Ормуз бұғазы маңындағы жағдай күрт шиеленісе түсті. Reuters агенттігінің хабарлауынша, дрондар мен зымырандар қолданылған шабуылдар аясында АҚШ пен Иран тағы да бір-біріне соққы жасады.
АҚШ-тың Иран нысандарына жасаған соққысы
Америкалық әскерилер Иран аумағынан ұшырылған бірнеше дронды атып түсіргеннен кейін Иранның радиолокациялық станцияларына соққы берді. АҚШ Орталық қолбасшылығының (CENTCOM) мәліметінше, Горук ауданындағы және Кешм аралындағы бақылау нысандары нысанаға алынған.
Вашингтон бұл дрондар өңірдегі азаматтық кеме қатынасына қауіп төндіруі мүмкін болғанын мәлімдеді.
Иранның жауабы
Бұған жауап ретінде Иран Ислам революциясы сақшылар корпусы Таяу Шығыстағы америкалық әскери базаларға зымырандық соққылар жасалғанын хабарлады.
Сонымен қатар Тегеран Иранның рұқсатынсыз Ормуз бұғазы арқылы өтпек болған төрт мұнай танкеріне шабуыл жасалғанын мәлімдеді.
Өңірдегі әуе қорғанысы және Парсы шығанағы елдеріндегі қауіп дабылы
Кувейтте әуе қорғанысы жүйелері шығу тегі белгісіз зымырандар мен ұшқышсыз ұшу аппараттарын ұстап қалды.
Көршілес Бахрейнде әуе дабылы қосылып, тұрғындарға қауіпсіз орындарға жасырыну жөнінде ұсыныс берілді.
Иран екі елдегі америкалық базаларға баллистикалық зымырандармен соққы жасағанын мәлімдеді. Ал АҚШ тарапы алты зымыранның сәтті түрде жойылғанын, тағы біреуінің нысанаға жетпегенін хабарлады.
Тараптардың мәлімдемелері және келіссөздер барысы
Шиеленістің күшеюіне қарамастан, АҚШ пен Иран уақытша келісім жасау мүмкіндігі жөніндегі жанама келіссөздерді жалғастырып жатыр.
Мұндай келісім ұзаққа созылған қақтығысты тоқтатуға мүмкіндік беруі тиіс еді. Алайда әзірге тараптар ортақ мәмілеге келе алған жоқ.
АҚШ президенті Дональд Трамп Иранның зымырандық әлеуетінің едәуір бөлігі жойылғанын айтты. Оның сөзінше, Тегеранның бұрынғы қару-жарақ қорының шамамен 21–22 пайызы ғана қалған.
Оларда әлі де зымырандар мен дрондар бар. Бұл әлі де аз емес, бірақ қақтығыс басталған кездегі көлеммен салыстыруға келмейді, – деді Трамп.
АҚШ, Израиль және Иран арасындағы соғыс әлемдік саудаға да айтарлықтай әсер етті. Қақтығыс басталғаннан кейін Тегеран Ормуз бұғазын іс жүзінде жауып тастады. Соғысқа дейін бұл бағыт арқылы әлемдегі мұнай жеткізілімінің шамамен 20 пайызы тасымалданатын.
Нәтижесінде энергия тасымалдаушылар бағасы өсіп, халықаралық логистикалық тізбектерде іркілістер пайда болды.
Шиеленіс сақталып отырған өзге бағыттар
Бейбіт реттеуге кедергі келтіріп отырған тағы бір мәселе – Ливандағы жағдай.
Иран Израиль әскерін елдің оңтүстігінен шығаруды талап етіп, «Хезболла» қозғалысын қолдауды жалғастырып отыр.
Тегеран Израиль мен «Хезболла» арасындағы атысты тоқтату АҚШ-пен келісімге келудің негізгі шарттарының бірі екенін мәлімдеді.
Сонымен қатар бұған дейін жарияланған бітімдерге қарамастан, қақтығыстар Иран мен Ливанда ғана емес, Газа секторында, Израильдің солтүстігінде және Парсы шығанағы елдерінде де жалғасып жатыр. Өңірдегі жағдай әлі де күрделі күйінде қалып отыр.