Қатардан – инвестиция, Каспийге – қорған, экология: Тоқаев халықаралық кездесулерде не айтты?

Қазан айында Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың халықаралық күн тәртібінде инвестициялық ынтымақтастық пен табиғатты қорғау мәселелері қатар тұрды. Бакуде Қатар Әмірі шейх Тәмим бен Хамад Әл Тәнимен және Израиль президенті Ицхак Герцогпен кездесіп, экономикалық серіктестікті кеңейту мәселелерін талқылады. Ал COP17 аясындағы Биоалуантүрлілік бойынша көшбасшылар саммитінде Қазақстанның экологиялық саясаты мен табиғатты қорғау нәтижелерін таныстырды.

Қатармен келіссөзде бірлескен инвестициялық және энергетикалық жобаларды жүзеге асыруға басымдық берілді. Израильмен кездесуде сауда-экономикалық және инвестициялық байланыстарды дамыту мәселелері көтерілді. Нақты жаңа келісімдер мен инвестиция көлемі туралы мәлімет жарияланған жоқ.

Экологиялық мәдениет – мемлекеттік басымдық

COP17 саммитінде Президент табиғатты қорғау қағидаттары Қазақстанның жаңа Конституциясында бекітілгенін атап өтті.

Ел тарихында алғаш рет жоғары экологиялық мәдениет қалыптастыру мемлекеттіліктің негізін құрайтын қағидаттардың бірі ретінде Ата заңымызда бекітілді, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы «Таза Қазақстан» бастамасының да маңызын атап өтті. Оның айтуынша, бұл қозғалыс қарапайым тазалық шараларынан асып, азаматтардың дүниетанымы мен өмір салтына ықпал ететін жалпыұлттық құндылыққа айналып келеді.

4,7 миллион киік, 190 қар барысы

Қазақстанның табиғатты қорғаудағы нәтижелері туралы айтқан Президент бірнеше маңызды көрсеткішті атады. 2003 жылы елде небәрі 21 мың киік болса, 2026 жылдың көктемінде олардың саны 4,7 миллионға жеткен. Әлемдегі киіктердің шамамен 98 пайызы Қазақстан аумағында мекендейді.

Қар барысының популяциясы да шамамен 190 басқа дейін өскен. Президент бұл нәтижені жануарды қорғау мен ғылыми мониторинг жұмыстарының нәтижесі ретінде атады.

Сонымен қатар Қазақстанда Тұран жолбарысын табиғи ортаға қайтару және Пржевальский жылқысын қайта жерсіндіру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Бұл жобалар сирек жануарларды сақтаумен қатар, олардың мекендеу ортасын қалпына келтіруді көздейді.

Каспий итбалығының саны азайып барады

Президент ерекше алаңдаушылық туғызатын мәселе ретінде Каспий итбалығының жағдайын атады. Оның мәліметінше, соңғы бір ғасырда итбалық саны 1 миллионнан 270 мыңға дейін азайған.

Каспий теңізінің Арал тағдырын қайталауына жол бермеуіміз қажет, – деді Мемлекет басшысы.

Тоқаев Каспий маңындағы бес мемлекетті және халықаралық қоғамдастықты теңіз экожүйесін қорғау жөніндегі бірлескен шараларды күшейтуге шақырды. Қазақстан Каспийдің су ресурстарын сақтауға бағытталған халықаралық бағдарлама қабылдау бастамасын да көтеріп отыр.

Президент сондай-ақ биоалуантүрлілікті сақтауға арналған халықаралық қор құру, Ұлттық генетикалық биоалуантүрлілік банкін дамыту және Алматыда Биоалуантүрлілік жөніндегі конвенция хатшылығының өңірлік кеңсесін орналастыру жөніндегі ұсыныстарын таныстырды.

Экономика мен экология қатар жүруі керек

Қатар және Израильмен кездесулер экономикалық серіктестікті кеңейтуге бағытталса, COP17-дегі бастамалар табиғи ресурстарды сақтау мен экологиялық жауапкершіліктің маңызын көрсетті.

Президенттің ұстанымы бойынша, экономикалық даму табиғатты қорғау міндеттерімен қатар жүруге тиіс. Ал инвестициялық уағдаластықтар мен экологиялық бастамалардың нақты нәтижесі олардың іс жүзінде жүзеге асуына және халықаралық серіктестердің бірлескен жұмысына байланысты.