USD 334.48 EUR 355.62 RUB 5.25
Astana:

Oñtüstikte qaterli isikke şaldıqqan jandar qoñızdı tiridey` jutıp jatır

Elimizdiñ oñtüstiginde qaterli isikten «Znaxarʹ» attı qoñızdı tiridey` jutw arqılı emdeletinder köbey`gen. Jurt awzında «Qıtay`dan äkelinedi eken» delinetin bul qoñız Qazaqstannıñ da är qalasınan tabıladı. El işinde ol jay`lı: «Swğa qosıp, tiridey` jutsa, 70 türli awrwğa em boladı. Tipti qaterli isik (rak) kletkaların da joy`ıp jiberedi», – degen äñgime bar. Bite sïyaqtı bul may`da «jıbırlawıqtardıñ» kişkentay` qorapşası 8 mıñ teñgeden satılıp jatqanın da estïmiz. Al osı qoñızdıñ qaterli isikke em bolatını ras pa? Bul jay`lı mamandar ne dey`di? Osı suraqtarğa «Zamana» gazetiniñ tilşisi jawap izdey` otırıp, biraz jay`ğa qanıqqan eken.

Jändik jutqandar ne dey`di?

«Znaxarʹdı» älewmettik jeli arqılı sawdalawşılar: «Bul qoñızdıñ qadirin Qıtay`, Mısır, Kolwmbïya, Latın Amerïkası jaqsı biledi. Argentïnalıqtar onı 1991 jıldan beri qoldanadı. Onımen 70-ke jwıq awrwdı emdewge boladı. Munı medïcïna mamandarı da moy`ındap otır. Älemde äli emi tabılmağan Parkïnson, Dawn, SPÏD, qant dïabeti, rak, psorïaz awrwlarınan qulan-taza jazılıp ketken adamdar bar. Staqandağı swğa salıp işse boldı, 10-15 künde-aq nätïjesi bilinedi.

«Znaxarʹ» qoñızın swğa salıp, tiri­dey` jutw kerek. Asqazanğa tüsken soñ ol özinen bïologïyalıq belsendi zattar böledi. Onıñ qabığındağı xïtozan qan tüy`irşikterin jañartadı. Sol arqılı ïmmwnïtetti köteredi, ağzanı jasartadı. Barlıq zïyandı qaldıqtardı jo­y`ıp, ärbir kletkanı, jaswşanı jandandırıp, anadan jaña twğanday` etedi. Özi işek arqılı sırtqa şığıp ketedi», – dey`di.

Olardıñ ay`twınşa, bir staqan swğa älgi jändiktiñ bir danasın salıp, onı swmen qosa tiridey` jutıp jiberw kerek eken. Osılay` är küni birewge köbey`te otırıp, 70 danağa jetkizse, adam awrw atawlını umıtatın körinedi. Satwşılar osılay` maqtawın kelistir­genmen, tap osı qoñızdıñ arqasında qulan-taza jazılıp kettim degen adam joq. Al on eki künde 78 qoñız jutıp körgen tarazdıq Ay`darbek Rımğalïev bılay` dey`di:

«Öskemende mïında isigi bar äskerï jigit 10 kün boy`ı 70 danadan jutıp jürip, jazılıp ketipti degendi estigen soñ äriptesim bir qorabın alıptı. Banan, almanıñ qabığı, nan qoqımın tastap qoy`sa özi jep, özi köbey`e beredi eken. Jartısın mağan berdi. Swğa salıp, kün say`ın birewge köbey`tip, on eki kün iştim, basımnıñ awırğanı da, belimniñ sızday`tını da, tizemniñ qaqsay`tını da basılğan joq. Qan qısımım jïi köte­riletin, oğan da äser etpedi. Ne pay`dasın, ne keri äserin sezinbedim. Äriptesim de solay` degen soñ tastay` saldıq».

Därigerlerden mardımdı jawap joq

Osınday` oy`dı on şaqtı adamnan estigen soñ därigerlerdiñ pikirin bilgimiz kelgen. Adam ağzası – parazïtterdiñ tirşilik etwine qolay`lı orta. Sondıqtan qanda, bawırda, ötte, ökpede, işekte, tipti teri astında türli qurttar tirşilik ete aladı jäne olar awrw twdırwğa qabiletti. Keremet em dep satılıp jatqan «Znaxarʹ» da ağzada tirşiligin jalğastırıp, köbeyui mümkin be? Bul qoñızdıñ densawlıqqa zïyanı joq pa? Em ekeni ras pa? Bul suraqtardı biz gastroénterolog, terapevt, éndokrïnolog däri­ger­lerge qoy`ğan edik.

Suraqtıñ törkinin tüsin­gennen olar bul jay`ında eşteñe bilmey`tinin, estime­genin ay`ttı. Onkolog-däriger bolsa: «Estip jürmin, biraq eşqanday` pikir ay`ta almay`mın. Bul suraqqa ja­wap bermey`-aq qoyay`ınşı, dïplomım men sertïfïkatımnan ay`ırılatın ja­y`ım joq. Qalasa işsin, qalamağandardı eşkim qïnamay`dı», – dep basın ala qaştı.

Mamandar mäselege sın közben qaray`dı

Osınday` zert­tewdi «Komsomolʹskaya pravda» gazetiniñ tilşileri de jürgizgen eken. Resey`lik ğalımdar munday` qoñızdıñ emdik qasïetine kümän keltiripti.

«Men munı oy`dan şığarılğan añız arqılı birewdiñ qay`ğısın aqşağa ay`naldıratın alayaqtıq dep sanay`mın. Zerttewden ötpegen, emdik qasïeti anıqtalmağan, qanday` da bir tekserwden ötpegen qoñız qaterli dertterden qulan-taza qutqardı dewge senw qïın», – depti ïmmwnologïya professorı Yurïy` Smolkïn.

Semen Kwstov degen bïologïya ğı­lımdarınıñ kandïdatı: «Jurttıñ «Znaxarʹ» dep äspettep jürgeni kädimgi qaratüs qoñız (çernotelka). Ewropada onıñ 150 türi bar. Onıñ tïttey` bolsa da emdik qasïeti bar degen qawesetke senw – nadandıq. Odan böli­netin fermentter asqazan sölimen aralasqanda tügel joy`ılıp ketedi, qay`ta ağzadağı aqwızdı ıdıratadı. Qanatı men ayaqtarı qat­tı, sondıqtan öñeş pen asqazannıñ näzik te juqa qa­bığın zaqımdawı mümkin. Jurt onı japa-tarmağay` satıp alıp jatqanın körgende kädimgidey` köñilim qulazïdı», – degen.

«Onı teriteser dep te atay`dı. Odan bölinetin aqwız adam ağzasına jat, ol asqazannıñ şırıştı qabatın küy`diredi. Endi bir sätte on nemese odan da köp qoñız jutqan adamnıñ asqazanında ne bolatının elestetip köri­ñizşi! Onıñ zardabı munımen toqtamay`dı, basqa organdardı da bül­diredi. Al allergïya, astması bar adamdar üşin ol tipti de qawipti, ölimge dwşar etwi mümkin. Qazir ol qaterli isikke şaldıqqan adamdar üşin jalğız qutqarwşı retinde nasïxattalıp jatır. Osı jerdegi sawattı qwlıqqa nazar awdarıñız: nawqastıñ dïagnozı onsız da mäz emes, medïcïnalıq kitapşasında qoñız jegeni jazılmay`dı. Yağnï jan­täsilim etse awrwdıñ asqınwınan, zardabınan dep körsetiledi. Al ajal awrwdan emes, teriteser saldarınan bolğanın eşkim anıqtamay`dı da, däleldey` de almay`dı.

Şığıs medïcïnasında teriteserdi key`bir däri quramına qosatını ras. Onda da 150 türiniñ tek birewi ğana kep­ti­rilip, untaqtalğan, öte az mölşerde ğana. Qoñızdıñ qaterli isik­ten bas­tap 70 türli awrwğa em ekeni ras bolsa, qurt-qumır­s­qanı pisirip te, şïkiley` de jep jürgen qıtay`lıqtar nege bul awrwmen awıradı? Bul «jañalıqtı» kim şığarıp jürgeni belgisiz jäne munday`ğa senw külkili», – dey`di Şığıs medïcïnası ortalığınıñ bas mamanı, refleksoterapevt Raïsa Çepelkïna.

...Mine, büginde jarnaması men sawdası dürildep turğan «Znaxarʹ» qoñızı twralı mamandar pikiri osınday`. Degenmen onı qïnalğan janına därw izdegender tıñday` qoyar ma eken? Al biz äzirge bul jändikti dertke dawa nemese ağzağa zïyandı dep te ay`ta almay`mız. Biraq osı maqalanı oqığandar özderi­ne qajetti oy` tüy`edi dep senemiz.

Kommentarïï1
Zamzagwlʹ
Adamdar künen künge nadan, sawatsız bolıp bara jatır ma... Ne sumdıq, qoñız jegen nesi...

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï