Бас жаңалықтар
ШОБ үшін жиынтық жүктемені төмендету және еңбекақы төлеу қорынан бірыңғай төлем енгізу. Реформа қалай жүргізіледі?
Сұхбат
03 Қазан 2021, 10:45 318

ШОБ үшін жиынтық жүктемені төмендету және еңбекақы төлеу қорынан бірыңғай төлем енгізу. Реформа қалай жүргізіледі?

Нұр-Сұлтан, BAQ.KZ тілшісі. Мемлекет басшысы Қазақстан халқына Жолдауында микро және шағын бизнес үшін еңбекақы қорына жүктемені азайтуды тапсырды. «Атамекен» ҚР ҰКП атқарушы хатшысы Асқар Қысықов осы бағытта қандай жұмыстар жүргізіліп жатқаны туралы айтып берді.

Шағын және орта бизнес үшін еңбекақы төлеу қорына жүктемені төмендету аясында қандай жаңалықтарды енгізу жоспарланғанын айтып берсеңіз?

Қазір Үкіметте реформа жүргізудің түрлі нұсқаларын қарастыратын жұмыс тобы құрылды. Біріншіден, , қандай салықтар мен төлемдер есебінен жүктемені қалай азайтуға болады. Әзірге жеке табыс салығы мен әлеуметтік салық нұсқалары қарастырылуда. Екіншіден, бұл бірыңғай төлем қалай және қайда аударылады. Менің ойымша, негізгі нұсқа «Азаматтарға арналған үкіметке» аудару. Яғни, бірыңғай төлем «Азаматтарға арналған үкіметке» аударылады, содан кейін бөлініп, тиімді үлестер бойынша жергілікті бюджеттер мен бюджеттен тыс қорларға аударылады. Мұндай схема қазірдің өзінде өзін-өзі жұмыспен қамтығандар төлейтін бірыңғай жиынтық төлеммен жұмыс істейді және менің ойымша, бұл жерде ешқандай проблемалар болмайды. Сондай-ақ, банк жүйелерінің дайындығы туралы мәселелер де бар, ол да қарастырылуда.

Бейресми жұмыспен қамтылған азаматтардың санын қалай анықтауға болады?

Бейресми жұмыспен қамтылған азаматтардың санын анықтауға болатын әртүрлі тәсілдер бар. Менің ойымша, ең қарапайым және сенімді әдіс – бюджеттен тыс қорлардың деректері негізінде талдау. Ұлттық статистика бюросының деректері бар, бізде 8,6 млн адам жұмыспен қамтылған. Бұл жалдамалы жұмысшылар, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар, жеке кәсіпкерлер. Оның ішінде 4-4,5 млн адам бюджеттен тыс қорларға тұрақты жарна төлейді. Тиісінше, шамамен 4 млн адам, біздің бағалауымыз бойынша, бұл зейнетақы жүйесіне, әлеуметтік сақтандыру, медициналық сақтандыру жүйесіне мүлдем қатыспайтын адамдар. Немесе олар өз жарналарын тұрақты емес жасайды - бір ай төледі, екіншісі төлемеді.

Сіздің ойыңызша, төлем қорына қандай жүктеме оңтайлы?

Еңбекақы қорына, жалақыға оңтайлы жүктеме қандай болуы керек деген әртүрлі пікірлер бар. Қазір ол Қазақстанда ЭЫДҰ елдері деңгейінде. Әрине, біз бұл әсіресе микро және шағын бизнес үшін үлкен жүктеме деп санаймыз. Мұндай жүктеме бизнесті, жұмысшылардың өздерін «көлеңкеден» шығуға ынталандырмайды. Сондықтан, біз осы жүктемені азайту туралы шешімді қолдаймыз. Бастапқыда біз оңтайлы жүктеме 20% болуы мүмкін деп ұсындық. Бірақ кез келген жағдайда, бұл реформаның басталғаны жақсы, жүктеме 25%-ға дейін төмендейді. Еңбекақы қорынан төленетін төлемдердің әлеуметтік функциясы бар екенін түсіну керек. Бұл зейнетақы және әлеуметтік төлемдер, біздің азаматтарымыздың медициналық көмегі, яғни олардың нысаналы мақсаты бар. Бюджеттен тыс қорлардың теңгерімділігі мен тұрақтылығына, олардың әлеуметтік функцияларын орындау мүмкіндіктеріне қарау маңызды.

- Сіз бірыңғай төлемді енгізуден қандай нәтиже күтесіз?

Біз ресімдеу тұрғысынан, салықтар мен бюджеттен тыс төлемдердің жиналуын арттыру тұрғысынан жақсы нәтиже аламыз. Көптеген адам жинақтаушы зейнетақы жүйесіне, әлеуметтік, медициналық сақтандыру жүйесіне тартылатын болады. Олар мұны өз еркімен жасайды, өйткені жүктеме төмендеді. Бұл салық базасының кеңеюіне әкеледі, ол қазір өте тар және оны негізінен ірі кәсіпорындардың, бюджеттік саланың және орта кәсіпорындардың қызметкерлері құрайды. Ал микро - және шағын бизнес бізде әзірге объективті түрде «жартылай күрделі аймақта» тұр.

 

 

 

 



Фото: дереккөз
Загрузка...