USD 335.71 EUR 357.36 RUB 5.23
Astana:

Elordada Raqımjan Qoşqarbaevqa arnalğan eskertkiş aşıldı

Foto: Нұрбек ӘЛМАНБЕТ

Bügin Astana qalasında Raqımjan Qoşqarbaevqa arnalğan eskertkiştiñ aşılw saltanatı ötti, dep xabarlay`dı Baq.kz tilşisi.

Bïiktigi 11 metr turatın alıp monwment Bawırjan Momışulı men Raqımjan Qoşqarbaev dañğıldarınıñ qïılısında ornalasqan.

Eskertkiş avtorı – «Qazaq Eli» monwmentin jasawğa qatısqan belgili müsinşi Asqar Nartov. Joba boy`ınşa, müsindik kompozïcïyanıñ bïiktigi 6 metr, al granït tuğırdıñ bïiktigi 4,5 metr.

Saltanattı şara barısında Astana qalası äkiminiñ orınbasarı Ermek Amanşaev qala turğındarın eskertkiştiñ aşılwımen quttıqtadı.

– Bügin qazaq jawıngeri Raqımjan Qoşqarbaevtıñ erligin mäñgilik etw üşin osı monwmentti aşıp otırmız. Onıñ esimi öskeleñ urpaqtıñ jadında erliktiñ sïmvolı retinde saqtalwı kerek. Sol sebepti Qazaqstan Täwelsizdiginiñ 25 jıldığı qarsañında elordada atı añızğa ay`nalğan nağız jawıngerge arnap eskertkiş ornatıldı, - dedi Ermek Amanşaev.

Saltanattı şarağa Raqımjan Qoşqarbaevtıñ qızı Älïya, atı añızğa ay`nalğan keñes jawıngeriniñ nemereleri, sonday`-aq, ley`tenat Qoşqarbaev twralı kitaptıñ avtorı Qasım Appasulı qatarlı kisilermen özge de zïyalı qawım ökilderi, tarïxşılar men jwrnalïster qatıstı.

Sonımen qatar, eskertkiştiñ aşılwına kelgen qala turğındarı men qonaqtar qazaq jawıngeriniñ müsinine gül şoqtarın qoy`dı.

Monwmentti ornatwğa Elorda äkimdigi bastamaşı bolıp, eskertkişti day`ındap, ornatwğa «BI-Group» kompanïyası demewşilik jasağan.

Rey`xstagtıñ üstine jeñis twın jelbiretken Raqımjan Qoşqarbaev 1924 jılı 19 qazanda Aqmola oblısınıñ Astanağa jaqın ornalasqan Tay`töbe selosınıñ mañındağı qıstaqta dünïege keldi. Ol ata-anasınan erte ay`ırıldı: 4 jasında anası dünïeden ötti, al äkesi bolsa, jalğan sayasï jalamen sottalıp, GWLAG lagerʹlerinde boldı. Raqımjan Tay`töbe balalar üy`inde tärbïelendi. 7 jıldıq mektepti bitirgen soñ, osı aradan Balqaş qalasındağı fabrïka-zawıt wçïlïşşesine (FZW) jiberildi. Öziniñ ömiri jäne FZW twralı Qoşqarbaev özi jazğan "Ştwrm" degen kitabında jan-jaqtı bayandadı. Onıñ balalıq şağı jetimdikpen ötti.

Ol ğalamdıq ekinşi soğıs bastalğan soñ-aq, elin jaw qolınan azat etwge bel bwadı. Ol osı izgi maqsatpen 1942 jılı Frwnze (qazirgi Bişkek) qalasındağı jayaw äsker wçïlïşşesine oqwğa tüsedi. Osı jerde Raqımjan alıstağı armanı bolğan kütpegen jağday`ğa tap boladı: jigerli jas jigitti bayağıda NKVD qursawına tüsken äkesi izdep tawıp, äke men bala Frwnzede sağınısıp jolığısadı. Ardaqtı äke osılay`şa süy`ikti ulınıñ sapar jolına aq batasın beredi.

Alğaşında-aq, atqıştar dïvïzïyasına tüsken R.Qoşqarbaev 1944 jıldıñ qazan ay`ınan bastap 1-Belarwsʹ may`danında vzvod basqaradı, Polʹşa, Germanïya jerlerindegi urıstarğa qatısıp, jawmen ayanbay` şay`qasadı. Erjürek jas jawınger süy`ikti elin jaw qolınan bosatwğa jan ayamay` soğısadı.

1945 jıldıñ 30 säwirinde, Raxımjan Qoşqarbaev şay`qasqan 150-şi atqıştar dïvïzïyası Rey`xstagqa şabwıl jasay`dı. Jañbırday` jawğan oqtan jasqanbağan ley`tenant Raxımjan Qoşqarbaev pen qatardağı jawınger Grïgorïy` Bwlatov, faşïster tireginiñ keñsesine bärinen burın jetip, jeñis twın Rey`xstagtıñ birinşi qabatına tigedi.

Bul erlikti jasağan kezde ol ne barı 21 jasta ğana bolğan.

Osı erligi üşin 150-şi dïvïzïya basşılığı qazaq jawıngerine Keñes Odağınıñ batırı atağın berw twralı usınıs jolday`dı. Alay`da, sol kezdegi KSRO basşıları ädiletsiz şeşim qabıldap, Qoşqarbaevqa eñ joğarğı nagradanıñ ornına «Qızıl Tw» ordenin beredi. Arada jartı ğasır ötken soñ, resmï Mäskew tarïxï qatelikti tüzetip, qazaq batırınıñ erligin moy`ındawğa mäjbür boladı. Tarïxï derekterge säy`kes, sol küni Rey`xstagtıñ töbesinde 40 jalaw jelbiregen eken. Alay`da olardıñ tek toğızı ğana jeñis twı, qalğandarı şabwılğa qatısqan äskerï bölimşelerdiñ bay`raqtarı körinedi.

Qazaq batırınıñ nağız jeñis twın bärinen burın tikkeni büginde äbden däleldendi.

Berlïndegi Rey`xstagqa tw tigip, qazaqtıñ nağız batır ult ekendigin däleldegen qay`sar azamat Raqımjan Qoşqarbaevqa 1999 jılı täwelsiz elimizdiñ «Xalıq qaharmanı» atağı berildi.

R.Qoşqarbaev 1988 jılı 10 tamızda Almatıda qay`tıs boldı.

Kommentarïï0

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï