USD 336.23 EUR 360.3 RUB 5.28
Astana:

Ükimet otırısına şolw: 53 mlrd teñge swğa, 754 teñge qïğa

Awıl xalqın taza awız swmen jäne jumıspen qamtw mäselesi bügin Ükimette ötken otırısqa arqaw boldı. «Aq bulaq» bağdarlamasına burınğıday` endi qırwar qarjı bölinbey`di. Qoldağı qarajattı tïimdi pay`dalanğan jön. Sondıqtan ükimet bağdarlamanı qay`ta süzgiden ötkizip, onıñ olqı tustarın jetildirwdi közdep otır. Sonday`-aq awıl turğındarın jumıspen qamtw mäselesin de jüy`eli şeşw tetikteri jüzege asırılmaqşı. Baq.kz tilşisi bügingi otırısqa şolw usınadı.

«Aq bulaq» bağdarlaması ayasında xalıqtı awız swmen qamtamasız etw boy`ınşa biraz jumıs atqarılğan. Mäselen, 2011-2015 jıldarı ortalıqtandırılğan sw jüy`esimen qamtw qalalarda 87 pay`ızğa, awıldarda 51 pay`ızğa jetti. Bïılğı jılı 75 jobanı jüzege asırwğa 62,1 mlrd teñge, al kelesi jılğa 157 jobağa 53 mlrd teñge qarastırılıp otır. Osığan qosa xalıqaralıq qarjı uy`ımdarınan qarajat tartw täjirïbesi sätti jüzege asırılwda. Bul uy`ımdar bizge 17,9 mlrd teñge bölipti. Sw qubırlarınıñ tozwı da tömendegen. Desek te, äli de xalıq, äsirese awıl turğındarı tolıqtay` taza swğa qol jetkizgen joq. Osı rette Ulttıq ékonomïka mïnïstrligi mäseleni şeşwdiñ basqa jolın usınıp otır. Yağnï, memlekettik byudjetten qarajat tek awıldıq eldi mekenderge bölinwi tïis. Al qalalıq swmen jabdıqtaw jüy`esin byudjetten tıs qarajat közderi esebinen damıtwğa äbden boladı.

«Ewropa qay`ta qurw jäne damw bankinen tartılğan qarız jäne Ulttıq qormen birlesip qarjılandırw esebinen kommwnaldıq jäne jekemenşik sw arnaları jüzege asırıp jatqan jobalar qalalıq eldi mekenderdiñ memlekettiñ tikeley` qarjılandırwınsız-aq damï alatının körsetip otır. Bul jumıs kelesi jılı da jalğasadı. Bügingi tañda Ewropa qay`ta qurw jäne damw bankimen kelisimderge qol qoy`ıldı jäne 4 sw arnasın qarjılandırw boy`ınşa joba day`ındap jatırmız. Olar: Qostanay`, Kökşetaw, Semey` jäne Öskemen sw arnaları», - dep bayandadı ükimet otırısında QR Ulttıq ékonoïmïka mïnïstri Qwandıq Bïşimbaev.

Budan bölek, qaladağı sw arnaların byudjetten tıs qarjılandırw közderin qalıptastırw üşin Qazaqstannıñ damw ïnstïtwttarınıñ, yağnï «Bäy`terek» ulttıq basqarwşı xoldïnginiñ mümkindikteri pay`dalanılmaq.

Al awıldağı swmen jabdıqtaw sektorınıñ jeke kapïtal üşin ïnvestïcïyalıq tartımdılığı joq. Buğan awıldardıñ alşaqtığı, xalıq sanı jäne qızmettiñ joğarı özindik qunı sekildi faktorlar ıqpal etedi. Birinşi qazandağı jağday` boy`ınşa respwblïkadağı 6670 eldi mekenniñ tek 3616-sı, yağnï 53,8 pay`ızı ğana ortalıqtandırılğan sw jüy`esine qosılğan. Qalğan awıldardıñ 2294-inde turatın adamdardıñ sanı 500-den aspay`dı. Xalıqtıñ azdığınan bul awıldarğa ortalıqtandırılğan sw jüy`esin tartw özin ékonomïkalıq jäne qarjılıq turğıda aqtamay`dı. Buğan qosa swdıñ qunı turğındardıñ qaltasınan qağarı sözsiz.

Sonımen, awıldardı taza awız swmen qamtw mäselesin şeşw üşin, birinşiden, sw arnaların «Qazvodxoz» respwblïkalıq memlekettik käsipornınıñ birıñğay` basqarwına berw jağı qarastırılmaqşı. Mïnïstr Qwandıq Bïşimbaev Qızılorda oblısındağı «Aral» jumısınıñ tïimdiligin mısalğa keltirdi. Ol awıldıq eldi mekenderdi swmen qamtwdıñ barlıq satısın basqarwğa mümkindik berip otır. Budan bölek, bıtırañqı ornalasqan sw arnalarına jumsalatın şığındardı qısqartw maqsatında sw jetkizwşi operatorlardı irilendirgen jön. Onıñ işinde awıldıq sw arnaların oblıs ortalıqtarı men basqa da iri eldi mekenderdi tirşilik közimen qamtıp otırğan arnalarğa qosw mäselesi qaraladı. Sonday`-aq, «Aq bulaqta» äw basta bolğan, biraq iske aspağan key`bir qağïdalardı qay`ta jañğırtqan durıs. Bul talaptar awıldağı adam sanına bay`lanıstı jobalardı iriktewge qatıstı.

«Osı jumıs ayasında äkimdikter xalıq sanı 500-den aspay`tın awıldardıñ bolaşağı men olardı ortalıqtandırılğan swmen jabdıqtawdıñ tïimdiligin qay`ta muqïyat zerdelegeni durıs», - dedi mïnïstr.

Öz kezeginde Ükimet basşısı «Aq bulaq» bağdarlamasın qay`ta süzgiden ötkizw qajettigin alğa tarttı.

Baqıtjan Sağıntaevtıñ ay`twınşa, awıldardı sozbalañğa salmay`, swmen qamtamasız etwge mümkindik bar. Sondıqtan bağdarlamasınıñ olqı tustarın tüzep, qarajattı tïimdi pay`dalanw qajet.

«Älemdegi ékonomïkalıq jağday`ğa bay`lanıstı kezinde «Aq bulaq» bağdarlamasına bölingen qarjınıñ kölemi qısqartılğanı belgili. Mäsele qosımşa qarjı izdewde ğana emes, bağdarlamanı qay`ta qarap, tïimsiz pay`dalanıp otırğan qarajattı durıs bağıtqa salwda bolıp otır. Jobanı jasağan kezde biraz olqılıqqa jol berildi, sonıñ bärin tüzegen kezde qomaqtı qarjı bölinedi», - dedi Premʹer-mïnïstr.

Budan bölek, onıñ sözinşe, awıldardı awız swmen qamtamsız etwge jergilikti byudjetten de qarajat bölinse, jumıs tezirek jüredi.

Sw mäselesine qatıstı talqılawlar barısında Baqıtjan Sağıntaev Tarazdağı sw burwğa belgilengen eldegi eñ tömen tarïfke tañğaldı.

Bul qalada sw burw qunı 8 teñge ğana. Al Qarağandıda tarïf 96 teñge eken.

«Bul bağağa qanday` jöndew jürgizwge boladı? Jalaqı tölewge äzer jetetin şığar. Soñğı ret tarïfti qaşan kötergen? Özge öñirlermen ay`ırmaşılıq ülken. Biraq, bul rette sw jüy`eleriniñ jağday`ın qaraw kerek. Mümkin 8 teñge jetkilikti şığar. Äri şığındardı da qarağan jön», - dedi Ükimet basşısı.

Otırısta qaralğan ekinşi mäsele – awıl xalqın jumıspen qamtw jäne jeke qosalqı şarwaşılıqtardıñ älewetin pay`dalanw, awıl şarwaşılığı kooperacïyaların damıtw.

Awıl şarwaşılığı mïnïstriniñ birinşi orınbasarı Qay`rat Ay`twğanov bayandağanday`, mïnïstrlik, oblıs äkimdikteri men Densawlıq saqtaw jäne älewmettik damw mïnïstrligi arasında jıldıñ soñına dey`in is-şaralardı jüzege asırwdıñ naqtı mindetteri men ïndïkatorların anıqtay`tın üşjaqtı josparğa qol qoy`ılğan. Söy`tip, äkimdikterdiñ josparına säy`kes, bïılğı jıldıñ soñına dey`in 150 awıl şarwaşılığı kooperatïvi uy`ımdastırıladı. Olar 100 süt qabıldaw pwnkti men 2 mıñnan astam otbasılıq bordaqılaw alañın biriktirmek.

«28 süt qabıldaw pwnkti jäne 3,2 mıñ otbasılıq bordaqılaw alañı qurıldı. Nätïjesinde 15 mıñ jeke qosalqı şarwaşılıq qamtılatın boladı. Bekitilgen josparda ay`tılğanday`, 20 tamızğa dey`in älewetti ötinim berwşilerdiñ tizimi jäne qarjılandırwğa ötinimder qalıptastırılw kerek. Alay`da key`bir oblıstarda älewetti qatıswşılar anıqtalmağan jäne jospardı orındaw bastalmağan», - dedi vïce-mïnïstr.

Bul jumıstar Qostanay`, Atıraw jäne Soltüstik Qazaqstan oblıstarında naşar jürip jatır. Otbasılıq bordaqılaw alañdarın qurw mäselesi Şığıs Qazaqstan oblısında nebarı 15%-ğa orındalğan. Al josparğa säy`kes kooperatïvterdi qurw merzimi osı jıldıñ 10 qırküy`egine belgilengen. Biraq oblıs äkimdikteri awıl şarwaşılığı kooperatïvterin qurwğa nemquray`dı qarap otır.

«Ortaşa kooperatïvterge 3-4 qatıswşı qamtılğan. Saldarınan awıl şarwaşılığı önimderin öndirwmen ay`nalısatın jeke qosalqı şarwaşılıqtar tolıq qamtılmay` otır. Sondıqtan, qurılatın kooperatïvterdi qarjılandırw kezinde şarwaşılıqtı barınşa qamtw üşin 20-dan kem emes qatıswşı bolw talabı qoy`ılğan», - dey`di vïce-mïnïstr.

Tağı bir mäsele - jeke qosalqı şarwaşılıqtardıñ kooperatïvterge birigwine mal qaldığına salınatın ékologïyalıq émïssïya tejegiş faktor bolıp otır. Öy`tkeni munday` norma jeke qosalqı şarwaşılıqtar üşin qarastırılmağan.

«Yağnï jeke qosalqı şarwaşılıqtağı sïır üşin salıq tölenbey`di, al eger kooperatïvke ötseñ, sïır üşin ékologïyalıq émïssïya tölew qajet boladı», - dey`di Q.Ay`twğanov.

Bul mäseleni şeşw üşin mïnïstrlik Salıq kodeksine tïisti özgertwler engizwdi usınıp otır. Osılay`şa kooperatïvke birikken şarwaşılıqtar salıq tölemey`tin boladı. Qazirgi waqıtta mal basına salınatın jıl say`ınğı ékologïyalıq salıq 754 teñgeni quray`dı.

Ükimet basşısı da salıq sayasatı kedergi keltiretin bolsa, awıl şarwaşılığı örkendemey`tinin ay`tıp otır.

«Awıl xalqı eñbekqor. Sol eñbeginiñ jemisin körw üşin olarğa qarjılay` qoldaw kerek. Şağın nesïe berip, jumıs orındarın aşw mañızdı. Ïnfraqurılım jağınan da kömek körsetilwi tïis. Älewmettik jäne äkimşilik jağınan da köptegen kömek qajet. Sol sebepten de osı kedergilerdi boldırmawdıñ joldarı ay`tıldı. Awıl şarwaşılığı mïnïstrliginiñ usınısı öte durıs. Salıq salası kedergi keltirse, ärïne, qoy`ılğan jospar iske aspay`dı. Berilgen tapsırma ayaqsız qaladı. Sondıqtan Awıl şarwaşılğı mïnïstrligi Ulttıq ékonomïka mïnïstrligimen birlese otırıp, osı mäselelerdi şeşw kerek», -dep bügingi otırıstı qorıtındıladı Baqıtjan Sağıntaev.

Ssılkï po teme:
Kommentarïï0

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï