USD 336.23 EUR 360.3 RUB 5.28
Astana:

Sewlde bilim alğan käris qızı: Qazaqstandı eşbir elge ay`ırbastamay`mın

Anjelïka Kïm esimdi boy`jetken şet elde turmıs jaqsı bolsa da, Qazaqstandı eşbir elge ay`ırbastamay`mın dep otır.

Kïmpabtı Almatınıñ kartop bälişine ay`ırbastamay`mın

Almatıda twıp-ösken ol on jeti jasında Sewlge oqwğa attanğan. «Sewl bir körgennen jüregimdi jawlap aldı. Minsiz taza köşeler, mïnwt-mïnwtımen waqıtında jüretin qoğamdıq kölikter, kişipey`il äri ustamdı adamdar, qızmet körsetwdiñ joğarı deñgey`i — munıñ barlığı qalay` unamasın? Biraq men Sewlge barğan alğaşqı künnen bastap Qazaqstandı sağındım. Käristerdiñ kïmpab sïyaqtı tağam türlerin men Almatınıñ kartop bälişine ay`ırbastamas edim. Ïä, men aşşı tağamdardı jaqsı köremin. Kïmçïdi künde jewge day`ınmın. Biraq palaw, mantı jäne qazı-qartanıñ ornı men üşin bölek. Tegim käris bolsa da, qazaq xalqınıñ ulttıq tağamdarı meniñ janıma jaqın.

Mantınıñ qamırın bötelkemen jay`dım

Qazaqstandı sağınğanım sonşa, ortaq tilde söy`lesetin adam izdedim. Koreyada barlığı käris tilinde söy`ley`di. Men de bul tildi jetik meñgergenmin. Biraq qazaq jäne orıs tilderinde aralasatın qurbı-qurdastarımdı iştey` izdey` bastadım. Söy`tip, Orta Azïyadan şıqqan, Koreyada turatın orıs tildi jastarmen tanısıp, merekeler uy`ımdastırıp, jïi-jïi bas qosıp turdıq. Äli esimde, ekinşi kwrsta oqıp jürgende bärimiz birigip mantı jasamaq boldıq. Jwsay` salınıp, küriş kespe qosılğan käris mantısı emes, özimizdiñ qazaqstandıq, may`lı et, pïyaz, kartop, asqabaq qosılğan mantı. Koreyada oqtaw qay`dan bolsın? Dükenderden izdesek te tappadıq. Sodan mağan ïdeya keldi. Qamırdı ïlegen soñ swsınnan bosağan bötelkeni oqtaw qılıp, nanın jay`dım. Mantı piskende bärimiz jabılıp, qas-qağım sätte jep aldıq.

Käris dostarımız qazaq tağamına tamsanwmen boldı

Almatıdağı äke-şeşem mağan qazaqstandıq tağamdardı jiberip turdı. Elden sälemdeme kelgende, on-on bes dosımdı şaqırıp, birge jey`tinbiz. Jergilikti käris dostarımızben de bölistik. Käris jastarına qazaqstandıq önimder qattı unadı. Äsirese, bal, şokolad, sır, şujıq, nan men jemis-jïdekterge dey`in dämdi ekendigin ay`tıp maqtap jattı. Ol jaqta bunday` tabïğï tağamdar kezdespey`di. Bäriniñ dämi birtürli jasandı sïyaqtı. Sondıqtan dämi til üy`irer qazaq tağamdarına käris dostarımız tamsandı-aq. Olarğa elden kelgen qurt-irimşikke dey`in ülestirdik. Käris dostarımız bärinen de qazaqtıñ qurtına tañğaldı. Olar üşin tañsıq tağam ğoy`.

Käristerdiñ jan-dünïesi men üşin jumbaq küy`inde qaldı

«Koreyada sizdi tañ qaldırğan ne närse?» degen surağımızğa Anjelïka bılay` dep jawap berdi: Käristerdiñ jan-dünïesi men üşin jumbaq küy`inde qaldı. Men köpşil bolğandıqtan dostarım da köp. Sewlge alğaş barğanda janım qulazıp, özimdi qoyarğa jer tappadım. Käristerdiñ bir erekşeligi kezdesken adamnan birden jasın suray`dı. Al bizdiñ tärbïemiz basqaşa ğoy`, qızdıñ jasın suramay`dı. Menen jasımdı surağanda qısılıp, iştey` renjip qaldım. Käristerdiñ adamnıñ jasın nelikten suray`tının key`in bildim. Olar qalay` söy`lesw kerektigin anıqtaw üşin suray`dı eken adamnıñ jasın. Koreyadağı käristerdiñ mentalïteti twralı ay`tsam, olar käris tilin meñgergen adamdı bağalay`dı. Eger siz «sälemetsiz be» jäne «raxmet» degen eki sözdi ğana bilseñiz, soğan qwanadı.

Oñtüstik Koreya turğındarı üy`ine qonaq şaqırmay`dı

Kärister qonaqjay` xalıq. Kez-kelgen mey`ramxanada sizdiñ şeteldik ekeniñizdi bilgen ïesi sizge salat pen kofe usınadı. Satw üşin emes, jay` qonaqjay`lıq belgisi retinde. Käris jastarı qonaqqa kelgen şet el azamattarına körikti jerlerdi körsetwge asığadı. Bul da özderin tanıtwğa umtılğan bir ultjandılıqtıñ belgisi bolsa kerek. Biraq, Qazaqstan xalqınıñ qonaqjay`lığına eşbir el teñ kelmey`di, ärïne. Tek qazaqstandıqtar ğana keñ dastarxanın jay`ıp, üy`ine qonaq şaqıratın sïyaqtı. Öy`tkeni, men bilim alğan Oñtüstik Koreya turğındarı üy`ine qonaq şaqırmay`dı. Üy`lerine kisi barwı sïrek. Qazaqstan xalqınıñ tağı bir artıqşılığı qonağına bar dämdisin usınwı. Istıq tağam, salattıñ nebir türi, tätti-dämdilermen dastarxandı toltıradı. Dastarxan basında bir-birine jaqsı tilekter ay`tadı. Al käristerde olay` emes. Men birde käris dostarımdı qazaqtıñ üy`lenw toy`ına şaqırğan edim. Sol toy`dan alğan äserlerin kärister köpke dey`in umıta almay` jürdi. «Qazaqtıñ toy`ına eşbir eldiñ mey`ram-merekesi jetpey`di eken» dep tañ qalğan. Sewlde ötken segiz jıl jarqın sätterge tolı bolsa da, men Qazaqstanda turwğa bel bwdım. Joldasım käris azamatı, bir ulımız bar. Üy`de de qazaqtıñ as mäzirlerin dastarxannan üzbey`miz. Qazaqstandı eşbir elge ay`ırbastamay`mın!

Dana Qamşıbek

Qamshy.kz portalı

Ssılkï po teme:
Kommentarïï2
Jandos
Öte keremet!Mende Sewl qalasına ğaşıqpın!Käris ultınıñ salt-dästürlerine, ädet-ğurpına qattı qızığamın!
Kamilla
Keremet suxbat eken! Osınday` suxbattar köbirek bolsa eken. Äsirese, Sewl qalası twralı tağı basqa. Raxmet ülken!

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï