USD 335.71 EUR 357.36 RUB 5.23
Astana:

Uldarımız «Yuswfpın» dep maqtanıp, «Qambarsıñ» dep kemsitetin boldı

Soñğı jıldarı Türkïyada kïno salasına aqşa salatın käsipkerler köbey`di. Quy`ğan qarjısınıñ qay`tarımı jaman bolmay`tının jaqsı tüsingendey`. İstiñ közin tawıp, tilin tüsingen adamğa bul da ülken bïznes. Bawırlas eldegi kïnokompanïyalar men prodyuserlik ortalıqtar bunı bïznes dep bilgenine birneşe jıldıñ jüzi boldı. Maqsatı – 78 mïllïon turğını bar işki narıqtı ïgerw ğana emes, teletawarların sırt elderge de éksporttaw.

Maqsattarına jetip te jatqan sïyaqtı. Onı özimizdiñ arnalardıñ mazmunınan añğarwğa boladı.

2002-2003 jj. Brazïlïya men Argentïna serïaldarı sayabırsıp, olardıñ ornın türik serïaldarı bastı. Anna, Ïzabella, Rakelʹ degen esimderdiñ ornına Şexrïzat, Zey`nep, Berïvan dep at qoyu sänge ay`naldı. Uldarımız «Yuswfpın» dep maqtanıp, «Qambarsıñ» dep kemsitetin boldı.

Bul maqtanış emes ärïne. Serïal satıp alw dästüri äli üzilgen joq. Al, türik ağay`ındar biz sekildi serïalğa «zärw» elderge kïno satıp, bul saladan da käsiptiñ közin tapqanday`. Mäselen, qazaq körermenderine jaqsı tanıs ataqtı «Sultan Süley`men» tarïxï serïalı bïıl 20 mïllïon dollar asa tabıspen türik teleïndwstrïyasında rekord jasap otır. Kezinde elimizdegi telearnalardıñ birinen körsetilgen «Kökjaldar mekeni» (kurtlar vadisi) serïalı da qomaqtı qarjı tapqan telejobalardıñ biri. 15 mln dollarlıq pay`damen «Sultan Süley`mannen» key`in ekinşi orında.

Bulardan da basqa prodyuserlik ortalıqtardıñ qorjının qampay`tıp, el qazınasına tamşılap bolsa da qarjı quy`ıp jatqan serïaldar barşılıq. Kïno öner ğana emes, tabıs häm ïdeologïya ekenin tüsingen türik ükimeti kïno tüsiremiz degenderdi demep jürgenine birneşe jıl ötti.

2000 jıldardıñ basında Türkïyada kïnostwdïyalar jabılıp jürip jılına bar-joğı onşaqtı kïno tüsiredi eken. Key`innen memleket qoldaw körsete bastağan soñ 12 ay`da tüsiriletin teleönimniñ sanı 100-den asqan. Barlığı sapalı demey`miz, degenmen, tabıs äkelip jatqanı, kïnoïndwstrïyanı damıtwğa üles qosıp jatqanı anıq. Kez kelgen taqırıptı serïalğa ay`naldıra salatın türik kïno mamandarınıñ eñbegi arqasında kïno twındılar elge keletin twrïster sanın 16-18 pay`ızğa arttırğan.

Türkïyanıñ Mädenïet jäne twrïzm mïnïstrligi 2009-2012 jıldar aralığında älemniñ 76 eline 40 mıñ 675 sağat serïal satqanı twralı mälimet jarïya etti. Alwşılar Balqan tübegi jäne Azïya, onıñ işinde Ortalıq Azïya elderi. Eñ köp tabıs äkelgen serïaldardıñ qatarında Qazaqstanğa jaqsı tanıs «Asaw jürek», «Kökjaldar mekeni» bar.

Şamamen 2010 jıldardan bastap türik kïnogerleri Ewropa men Amerïka elderiniñ narığına nazar awdardı. Birtindep körşiles Grekïya, Resey` jäne tipti Birikken Arab Ämirlikterinen mïllïondağan körermen tarttı. Bul qızığwşılıq atalğan elderde «merhaba», «nasılsın», «tamam» «teşekkürler» sözderin jattawdan bastap türik tilin üy`rengisi keletinder sanın köbey`twge sep bolğan. Grekïyada, balqan elderinde onşaqtı türik tili kwrstarı aşılğan. Resey`diñ «Domaşnïy` tv» kabeldik telearnası türik serïaldarına orın bergen. Bul elde körermenge qattı unağanı sonşalıq, «Sultan Süley`men» serïalın aptasına 11 sağat boy`ı éfïrge qoy`ılğan.

Dwbay`da şığatın «Gulf news» basılımı soñğı jïırma jılda BAÄ-ine Türkïyanıñ 60 mln dollarğa 100-den asa serïal satqanın jazıptı. Türkïyanı Afrïka elderine de jaqındata tüsken osı teletawar desek, qatelespey`miz: Afrïkanıñ soltüstigi men oñtüstigindegi elderde 85 mln körermeni bar eken.

Yağnï, sapası mıqtı bolsın, naşar bolsın, türik serïaldarı ol elge ay`tarlıqtay` pay`da äkelwde. 2008 jılı serïaldardan tüsetin tabısı 2 mln dollardan aspağan eken. 3-4 jıl işinde kiris kölemi 70 pay`ızğa artqan. Asa qısqa waqıttıñ işinde tez damığan salanıñ biri.

Tağı bir mäsele. Soñğı mälimetter boy`ınşa, türik serïaldarınıñ älemde 400 mïllïonğa tarta körermeni bar eken. Ol elderden baratın demalwşılardıñ köbi Istambulğa tabanı tïe salıp Sultan Süley`menniñ saray`ı men Xyuremniñ garemin körwge asığadı. Ol jerlerge kirw aqılı ärïne.

«Deloitte Türkiye» zerttew ortalığı jarïyalağan mına aqparatqa qarañız. Türkïyada serïaldardan tüsken qarajat 2013 jılı 200 mïllïon dollarğa jetse, 2015 jılı 350 mln bolğan. Türik kïnogerleri 2023 jılğa qaray` serïal éksporttawdan tüsetin pay`danı 1 mlrd dollarğa jetkizemiz degen meje qoy`ıp otır. Jıl ötken say`ın qanday` qarqınmen damıp kele jatqanın körsetetin derekterge qarasaq, bul äbden mümkin närse.

Qazaq Ordasınıñ tarïxınan köptep serïaldar tüsirw arqılı köşpendilerdiñ tarïxı men mädenïetin, salt-dästürine degen qızığwşılıqtı arttırwğa, sol arqılı Qazaqstanğa keletin twrïster sanın köbey`twge boladı. Nege osı salanı damıtpasqa? Al damıtamız desek, türik ağay`ınnıñ täjirïbesi jaqsı ülgi bolar edi.

Egemen Qazaqstan

Ssılkï po teme:
Kommentarïï0

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï