиль тарапы күтпеген жағдайға тап болғанын мойындады.
Шенеуніктердің айтуынша, Израиль келіссөздер барысына елеулі ықпал ете алмаған.
Оқи отырыңыз:
АҚШ президенті Иранмен келісім жасалғанын мәлімдеді
АҚШ президенті Ливандағы қақтығысты тоқтату жөніндегі келісімді жариялады