USD 335.71 EUR 357.36 RUB 5.23
Astana:

Täwelsizdik - bastı bay`lıq

Elimizdiñ, ondağı xal- qımızdıñ eñ bastı bay`lığı - Täwelsizdigimizge mine, 25 jıl tolıp otır. Tarïx üşin, ärïne, bul qas-qağım sät. Biraq, sanalı adamdar üşin 25 jıl özindik belgisi bar ömir, ötkendi saraptap, bolaşaqqa köz jügirtip, oy` elekterinen ötkizip, neni bildik, neni tüsindik, ne tındırdıq, endi ne istewimiz kerek, osı bay`lığımızdı - Täwelsizdigimizdi qalay` saqtap qalamız dep oy`lanıp-tolğanatın uzaq waqıt.

Elimizdiñ, xalqımızdıñ arğı qïlı-qïlı tarïxı- na toqtamay`-aq, budan 25 jıl burınğı tarïxına toqtalsaq, biz bir ülken eldiñ quramında 70 jıl boy`ı Keñestik Socïalïstik respwblïka odağında boldıq, sol ülken eldiñ ultın «ağa» dep sanadıq. Sol «Ülken ağanıñ» ay`tqanımen jürdik, istegenin istedik. Basqa ult bola tursaq ta, özara sol «ağanıñ» tilimen söy`lesip, key`birewlerimiz öz ana tilimizdi umıta bastadıq, sol «ağanıñ» ädet-ğurpına, salt-dästürine eliktep, özimizdiñ rwxanï bay`lığımızdı esten şığara bastadıq. Sol «ağadan» qalmay`ın dep arağın da işip üy`rendik, «jaqsı şäkirt» bolğanımız sonşalıqtı, bul salada tipti olardan ozıp ta kettik. (Bul salanı meñger- genimiz sonday` süy`egimizge siñip, key`birewlerimiz äli ay`ığa al- may` jürmiz). Allağa şükir, 1991 jılı elimizge Ulı Täwelsizdik te kelip jetti. Täwelsizdik alğannan key`in, ärïne, birden ayaqqa turıp ketpegenimiz bärimizge ayan. Älemge bey`mälim eldiñ bolaşağı bulıñğırlaw köringeni ras. Biraq, qazaq xalqı eş waqıtta moy`ığan joq. Elbası ay`tpaqşı: «Täwelsizdik alğan tusta burınğı Keñes Odağınıñ soñında qalğan respwblï- ka bolatınbız. Ékonomïkamız älsiz, qolda bar öndirister men zawıttar äbden eskirgen. Muğalimder men därigerlerge jalaqı, zey`netkerlerge zey`netaqı tawıp berwdiñ özi qïyamettiñ qïını bolatın». Desek te, qïın-qıstaw şaqtı artta qaldırıp, elimiz damwdıñ dañğıl jolına tüsti. Al, qazir, täwelsiz 25 jıl ötkende elimiz de, özimiz de, ömirimiz de, sanamız da özgerdi. Öz sayasï ustanımı bar, ékonomïkası damıp kele jatırğan, bey`bitşilikke umtılğan, Birikken Ulttar Uy`ımı moy`ındap, müşeligine qabıldağan, älem elderi tanığan Täwelsiz Qazaqstan eline ay`naldıq. Bul rette Elbasımız N.Ä.Nazarbaevtıñ erekşe eñbegin eşkim joqqa şığara al- may`dı. Eñ bastısı - ulttığımızdıñ bağası joq bay`lığı bo- lıp tabılatın ulttıq qundılıqtarımız - tilimiz, dilimiz, dinimiz, ädet-ğurıptarımız, salt-dästürimiz qay`ta orala ba- stadı. Bul ürdis janımızğa tätti ümit uyalatıp, jüregimizge jılılıq äkelip, bolaşağımızdıñ jarqın bolatınına senim twğızdı. Endi bizdiñ bastı mindetimiz - osı Täwelsizdikti nığay`ta tüsw, qorğaw, mäñgi saqtap qalw. Täwelsizdikti qorğaw jäne onı saqtawdıñ jolı - el işindegi tatwlıq, ıntımaq, birlik, sabırlılıq dep bilemin. Degenmen, bizdi oy`landıratın mäseleler de bar. Közi aşıq, kökiregi oyaw azamattar qazir älemniñ tükpir-tükpirinde qanday` alapat oqïğalar bolıp jatqanınan xabardar. Eli de, jeri de joq bütin bir ulttıñ ümitsiz bosıp jürgenin, key`bir xalıqtardıñ el işindegi soğıs zardabınan twğan jerin, elin tastap, bosqınğa ay`nalıp, muxït asıp, jartısı jolda qırılıp, mıñdağanı baspanasız, böten eldi sağalap jürgenin bilemiz. Ïslamğa jat, radïkaldı dinï ağımdağı toptardıñ bas köterwi, bey`bit xalıqtardıñ qırılwı bärimizdi de oy`landı- rwı kerek. Qazir XXI ğasır, jahandanw zamanı. Qazirgi key`bir jastardıñ, äsirese balalardıñ oy`law deñgey`i, burınğı balalardıñ oy`law deñgey`inen özgeşe bağıtta. Özderiñiz biletindey`, büginde aqparattıñ tolassız damığan zamanı. Bala üy`ge kelgen soñ teledïdar men kompʹyuterdiñ aldında. Jasıratını joq, key`bir jastarımız osı kompʹyuter, tele- dïdar arqılı bizdiñ mentalïtetimizge jat batıstıñ ïdeolo- gïyasına eliktey`di, söy`tip bizdiñ ulttıq qundılıqtarımızdı umıta bastay`dı.

Eger balalarımızdı, jastarımızdı bizdiñ eldiñ bolaşağı dep eseptesek, onda bul faktorlar ultımızdıñ birligine, elimizdiñ täwelsizdigine jaqsılıq äkelmey`di. Sondıqtan bizder, äsirese ata-analar balanıñ tek bilim alwına ğana emes, sonımen birge sanalı da, rwxanï qundılıqtarımızdı saqtay` biletin tärbïe alwına köbirek äri tïyanaqtı köñil bölwimiz kerek. Ekinşi bir täwelsizdigimizge, tipti bütindey` ultımızğa qawip töndiretin küşter - bul ïslamğa jat pïğıldağı ärtürli radïkaldı bağıttağı dinï ağımdağı toptardıñ elimizde bas köterwi. Bul toptardıñ tüpki maqsatı - el işine iritki salw, bir ulttı özara arazdastırw, ulttıñ sanasın wlaw, tüptep kelgende ulttı ult retinde joyu, zombïge ay`naldırw. Özderiñ oy`lañdarşı, balasın, jarın, äke-şeşesin, twma- lastarın oy`lamay` özin-özi jarıp jiberetin kelinşekterdi nemese jigitterdi sanalı adamdar dep ay`twğa bola ma? Olar sanasız jandar, olardıñ sanası wlanğan, zombïge ay`nalğan. Olar dinniñ ne ekenin, onıñ fïlosofïyasın, dinniñ bey`bitşilikti, ïmandılıqtı süy`etin rwxanï qundılıq ekenin bilmey`di, qasïetti Qurandı tüsinip oqımay`dı. Qazir ïnternette, nemese oñaşa päterlerde dinï wağız ay`twşılar köp. Meniñ ay`tarım: Qazaqstan Musılmandar Dinï basqarması bekitken resmï ïmamdar bar, meşitke ba- rıp solardıñ dinï wağızdarın tıñdaw kerek. Joğarğı bïlik, osınday` küşterdiñ odan äri örşwine jol bermey`, olardıñ äreketterine zañ jüzinde tosqawıl qoy`sa, bul da täwelsizdigimizdi qorğawdıñ bir quralı bolıp tabı- lar edi. «Jaw joq deme, jar astında» dey`di danalıq. Saq bolay`ıq, täwelsizdigimizdi saqtay`ıq! Söz joq, elimizdiñ ékonomïkası jıldan-jılğa damıp kele jatır, birneşe öndiris orındarı aşılıp, zawıt, fa- brïkalar salınwda. Şağın jäne orta bïznestiñ örkendewine jol aşılwda. Sol sïyaqtı öz qalamızdıñ da kelbeti özgerip, jıldan jılğa körkeyude. Damıtw qajet tustar da bar. Jumıssızdıq mäsele- sin memleket ünemi nazarda ustap, şeşw joldarın qaras- tırwda. Sol sïyaqtı bizdiñ qalamızda da bul mäsele bar, onı şeşwde qala äkimdigi men «Özenmunay`gaz» AQ-nıñ basşılığı birlesip jospar qurıp, sol jospar boy`ınşa jumıssızdardıñ alğaşqı tobı jumıspen qamtıldı. Söy`tip kezeñ-kezeñmen jumıssızdıqta tirkewde turğandar jumıspen qamtılatın boladı.

Men buğan senemin, sebebi osı jumıssızdardı jumıspen ädil türde qamtw komïssïyasınıñ müşesimin. Bul mäseleni şeşwde qala äkimi Elwbay` Äbilovtiñ tabandılığın basa ay`ta otırıp, «Özenmunay`gaz» AQ-nıñ basşısı D.K.Xasanovqa osı komïssïyanıñ müşesi retinde turğındardıñ alğısın jetkizgim keledi. Osı jerde mınaday` mäseleni basa ay`tqım keledi. Jumıssızdar köbinese jastar, köbine olardıñ ornına jumıspen qamtw ortalığında ata-anaları jüredi. Jasta- rımız munay` salasında ğana jumıs jasağısı keledi. Al oğan mümkindik joq ekendigi tüsindirilwde. Mañday` termen tapqan aqı - adal, eñbek - şın ıqılastıñ jemisi. Sonıñ bärine sabırlılıqpen qarap, «Sabır tübi sarı altın» dey`di ğoy` xalqımız. Sabırsızdıq elimizge turaqtılıq äkelmey`di, tüsinispewşilikke, bereketsizdikke jol aşadı. Sondıqtan, barşañızdı sabırlılıqqa, birlikke, tatwlıqqa şaqıra otırıp, bastı bay`lığımız - Täwelsizdigimizdiñ 25 jıldığımen quttıqtay`mın! Töl qalamız, atışwlı qalamız Jañaözen bey`bit jolmen körkey`ip, örkendey` bersin! Qazaqstan - Otanım, Mañğıstawım - turağım. Körkey`ip, jay`ğan qanatın Jañaözende turamın. Täwelsizdik - bay`lığım, Tatwlıq. Birlik - uranım! Elim aman, xalqım saw - täñirden osı surarım.

Ötewli SARIBEK, Jañaözen qalasınıñ memlekettik murağatınıñ qızmetkeri, eñbek ardageri

Kommentarïï0

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï