USD 336.23 EUR 360.3 RUB 5.28
Astana:

Jas bosanğan anağa qalja bergen

Ultımızdıñ özindik mən- mağınası tereñ salt-dəstürleri bar. Ğasır qoy`nawınan bügingi künge dey`in jelisi üzilmey` jetken ırımdardıñ biri jas bosanğan əy`elge qalja jegizw. Budan erterekte zamannıñ tapşılıq kezeñinde de turmısı tömen otbasılarda özi ömirge perzent əkelgen əy`elge qalja berwdi özderiniñ bastı mindeti sanağan.

Tipti, qolı jomart bay` kisiler jarlı-jaqıbay`lardıñ otbasındağı jas bosanğan kelinderge qalja jasap berwdi ədetke ay`naldırğan. Sebebi, el arasında bul öte sawaptı da, abıroy`lı kömek sanalğan. Zey`nep Axmetova apamızdıñ pikirine süy`ensek, jas töl, birinşiden, dünïege kelgen nəresteniñ qurmetine, ekinşiden, bosanğan əy`elge qalja esebinde arnay`ı soy`ılatın bolğan. Kündelikti kelinge sorpasın işkizip, etin jegizip otırğandıqtan, jas bosanğan ana öziniñ joğaltqan küş-qwatın osı qalja arqılı qay`ta qalpına keltirip otırğan. Bul ağza üşin öte pay`dalı. Burındarı jigitterdiñ biri awırlaw zattı köterwge küşi jetpese nemese abay`lamay` jığılıp qalsa, qurdastarı keleke qılıp: «Əy`, nemene, seniñ şeşeñ qalja jemegen be?» – dep qağıtqan. Key` jağday`da «quday`ğa şükir, bizdiñ de şeşemiz qalja jegen» dep özin-özi kötermelep, şaması kelmey` jatqanın bildirmewge tırısıp baqqan. Tağı bir qızıqtı jağday`, onı key` öñirlerde qızdıñ törkini de əkep jatadı. Biraq, bizdiñ oy`ımızşa, eñ durısı ol nəresteniñ əkesiniñ mindeti. Qalay` desek te, bosanğan anağa osı jas ettiñ sorpasın işkizip, etin jegizip, joğaltqan küş-qwatın qay`ta jïnawğa jərdemdeswimiz kerek. Eneler kezinde qoy`dıñ etin usaqtap twrap, jas sorpa berip terletip otıratın. Özimizdiñ təjirïbemiz körsetkendey`, qaljalanıp, kütilgen əy`eldiñ süti de toy`ımdı, əri jetkilikti boladı. Toq bala balpïıp, toy`ğan qozıday` jaqsı uy`ıqtay`dı. Səbï tınış bolğan soñ anasınıñ uy`qısı da jaqsaradı. Ana sütiniñ quramında nəresteni awrwdan qorğay`tın dərwmenniñ alwan türi bar.

El awzında onday`dı «indini jarığan» dey`di. Onıñ mağınası keñpey`il, ömirde tapşılıq körmegen degendi bildiredi. Jaqsı qaljalağan kelinniñ süy`ekteri qaqsamay`, tisteri tüspey`, bwındarı bekip, üy` tirligine erte aralasıp ketedi. Anamızdan estwimiz boy`ınşa, qaljağa soy`ılğan qoy`dıñ altı bwınnan turatın moy`ın omırtqasın birinşi küni kelinniñ özine tisin tïgizbey`, qolımen müjitw kerek. Etten tazarğan julındı tik tayaqşağa kïgizip, balanıñ moy`nı qatqanşa keregeniñ basına ilgen jön. Bul balanıñ moy`nı tez qatay`sın degen ırım. Özimizdiñ təjirïbemizden bay`qağanday`, 40 künge dey`in jas bosanğan ananıñ tisi əlsiz boladı, kütinbese, tüsip qalwı mümkin. Sondıqtan şildeniñ özinde jel kirgizbey`, awızdı oramalmen jawıp, salqındap qalğan astı jemey`, osı kezeñde swğa tüspey`, oramaldı bastan tastamawğa keñes berer edim. Tilimizde jïi qoldanılatın osı sözdiñ öziniñ astarında salt- dəstürimizdi ulıqtay`tın tereñ pəlsapalıq mən-mağına jatır. Sebebi, özge ult ökilderi osı densawlıqqa asa pay`dalı sanalatın qarapay`ım qağïdağa mən bermey`di. Bul da bolsa ultımızdıñ ulı dala mədenïetiniñ artıqşılığı dep qabıldağan jön bolar. Sondıqtan urpağımızdıñ keleşegin oy`lasaq jas bosanğan analarımızdı mezgilinde qaljalatwğa köñil bölgenimiz durıs dep oy`lay`mın.

G.ASQARQIZI

Kommentarïï1
Ay`gül
Osı basılım Axmetovanıñ eñbegin osımen ekinşi ret urlap basıp otır. Uyat-ay`! Eñ bolmasa, durıstap pay`dalansa ğoy`. Qaljağa jas töl soy`may`dı!!!

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï