USD 334.89 EUR 361.61 RUB 5.28
Astana:

Şarïğatta er kisige altın buy`ımdı tağwğa tıy`ım salınğan

Foto: m.ncrim.ru

Jaqında tanısımızdıñ üy`ine qurdastarı qonaqqa keldi. Büginde olar – elwdi eñserip, ulın uyağa, qızın qïyağa qondırğan kisiler. Aldı nemere süy`ip otır. Olardıñ işinde qızı köp eki-üş kisi bar. Solardıñ biri bïıl qız uzattı. Toy` jasaw özara bəsekege ay`nalğan mına zamanda bəriniñ de ay`tatını osınıñ jırı. Yağnï, onıñ qalay` ötkenin, jön-joralğığa ne əkelgenin talqılaw. Otırıstıñ negizgi maqsatı da osı.

Bitken iske qaşanda sınşı köp. Bul toy`dı biri maqtasa, endi biriniñ köñilinen şıqpağan. Ərïne, bəriniñ talğamı, tañdawı bir emestigi beseneden belgili. Toy`dıñ qalay` ötkeni, quda jaqtan qanşa adam kelgeni bəri- bəri toy` egeleri kelmey` turğanda ay`tıldı. Olar kelisimen əñgime awanı basqa arnağa burıldı. Osılay`şa qarşa jawğan suraqtarğa əlgi üy`diñ əy`eli maqtanıp qudağïınıñ taqqanın jarqıratıp körsetwde. Ərïne, kədesiz qız bolması anıq. Quda tüsip, qoldan alğannan key`in jigit jaqtıñ qur alaqan kelmey`tini belgili. Endigi kezek – qız uzatıp quda atanğan Oljan ağağa keldi. Ündemey` otırğan ol bul jüziktiñ birinşi qızınan taqqan altınınan jiñişke ekenin ay`tıp, reniş bildirdi. Qurdastardıñ qaljıñı qalğan ba? Osı tusta birewi «Unamasa mağan ber, qolıñdağı altınıñ jetedi ğoy`» demesi bar ma? «Joq, sağan nege beredi? Mağan berw kerek» degen dawıs kelesi bölmeden de estildi.

Sonımen ne kerek, sol jerde er kisiler altın jüzikke talastı. Arasında dinge berik, bes waqıt namazın oqıp jürgen bir qurdası bar edi. Ol ay`tısıp-tartısıp jatqan joldastarına din jolında er kisige altın tağw xaram ekenin tüsindirgisi kelgenimen, eşkimniñ de qulaq asar türi joq. Ərïne, qazaq zergerlik buy`ımdarğa öte bay` xalıq. Altınmen aptalıp, kümisten kömkerilgen buy`ımdar kim-kimniñ de köziniñ jawın aladı. Sonday`-aq, «Altın körse perişte joldan tayadı» demekşi, qazir er kisileriñ köbisi bul dünïege qumartıp otır.

Degenmen, bərine birdey` topıraq şaşwdan awlaqpız. Dese de, soñğı jıldarı ortadağı alıs-beriste altın emes kümis taqqanı üşin qanşama kelispewşilikter twındawda. Eki jaq bir-birin körmestey` küy`ge jetwde. Sonımen qatar, azamattarımız moy`ındarına alqanı, qoldarına sağattı, sawsaqtarına saqïnanı qos-qostap altınnan taqqandı sənge ay`naldırğan. Məselen, büginde jas jubay`lardıñ neke jüzigi de altınnan jasalıp otır. – Şarïğatımızda er kisilerge altın buy`ımdardı tağw tıy`ım salınğan.

Bul tıy`ım Quranda ay`tılmağanmen, Pay`- ğam barımızdıñ xadïsteri arqılı bekitilgen. Xazreti Alïden r.ğ. rïwayat etilgen xadïste Pay`ğambarımız s.ğ.s. oñ qolına jibek, sol qolına altındı alıp: «Bul eki nərse ümmetimniñ erlerine tıy`ım salınğan» degen. (Əbw Dawd, Nasaï, Ïbn Məjah). Sonday`-aq, basqa xadïste Pay`ğambar s.ğ.s.: «Jibek kïimderdi kïyu jəne altın buy`ımdardı tağı ümmetimniñ erlerine tıy`ım salınıp, əy`elderine ruqsat etilgen» delingen (ət-Tïrmïzï). Ïslam ğulamalarınıñ ortaq ustanımı boy`ınşa er kisilerge altın tağw xaram, yağnï, künə bolıp tabıladı, – dey`di din məselelerin zerttew ortalığınıñ oñaltw jəne dinï birlestiktermen jumıs jasaw böliminiñ ağa mamanı Serjan Andarbaev. Soñğı jıldarı jürgizilgen ğılımï zerttewler altınnıñ er kisiniñ densawlağına keri əserin tïgizetinin rastawda.

Al, eñ qızığı, atalmış buy`ımdardıñ əy`elderge eş zïyanı joq körinedi. Sonımen qatar, altınnıñ kerisinşe, orta jasqa tayap qalğan əy`elderge tïgizer pay`dası zor eken.

Aqmaral OLJABAEVA.

Kommentarïï0

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï