Дәнді және майлы дақылдар тұқымдарын сыртқа шығаруға уақытша экспорттық баж белгілеу ұсынылды
24 Қараша 2021, 15:02 51

Дәнді және майлы дақылдар тұқымдарын сыртқа шығаруға уақытша экспорттық баж белгілеу ұсынылды

Нұр-Сұлтан, BAQ.KZ тілшісі. Депутат Ерлан Барлыбаев Ауыл шаруашылығы министріне депутаттық сауал жолдады.

Дәстүр бойынша Еуразия құрлығындағы ауыл шаруашылығы өнімдерін, оның ішінде дәнді және майлы дақылдардың негізгі өндірушілері – Қазақстан мен Ресей. Кеше Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаев атап өткендей, бүгінгі таңда бүкіл әлемде азық-түлік бағасының 30-40%-ға күрт өсуі аясында біз осы артықшылықтардан нақты пайда алуға міндеттіміз. Мұндай мүмкіндік аталған шикізатты қайта өңдеумен және қосылған құны жоғары өнімді одан әрі экспорттаумен байланысты, - деді депутат.

Барлыбаевтың айтуынша, соңғы жылдары қалыптасқан қауқарсыз сыртқы сауда саясаты біздің шикізатымызды көрші елдердің өңдеп, ел байлығын мүлдем бөтен құрылымдардың игеруіне әкелді.

Шикізаттың жетіспеушілігінен диірмен кешендері 35-40%-ға, ал май зауыттары 50%-ға жұмыспен жүктелді. Қайта өңдеудің болмауы ішкі нарықты өзінің азық-түлік тауарларынан айырады. Бұл инфляцияны импорттау және ұлттық валюта бағамына нұқсан келтіру арқылы тұтынушылық сұранысты импорттық өнімдермен жабу қажеттілігін тудырады. Осы жылдың тамыз айынан бастап Қазақстан да, Ресей де шикізат шығаруды шектеу шараларын енгізе бастады, - деп айтты ол.

Сөзінше, елімізде ауыл шаруашылығы министрлігі дәнді дақылдар мен майлы дақылдар тұқымдарын экспорттауға квота енгізді. Алайда квоталау айқын емес және сыбайлас жемқорлық сипатындағы құрал, бұл туралы өңірлердің кәсіпкерлері «Ақ жол» партиясына хабарлауда. Кейде квотаны құрғақшылық жағдайында егін жинау қиынға соққандарға қарағанда сатып алушыларға алу оңайырақ болып келеді.

Ол «Ақ жол» фракциясы экономиканы реттеу нарықтық әдістермен жүргізілуі тиіс деп есептейтінін айтты.

Мысалы, Ресей Федерациясында квоталаудың орнына бір тонна күнбағыс үшін 320 АҚШ долларынан, бір тонна рапс үшін 165 евродан экспорттық баж енгізілді. Мұндай шара тең қолжетімділікті қамтамасыз етеді, сондай-ақ ішкі нарықтағы инфляцияны тежейді, оның импортқа тәуелділігін төмендетеді және ұлттық валютаны қорғайды. Дәнді және майлы дақылдарды өңдеудің екінші жағы – жоғары калориялы жемнің негізі болатын кебек пен тағамның жоғары өнімділігі. Биыл малдың жаппай қырылуымен және құрғақ аймақтарға шөп тиелген вагондардың жөнелтілуімен болған жағдайды бәрі біледі. Мәселен, өз елінде көрсетілген шикізат көлемін өңдеу кезінде Қазақстанның мал өсірушілері 1,5 млн тонна кебек және 300 мың тонна шрот алар еді, бұл 3-4 млн тонна дейін құрама жемге тең, - дейді депутат.

Айтуынша, бұл көлем шөп шабудан құтқару ғана емес, сонымен қатар мал шаруашылығының үлкен жемшөп базасы бола алады.

Азық-түлік қымбатшылығы дәуірінде біз қолымызда бар алтынды бағаламай, оны өз қолымызбен ақылды көршілерге береміз, олар біздің шенеуніктерге қарағанда жай ғана санауды біледі, - дейді депутат.

«Ақ жол» демократиялық партиясының фракциясы аталған мәселеге қатысты ұсыныстарын атады:

1. Дәнді және майлы дақылдар тұқымдарын сыртқа шығаруға уақытша экспорттық баж белгілеу. Алынған табысты ауыл шаруашылығы өндірушілерін ынталандыруға бағыттау.

2. АӨК қайта өңдеу саласының субъектілерін жүйелі қолдау бойынша нақты шаралар қабылдау.

3. Отандық мал шаруашылығының жемшөп базасын қалыптастыру үшін дәнді және майлы дақылдарды қайта өңдеу мүмкіндіктерін пайдалану.




Фото: ашық дереккөз
Загрузка...