Елімізде индустрияландыру, құрылыс саласының қарқынды дамуы және инфрақұрылымды жаңарту жұмыстары жүргізіліп жатқан тұста жұмысшы мамандықтарының қоғамдағы орны бұрынғыдан да арта түсті. Дәнекерлеуші, электрик, слесарь, краншы, жол жұмысшысы сияқты кәсіп иелері – кез келген жобаның тірегі. Көрінбей, үнсіз еңбек ететін оларсыз жаңа үйлер, зауыттар, көпірлер, жолдар бой көтермес еді.
Қазақстанда соңғы жылдары техникалық және жұмысшы мамандықтарына сұраныс өсіп, колледждердегі дуальды білім беру кеңейіп, шеберлердің біліктілігін арттыруға арналған бағдарламалар қолға алынуда. Мемлекет те, бизнес те еңбек адамының маңызын мойындап, қолдау тетіктерін көбейтуді жалғастырып келеді.
Осындай мыңдаған еңбек адамдарының бірі – дәнекерлеуші Бауыржан Шалбаев. Оның күнделікті еңбегі – жұмысшы мамандықтарының ел дамуындағы шынайы құнын айқын көрсететін мысал. Осы ретте BAQ.KZ тілшісі қарапайым еңбек адамының бір күнімен танысқан еді.
Құрылыс алаңында таңғы тіршілік
Қаланың таңғы салқыны жерге сіңбей жатып, құрылыс алаңында тіршілік жанданып кетеді. Құрылыс техникаларының гуілі, темірдің сыңғыры – бұл Бауыржанның күнделікті ортасы, оның жұмыс күні дәл осы сәттен басталады. Ол жұмысқа келген бойда ең алдымен құрал-жабдықтарды, қорғаныс құралдарын және қауіпсіздік ережелерін мұқият тексеріп шығады. Әр қозғалыс, әр ұшқын есеппен жасалуы тиіс: бір ғана сәттік немқұрайдылық немесе асығыстық – үлкен апатқа әкелуі мүмкін. Сондықтан күннің бірінші сағатынан бастап қатаң дайындық пен сақтық – Бауыржан үшін басты міндет.
«Бір ұшқынның өзі үлкен қатерге әкелуі мүмкін. Темір кешірмейді, сондықтан біздің жұмысымызда байқаусыздыққа, асығыстыққа жол жоқ. Қарапайым көрінетін бір сәттік қателік те тұтас конструкцияның беріктігіне әсер етіп, адамдардың өміріне қауіп төндіруі мүмкін. Бұл тек техникалық ақау емес, сонымен қатар адам өміріне тікелей қатысы бар мәселе. Сондықтан біз үшін қауіпсіздік – жай ереже емес, ол күн сайын өзімізді және айналамыздағы әріптестерімізді қорғаудың басты шарты. Біз әрбір құралды, әрбір материалды тексеріп, дұрыс қолданылғанын мұқият қадағалаймыз. Жұмыс барысында сақтықты әрдайым бірінші орынға қоямыз, себебі бір сәттік немқұрайдылық үлкен апатқа әкелуі мүмкін. Қауіпсіздік – бұл біздің кәсіби жауапкершілігіміздің ең басты көрсеткіші», – дейді Бауыржан.
Еңбек мәдениеті мен шеберліктің бастауы
Бауыржан бұл мамандыққа кездейсоқ келген жоқ. Ол еңбекпен есейген, маңдай терді қадір тұтатын отбасында өскен, сондықтан өмірлік жолын ерте таңдағанын айтады. Әкесі ауылдағы темір ұстаханасында істейтін, қарапайым құралдарымен талай дүниені жөндеп, жөндеудің шеберлігін көрсететін. Балғын күнінен әкесінің жанында болып, шегелеу, кесу, темірді қыздырып иіп салу сияқты барлық жұмыс процесін көзбен көріп өсті. Сол сәттен бастап Бауыржан үшін еңбектің қадірі мен маңызы ерекше қалыптасты.
«Әкем жиі айтатын: «Еңбектен қашпаған адам ешқашан жалаңаш қалмайды». Сол сөз мен үшін тек кеңес емес, өмірлік қағиғаға айналды. Әрбір істің нәтижесі – өз қолыңдағы еңбектің айнасы, ал егер темірдің тілін білмесең, жасаған жұмысыңнан береке шықпайды. Сол себепті мен әр істі шын ниетпен, бар күшімді салып жасауға тырысамын. Жұмыстың сапасы менің жауапкершілігімде, ал әрбір тігіс, әрбір қосылыс – тек менің абыройым мен кәсібилігімді көрсетеді», – дейді Бауыржан.
Оның айтуынша, дәнекерлеуші болу оңай жол емес, бұл кәсіп физикалық күш пен жоғары жауапкершілікті талап етеді. Дегенмен, Бауыржан үшін бұл мамандықтың қадірі бала күнінен-ақ қалыптасқан. Әкесінің жанында өскен бала кезінен темірмен жұмыс істеудің, еңбектің нәтижесін бірден көрудің құнын көріп, түсініп өскен. Сол себепті ол дәнекерлеушілікті тек жұмыс ретінде емес, қолынан шыққан істің сапасы арқылы қоғамға қызмет ететін маңызды сала деп санайды.
«Дәнекерлеушілік – оңай жол емес, бірақ шынайы кәсіп. Мұнда өтірік нәтиже болмайды, әр істің сапасы бірден көрініп тұрады. Қандай жұмысты атқарсаң да, оның дұрыстығын бірден байқайсың: қосылысың мықты ма, тігіс дұрыс салынған ба – бәрі көз алдыңда. Еңбегіңнің нәтижесін сол сәтте көру – ең үлкен мотивация. Бұл кәсіпте әрбір әрекетіңнің салдары айқын көрінеді, сондықтан әр ұшқынға, әр қозғалысқа жауапкершілікпен қарау керек. Өз ісіңді жақсы орындағаныңды көргенде ғана шынайы қанағат сезімін аласың», – дейді Бауыржан.
Құрылыс алаңындағы жауапкершілік
Құрылыс алаңында дәнекерлеушінің жұмысы ерекше жауапкершілікті талап етеді. Қарбаласқа толы жұмыс ортасында әрбір ұшқын, әрбір қозғалыс есеппен жасалуы тиіс. Себебі бір ғана жіберілген қате тұтас ғимараттың қауіпсіздігіне тікелей әсер етуі мүмкін. Кейде дәнекерлеушінің көзіне көрінбей қалған микрожарық та көп қабатты үйдің тіреуішін әлсіретіп, жылдар өткен соң үлкен мәселе тудыруы ықтимал. Сондықтан бұл мамандықта дәлдік, сабыр және тәжірибе қатар жүреді.
Бауыржан таңертеңгілік құрылыс алаңына өзге жұмысшылардан бұрын келіп, құрал-жабдығын тексеріп, қауіпсіздік талаптарын тағы бір рет қарап шығуды әдетке айналдырған. Ол үшін дайындық – жұмыстың жартысы, ал әр қимыл – болашақта адамдардың қауіпсіздігіне әсер ететін маңызды әрекет.
«Темірді ғана жалғап жатқан жоқпыз. Бұл – болашақ үйдің беріктігі мен адамдардың қауіпсіздігі. Әрбір тігіс, әрбір қосылыс – тек техникалық жұмыс емес, адамдардың өміріне тікелей әсер ететін жауапкершілік. Сондықтан мен әр істің сапасына толық жауап беремін. Жұмысты асықпай, барынша дәлдікпен орындау – біздің басты міндетіміз. Қарапайым көрінетін бір ұшқын немесе тігіс қателігі болашақта үлкен мәселе тудыруы мүмкін, сондықтан әр әрекетімізді мұқият жоспарлап, байыппен орындауға тырысамыз», – дейді Бауыржан.
Көзге көрінбейтін еңбектің құны
Бауыржанның айтуынша, дәнекерлеушінің жұмысы – көзге көрінбейтін, бірақ ғимараттың жүрегін ұстап тұрған негізгі күш. Қабырғалар сыланып, терезелер орнатылғанда оның еңбегі көпшілікке байқалмайды, алайда әрбір балғаның соққысы, әрбір жалғанған темір үйдің ұзақ жылдарға шыдамдылығын айқындайды.
«Кейбір жастар «қолдың күшімен істейтін жұмысқа барғым келмейді» дейді. Бірақ елдің тіршілігі біздің еңбегімізге қарап тұр. Көпір де, жол да, үй де – бәрін жұмысшы салады. Бұл – тек физикалық күш қана емес, қоғамның жұмыс істеуінің, қауіпсіздігі мен дамуының негізі. Сондықтан еңбек ешқашан ұят емес, керісінше, ол қоғамға қосқан ең үлкен үлес пен жауапкершілік. Біз көрінбейтін жерде істейміз, бірақ біздің еңбегіміздің арқасында адамдар сенімді өмір сүре алады», – дейді Бауыржан.
Оның сөзінен еңбек мәдениетіне деген құрмет пен жауапкершілік сезіледі. Дәнекерлеушілік – тек күн көрістің көзі емес, бұл – қоғамды алға жылжытатын, елдің негізін құрайтын маңызды сала.
«Біз күнделікті жұмысымызда көбіне көрінбей істейміз, бірақ бүкіл қоғам бізге қарап тұрады. Қарапайым сияқты көрінетін әрбір тігіс, әрбір қосылыс – болашақта адамдардың өміріне тікелей әсер етуі мүмкін. Егер сен салған жігің берік болмаса, ертең біреу үшін қауіпті жағдай туындайды. Сондықтан жұмысшының еңбегін бағалау – тек физикалық күшін емес, елдің қауіпсіздігін бағалау деген сөз. Біз үшін еңбектің сапасы – қоғамға деген сенімнің көрсеткіші», – дейді Бауыржан.
Ол жастардың бойына осы түсініктің орныққанын қалайды. Өз кәсібін үлгі етіп көрсету арқылы, еңбекке деген құрметті нығайту – Бауыржанның басты тілегі.
Еңбек адамы – ел тірегі
Бауыржанның әңгімесі – Қазақстандағы мыңдаған еңбек адамдарының ортақ өмір жолының айнасы. Олар таңертеңгілік шыққан күннен кешке дейін қажырлы еңбек етіп, елдің инфрақұрылымын тұрғызады, қалалардың дамуына және халықтың өмір сүру сапасына тікелей үлес қосады.
Жұмысшы мамандықтарын қолдау – бұл тек экономиканы дамыту ғана емес, әлеуметтік тұрақтылықты нығайту мен қоғамның сенімді дамуын қамтамасыз ету. Сол себепті соңғы жылдары елімізде техникалық білім беру, кәсіби шеберлік орталықтары, білім мен өндірісті біріктіретін дуалды жүйе, еңбекті қорғау мәдениетін күшейту сияқты бағыттар белсенді дамып келеді. Бұл бағдарламалар жұмысшылардың кәсіби деңгейін арттырып, олардың еңбегін қауіпсіз әрі сапалы етуге бағытталған.
Елдің әрбір жаңа нысанында, бой көтерген әр көпқабатты үйде, салынған әр көпір мен жолда Бауыржан сынды азаматтардың қолтаңбасы бар. Олар көпшілікке танымал болмауы мүмкін, бірақ олардың еңбегінің құны өлшеусіз. Сондықтан жұмысшының еңбегін қолдау – елдің болашағына салынған ең сенімді инвестиция.
