Чэнду қаласынан небәрі 50 шақырым жерде таңғажайып әрі өте ежелгі гидротехникалық құрылыс бар. Ол - Дуцзянянь суару жүйесі. Дуцзянянь Цинь династиясы кезінде салынған. BAQ.KZ тілшісі Сычуанды құрғақшылық пен су тасқынынан құтқарып келе жатқан ең көне суару жүйесі Дуцзянянь жүйесінде болып, көрші елдің тәжірибесімен танысты.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249630_y(1).jpg)
Қытайдың "Жэньминь жибао" газеті ұйымдастырған "Бір белдеу, бір жол" медиа ынтымақтастығы форумына жиналған БАҚ өкілдері Чэнду қаласы маңындағы Дуцзянъянь ирригация жүйесінде болып, Қытай тәжірибесін көрді.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249632_y.jpg)
Қытайдың батысында және Сычуань провинциясының орталығы Чэнду қаласының маңында орналасқан Дуцзяньян қаласы 1208 шаршы шақырым аумақты алып жатыр. Бұл қалада 800 мыңға жуық адам тұрады.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249633_y.jpg)
Дуцзяньян да Қытайдың үздік туристік қаласы, ұлттық тарихи-мәдени қала және ұлттық деңгейдегі экологиялық демонстрациялық аймағы саналады.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249634_y.jpg)
Қаланың климаты тұрғындарға да, келушілерге де қолайлы.
Дуцзяньянның 52,8%-ын орманды алқап алып жатыр. Бұл Янцзы өзенінің жоғарғы ағысын маңызды экологиялық тосқауылмен қамтамасыз етеді. Сондай-ақ ол Чэнду қаласы үшін жалғыз суды сақтау аймағы ретінде жұмыс істейді.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249636_y.jpg)
Дуцзяньян - ұзақ тарихы мен терең мәдениеті бар туристік қала. Бұл үш әлемдік мұраға ие қала. Атап айтқанда, Дуцзяньян суару жүйесі және алып пандалардың мекендейтін Цинчэн тауы және тағы бір суару жүйесі.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249637_y.jpg)
Дуцзянянь суды үнемдеу жобасы б.з.д. 256 жылы салынған. Оның шамамен 2280 жылдық тарихы бар.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249651_y.jpg)
Дуцзянянь суды үнемдеу жобасы суды бөгетсіз суаруға бағыттай алады. Жергілікті тұрғындардың сөзінше, бұл бүгінге дейін өте жақсы жұмыс істеп тұрған жалғыз ежелгі суды үнемдеу жобасы.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249638_y.jpg)
Дуцзянянь жүйесі салынбай тұрып Миньцзян өзенінің суы үнемі өз жағасынан асып, тасқынға себепші болып келген.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249639_y.jpg)
Дуцзянянь құрылғаннан кейін Чэнду жазығының кең байтақ құнарлы жерлері мемлекет қазынасына айналған.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249650_y.jpg)
Бұл жүйе бүгінге дейін өз рөлін атқарып, үлгілі суару мұражайы аталып кеткен.
Дуцзянянь жүйесі - ол тек суару жобасы ғана емес, сонымен бірге қала тұрғындары мен қонақтары демалатын жайлы орын.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249640_y.jpg)
Сонымен қатар ирригациялық кешен – саясаттан, діннен, сәулет өнерінен бар жақсының басын қосқан құнды мәдени мұра.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249642_y.jpg)
Жергілікті билік өкілдерінің ақпаратынша, бұл суару жүйесін ЮНЕСКО "Дүниежүзілік мұра нысандары" тізіміне енгізген.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249643_y.jpg)
Еске сала кетейік, Су және ирригация министрлігінің мәліметінше, Қазақстан мен Қытай екі ел арасындағы трансшекаралық өзендердің суын бөлу мәселесі бойынша үкіметаралық келісім жобасын әзірлеп жатыр.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5382304014798024574_y.jpg)
Келісім жасаудағы негізгі мақсат - Балқаш көлін қалыпты деңгейде сақтауға кепілдік беретін су көлемінің түсуін қамтамасыз ету.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249644_y.jpg)
Су ресурстары және ирригация министрлігі құрылған күннен 2 маңызды құжат: Су ресурстарын басқару жүйесін дамытудың 2024-2030 жылдарға арналған тұжырымдамасы мен жаңа Су кодексінің жобасын әзірлеуді қолға алды.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249645_y.jpg)
Су ресурстары және ирригация министрлігі Нидерланды, Франция, Германия, Қытай, Израиль мемлекеттерімен және халықаралық ұйымдармен ынтымақтастық туралы 7 меморандум жасады.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249646_y.jpg)
Мәселен, Нидерландымен су тасқынына қарсы іс-қимыл және сала мамандарын даярлауды, Франциямен Балқаш көлі бассейніне зерттеу жүргізуді, Дүниежүзілік банкпен Солтүстік Аралды қалпына келтіру жобасының екінші кезеңін іске асыруды жоспарлап отыр.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249647_y.jpg)
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев 2 қыркүйекте Қазақстан халқына Жолдауында су қорын жинар, ирригация жүйесін дұрыс қолдануға тапсырма берген болатын.
![Қытай тәжірибесі: 2000 жылдық тарихы бар ирригация жүйесі](/userfiles/images/photo_5386743413254249649_y.jpg)