USD 336.23 EUR 360.3 RUB 5.28
Astana:

Jüregi qazaq dep soqqan azamat

Dana xalqımız «ıntımaqtı eldiñ ırısı mol» degen maqaldı tilge mäy`ek etse, bul künde birligimizdiñ arqasında qazaq eliniñ atı törtkül dünïege tarap, kök bay`rağımız kökte jelbirewde. Qazirgi tañda jüzden asa ult pen ulıstıñ basın biriktirgen qazaq elindegi awızbirşilik bey`bit ömirdiñ negizine ay`nalğan.

Resmï derek boy`ınşa elimizde qazaq tilin öziniñ ana tili sanay`tın 6 mıñnan astam özge ul ökilderi bar eken. Olardıñ qatarı jıldan-jılğa tolığıp kele jatqanı da anıq. Bul Täwelsizdiktiñ zor jetistigi. Elbasınıñ qoy`ğan mindeti – 2017 jılğa qaray` memlekettik tildi biletin qazaqstandıqtar sanın 80 pay`ızğa dey`in jetkizw. Al, 2020 jılı qazaq tilin meñgergen xalıq sanı 95 pay`ızdı eñserwi tïis. Ultı men ulısına qaramastan memlekettik tildi erkin meñgerw–Otanğa degen qurmet. Jalağaş qıstağınıñ turğını Vadïm Tïgay` degen azamat osınday` ustanımmen ultımızdıñ öneri, salt- dästürleri men ädet-ğurıptarın däriptep jür. Otanşıldıq sezimi bïik bul azamat memlekettik tildi bilw–ulttar arasındağı berik dostıqtıñ negizi dep biledi.

Menimen äñgimesin «Qazaqstandağı barlıq özge ult ökilderi osı eldiñ memlekettik tilin meñgerwleri tïis. Sebebi, tek memlekettik tildi meñgerw arqılı ğana olar qazaqstandıq qoğamnıñ tolıqqandı müşesi atanıp, qoğamdıq ömirge belsene aralasa aladı. Sonımen qatar, memlekettik tildi bilgen adam kez kelgen ortada qïnalmay`sıñ»,– dep bastağan Vadïmniñ qazaq tilinde erkin söy`ley`tindigin birden bay`qadım. «Şını kerek, otbasımızda «qay` tilde söy`leswimiz kerek» degen suraq mülde köterilmey`di. Öy`tkeni, bärimizdiñ kindik qanımız osı qasïetti Jalağaş topırağında tamdı. Osı jerde er jettik, osı jerde bilim aldıq. Dostarımnıñ barlığı qazaq bolğandıqtan qazaq tilin jetik meñgerwime solar neğurlım köp kömegin tïgizdi. Sol üşin de olarğa qarızdarmın»,-dey`di Vadïm. Vadïmniñ otbası müşeleriniñ barlığı da qazaq tilin jetik meñgergen.

Onıñ jubay`ı Natalʹya Tïgay` (Fedoreeva) awdan ortalığındağı №31 orta mek- tepte oqwşılarğa bey`nelew öneri päninen sabaq beredi. «Qazaqtıñ eli men jeri ejelden-aq san ultqa pana bolğan. Qazirgi tañda bizdiñ awdandağı 300-ge jwıq özge ult ökilderiniñ barlığı da qalağan mamandığın ïgerip, jemisti eñbek etwde. Ärqay`sısınıñ qoğamda özindik ornı bar. Olardıñ qazaq xalqımen bite qay`nasıp ketkenine talay` waqıt boldı. Eñ mañızdısı, awdanda eşkim olardı özge ultsıñ dep özekke teppey`di. Bizdiñ eldegi xalıq birligi – barlıq jetken jetistigimizdiñ kilti. Prezïdenttiñ «Mäñgilik El» ïdeyasınıñ negizgi bastı tiregi – elimizdegi xalıqtar arasındağı bey`bitşilik pen turaqtılıq. Barşamızğa ortaq qazaq tili– el ïesi, jer ïesi, memleket ïesi – qazaqtıñ tili, yağnï qazaq qurğan memlekettiñ tili. Eger biz qut meken etip jürgen elimizdiñ, jerimizdiñ, tilimizdiñ qadir-qasïetine jete bilsek, onda biz aramızdağı özara tüsinistik pen qurmet sezimin, jarastıq pen kelisimniñ, ultaralıq tatwlıqtıñ dänekeri bola alamız»,–dey`di Natalʹya äñgime barısında. Büginde Vadïm men Natalʹyanıñ jarasımdı otbasında bir qız ben bir ul ösip keledi. Olardıñ tuñğışı Krïstïna qazirgi tañda Qızılorda qalasındağı Qazañğap atındağı mwzıkalıq kolledjiniñ 3 kwrs stwdenti. Al uldarı Maksïm awdan ortalığındağı ïndwstrïaldı-agrarlıq kolledjiniñ 1 kwrsında bilim alwda. Qazaq tilin jetik meñgergen Krïstïna men Maksïm ünemi öz oqw orındarında ötetin mädenï is-şaralardıñ bel ortasında jüredi. «Elbasımız «Qazaqstan – 2050» Strategïyası– qalıptasqan memlekettiñ jaña sayasï bağıtı» attı Qazaqstan xalqına arnalğan Joldawında «Tağı da qay`talap ay`tay`ın: qazaq qazaqpen qazaqşa söy`lessin. Sonda ğana qazaq tili barşa qazaqstandıqtardıñ jappay` qoldanıs tiline ay`naladı» dep erekşe atap ötken bolatın. Osı ay`tılğan sözderdi är aza- mat ünemi esinde saqtap, kündelikti ömirde qoldana bilse, memlekettik tilimiz qarqındı damï tüser edi»,–dey`di Krïstïna.

Jastay`ınan özi turıp jatqan mañdağı qazaq balalarınıñ arasında ösip, qazaqtıñ qara öleñine qanattanıp, qara dombırasınıñ qulaq küy`in keltirgen Krïstïnanı ustazdarı men kwrstastarı ünemi maqtan etep jüredi. Korey` qızı qazaq tilinde may`ın tamızıp söy`legende, eki-üş sözdiñ basın quray` almay`tın key`bir qandastarımız jolda qaladı. Qazirgi tañda gïtara, sïnte- zator, urmalı aspaptar, bayan sekildi birneşe mwzıkalıq aspaptardı erkin meñgergen Vadïm qızı Krïstïna ekewi awdan- da ötetin barlıq mädenï-köpşilik şaralarğa awdandıq mädenïet üy`i janındağı vokaldıq-aspaptı ansamblʹdıñ (VÏA) quramında belsene atsalısadı. Vadïmniñ äkesi Nïkolay` Tïgay` da tağdır tälkegimen 1937 jıldıñ küzinde RSFSR-nıñ Qïır Şığıs ölkesinen özge 102 mıñ qandastarımen birge Qazaqstan jerine küştep jer awdarıladı. Öziniñ eñbek jolın sol kezdegi «Krasnıy` Oktyabrʹ» kolxozında kolxozşı bolıp bastap, key`innen Jalağaş qıstağına köşip kelip, awdandıq DOSAAF mekemesinde, élevatorda jumıs istep, zey`netkerlikke şığadı. Ömiriniñ aqırına dey`in ol kisi üy`inde jılqı ustap, bïe bay`ladı. «Memleket basşısı ay`tqanday`, ékonomïkamız jaqsarıp, elimiz örkendew üşin ortaq jawapkerşilik qajet. Otbasındağı ärbir müşemiz munı esinde saqtap, Qazaqstandı Mäñgilik El etw jolında eñbek etwde. Şükir, osıdan on jıl burınğı Qazaqstan men qazirgi Qazaqstandı salıstırwğa müldem kelmey`di. Eñ bastısı, damwdıñ sırı – birlikte ekenin umıtpağan jön»,– degen Vadïm ulttar arasındağı birlikti, tatwlıqtı saqtasaq, alınbay`tın asw joq ekenin basa ay`ttı. Söz soñında ol: «Qazaqstan – osında ğumır keşip jatqan barşa xalıqtıñ Otanı. Onı süyu, memlekettik rämizderdi qasterlew, Ata Zañdı ardaqtaw, qazaq tilin tereñ meñgerw–barşa ult ökilderiniñ bastı mindeti dep tüsinemin. Bul bizdi Qazaqstan degen bir şañıraq astına biriktiretin eren küş. Bizdiñ xalıq bar murattı birlikten izdey`di. Al birligi bekem xalıqtıñ tütini tüzw, bay`rağı bïik. Sondıqtan barşa otandastarımdı osı ortaq qundılıqtı ïgerwge şaqıramın»,–degen lebizin bildirip, menimen jılı qoştastı.

T.QOZIBAĞAROV, awdandıq mwzey` qızmetkeri

Ssılkï po teme:
Kommentarïï0

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï