USD 335.61 EUR 361.32 RUB 5.26
Astana:

«Peredozïrovka» örimdey` qızdıñ ömirin jalmadı

-Anaşım, sabağımmen qatar jumıs istewge ruqsat etesiz be? -Qulınım-aw şarşay`sıñ ğoy`. Onıñ üstine sabağıña qalay` ülgermeksiñ? -Ülgeremin apatay`ım, ülgeremin. İnim bolsa ösip qaldı, üşewmizge bir öziñizdiñ jalaqıñız azdıq etedi emes pe, sizge de demew boladı. Artılğan aqşasına özime kïim-keşek alıp turamın. Qızınıñ qatarınan qalğısı kelmegenin sezgen anası sol kezde ruqsat bergen bolatın. Anasınıñ razılığın alğan Nazerke, oqwınan şığa salısımen qaladağı awrwxanalardan jumıs qarastıra bastadı.

Özi medïcïnalıq kolledjde ekinşi kwrsta oqïtın. Ne de bolsa bolaşaq mamandığı töñireginde jumıs istegendi jön körgen. On kün jürip, äzer degende qaladağı awrwxanalardıñ biriniñ xïrwrgïya bölimine sanïtarka bolıp jumısqa ornalastı. Jalaqısı az, degenmende özine unay`dı. Öziniñ közdegeni de osı. Oqwı ayaqtalğanşa osı jerde jumıs istep, dïplomı qolğa tïgen soñ, osı mekemede medbïke bolıp qalwğa mümkindik twadı. -Sälem Nazerke. Jumısıñ quttı bolsın!- dep erteñine oqwına kelgende eñ alğaş bolıp qurbısı Qaraşaş kuttıqtadı. -Ïya, awmïn - degen qız üsteldiñ üstine kitaptarın şığara bastadı. Jumısım sabağıma eş kedergi bolmay`dı dep anasına ğana emes, özine de sert bergen qız kündelikti küy`beñ tirlikke batıp ketti. Qaraşaşpenen tek sabaq arasında söy`lesip jürgeni bolmasa, kurbı dep ay`twğa kelmey`di de. -Anaşım, men ketip baramın, keşki asqa kelmey`min. Bügin emtïxan tapsırıp keş şığamız. Birden jumısqa ketemin. Bul kezde Nazerkeniñ awrwxanada jumıs istep jürgenine jartı jıl waqıt ötken bolatın. Bügin de sol jumısqa barw kerek. Keşki asın asığıp jürip sömkesine salıp üy`den jügirip şığıp ketti. - Salamatsız ba, dériger? - Salamatsıñ ba Nazerke! Emtïxan qalay` tapsırdıñ? - Şükir ağay`, şükir. Bul xïrwrgïya böliminiñ bas därigerimen kündelikti äñgimelerdiñ biri bolatın. -Bügin altınşı palatağa awır xalde nawqas jattı. Tüngi kezekte medbïkemen birge sonı qadağalay`sıñ- dep tapsırdı. Kïimin awıstırıp, jıldam altınşı palatağa qaray` şığıp ketti. -Salamatsız ba, Qanjar ağa! Bügin qalıñız qalay`? -Jaqsımın, qızım. Däriger birer künde üy`ge qay`tasıñ -dey`di -Jaqsı bolıptı ağa. Siz üşin qwanıpgtımın. Qastarıñızğa jañadan körşi kelipti. Sonı qadağalay`sıñ dep tapsırıp edi. - Durıs qarağım, durıs. Narkozdan key`in äli esin jïğan joq. Äne jatır-dep tömengi jaqta jatqan jası otızdan asqan bir jigitti körsetti. Basın däkemen mıqtap tañıp tastağan. Qolında gïps. Äsili jol apatına tüskenge uqsay`dı. -Jaray`dı, Qanjar ağa, men basqa şarwalarımdı istey` berey`in-dep şığwğa ıñğay`lana bergen kezde, nawqas qïmıldap sw suradı. Derew üsteldiñ üstinde turğan şını qumıradan sw quy`ıp basın aqırındap köterip işkizdi. Özinen eki ese ülken ekeni körinip tur. Degenmen de sımbattı eken degen oy`, sanasınan jügirip ötkenin jas qız özi de bay`qamay` qaldı.

Bolaşaq medbïke bolğandıqtan bas däriger Nazerkege awrwlardıñ tarïxımen tanıswına ruqsat bergen bolatın. Sodan key`in kez-kelgen nawqastıñ tarïxımen tanıswdı ädetke ay`naldırğan. Bul jolğı oy`ı jigittiñ esimin bilw edi. Esimsey`itov Erjan. Otız eki jasta. Töbelestiñ saldarınan tüsken eken. Bölmeden derew şıqtı da, altınşı palatağa qaray` qay`ta ayandadı. Bul oy`ınan özi de qısılıp keledi. Tağı bir närse qajet bolıp qalğan şığar degen jelewmen, bir körip ketkisi kelip tur. Palatağa kirse Qanjar ağa uy`ıqtap qalıptı. Al, Erjan bolsa şalqasınan tüsip, oyaw jatır. - Qalıñız qalay`, ağay`? Öz-öziñizge keldiñiz be? - Ïya, sulw medbïke-dep qaljındap qoyadı. Esin jaña ğana jïnasa da közi jügirip, bir ornında turmay`dı eken. -Esimim Erjan -Bilemin ağay`. Birdeme qajetpe? - Joq. Mına narkoz äli taramağandıqtan ba, raxat küy`de jatırmın-dedi. Operacïyadan key`in awrwlardıñ jağday`ın jaqsı biletin sanïtarka bul sözge asa män bermegen bolatın. Mine, osıdan key`in Nazerke altınşı palatağa jïi keletindi şığardı. Eresek demeseñ, Nazerkege Erjannıñ bir büy`iri bürıp turatın sïyaqtı körinedi. Key`de bolaşaq medbïkesiñ ğoy` dep ekpe de saldıratın. İşi-bawırına kirip turğan jigit jas qızdıñ sanasın aqırındap jawlay` bastadı. Solay` arada eki-üş kün ötken soñ oñaşa şaqırıp alıp, Nazerke otadan key`in süy`ekterim sırqırap baradı, mağan awırtpay`tın däriden äkelip beresiñ ba?-dep ötindi. Bul däriler tek bas därigerdiñ ruqsatımen bolatındıqtan, Nazerke köñili ketken jigit üşin qoy`madan jasırın alıp berwge bel şeşti. Sodan key`in künde nemese künara Erjanğa wkol tasïtın boldı. Ol kezde Erjannıñ kim ekenin bilmey`tin edi. Awrwxanadan şığar kezde ekewi telefon almasıp qaldı. Arağa eki kün salıp xabarlasqan jigit, dostarımen tanıstırğısı keletinin ay`ttı. Qala şetindegi eki qabattı üy`lerdiñ birinde turadı eken. İşke kirgende adamğa jağımsız bir külimsi ïis qolqasın jarğan kezde, boy`daq jigit, kütim bolmağandıqtan şığar dep topşıladı. Bular kirgende işte eki jigit pen bir kelinşek otır eken. -Mınaw Serik, ar jağında otırğan Darxan- dep tanıstırdı. Ekewiniñ de közi bir orında turaqtamay`, Erjannıñ közi sïyaqtı oy`naqşıp tur. -Sälem sulw qız-dep Serik birinşi bolıp qolın sozdı. Al, mınaw aramızdağı sulwımız Ay`gül. Darxannıñ kelinşegi. Ay`nalasına köz jügirtken Nazerke, üy`diñ jupını ekenin kördi. Teledïdar men toñazıtqıştı bılay` qoy`ğanda, jöni tüzw tösenişter de körinbey`di. Serik pen Darxanğa jas qızdı maqtap tanıstıra bastadı. Ekewi bolsa Nazerkeniñ qabağın bağıp, är äreketin qalt jiberer emes. Astı-üstine tüsip bäy`ek bolıp jür. Bir kezde as bölmeden jağımsız ïis küşey`ip şığa bastadı. Bul ne dep surağan kezde, Erjan awrwınan tolıq ay`ıqpağanın ay`tıp, al däriler tek därigerdiñ ruqsatımen bolğandıqtan, osılay` awrwın basıp jürgenin ay`ttı.

Al, qalğandarı läzzat alw üşin körmekşi eken. Ay`tıstarına qarağanda bäri sol üşin bas qosıptı. Mine, esirtkini osılay` alğaş qoldanğan Nazerke, täweldi bolğanına eki jıldan asıp baradı. Bastapqıda awrwxanadan urlap äkeletin. Key`innen ustalıp qalıp, jumıstan da qwıldı. Artınşa oqwdan da şığarıp jiberdi. Qazir Sol Erjannıñ üy`inde turıp jatır. Ol, üşin mañızdısı oqw emes, kündelikti nanda emes, alğaşqı orında bir doza bolatın därejege jetken. Tañerteñnen beri süy`egi sırqırap, bası awırıp bolmay` baradı. Erjan eki kün boldı üy`de joq. Jan-jağına qarap edi qolğa iligetin eşteme joq eken. Sırtqa ıtqıp şıqtı. Qay`da baratının özi de bilmey`di. Aqşa tabw ülken problemağa ay`nalğalı qaşan. Esiktiñ aldındağı garajdardıñ janında bir top erkek araq işip tur eken. Boy`ın bïlegen awrwdı, araqtıñ küşimen jeñbek bolıp solardıñ janına barıp, eki stakan araqtı tartıp jiberdi. Joq, kömekteser emes. İşken eki stakandı key`in tastağısı kelip edi, eşteme şıqpadı. Qay`dan şıqsın eki künnen beri üy`de när sızbağan.

Täweldilik qurğır tula boy`ın qurıstırıp, täbetin qaşırğan. Onıñ üstine loqsıp, tamağınan eşteñe öter emes. Bası ay`nalıp bara ma qalay`?! Älde jaña işkeni äser etti me? Köziniñ aldı bulıñğır bolıp, janındağı adamdardıñ türlerin anıq köre almay` baradı. -Ey`, mına qızğa ne boldı. İşken arağın kötere almay` qaldı ma?- degen janındağı adamdardıñ sözderi estile bastadı. Demek ol esinen tanıp baradı. Awrwxanada esin jïğan Nazerkege därigerler ayağı awır ekenin ay`ttı. Sonda qalay`? Özim zorğa jürgende ol balanı qalay` asıramaqpın? Äkesi kim? Ïya, ïya äkesi kim? Erjan ekewi birge turğanmen Serik pen Darxan bir doza üşin bunı qol jawlıq qılğalı qaşan?! ÜŞ künnen beri esirtki qoldanbağanbız. Alwğa aqşamız joq. Oğan degen qumardı arasında araqpen basıp qoyamız. Qurğır täweldilik oğan boy` berer emes. Bölmeniñ burışındağı kirlegeni sonşalıqtı jıltırap, är jerine temekiniñ şogı tüsip tesilip, maqtaları şığıp ketken tösektiñ üstinde Erjan bük tüsip jatır. Qalş- qalş etip sandıraqtap qoyadı. Al Nazerke bolsa, say`-süy`egin sındırıp bara jatqan qumarlıqtan qalay` qutılwdıñ jolın izdep, bölmeniñ ana burışı men mına burışına barıp ersili-qarsılı kezip jür. Oy`ına tük keler emes.

Bir kezde esikti birew urdı. Jügirip barıp aşıp edi, Serik pen Darxan eken. Közderi jıltırap, oy`naqşığan küy`i üy`ge basa köktep kirip keldi. Buğan Nazerke ündemedi, bul olardıñ üy`renşikti ädeti edi. Dostarınıñ dawısın estigen Erjan awızğı bölmege jügirip keldi de, birdeme bar ma jigitter dep suradı. Bizde ünemi boladı ğoy` dep maqtanğan jigitterdiñ biri astarlap -aqısın nemen ötemeksinder-dep Nazerkege qwaqılana qarağan. Mine, sol künnen bastap oy`larına kelgenin istey` bastadı. Bastapqıda qattı qay`ğırğan bolatın, key`in oğan da eti üy`renip ketgi. Üy`renip ketkeni bılay` tursın, doza tabwdıñ oñay` jolında tapqanday` boldı. Oy`ı qay`tıp ay`nalıp balağa tireldi. Bunday` jağday`da balanı qalay` ösirmek? Onıñ ne qajeti bar basına sor qılıp. Oy`ın tağı da qurğır esirtki bölip jiberdi. Qay`dan tapsam eken? Erjan qay`da jür? Kïimderin alıp awrwxanadan qaşıp şıqtı. Üy`ge kelse sol üşewi esirtkige elitip temekini bwdaqtatıp jatır eken. Qay`da jürgenin surağan eşkim bolmadı. -Mağan birdeme bar ma?-dep surağanda, Erjannıñ as üy`di qolımen nusqawğa ğana şaması keldi. Jalma-jan kïimin şeşip tastap, dozasın qabıldap aldı. Qanday` raxat! Qanşa otırğanı belgisiz, esin jïnağan kezde üy`de eşkim joq eken. Balanı ne istemek? Bala,bala, bala oy`ı san-saqqa jügire bastadı. Qalay` qutılsam, bir amalın qarastırw kerek-degen oy`men arpalısıp jürgende, terezeniñ aldında jatqan jıltıraq qağazğa tüsip ketti. Ädette bunday` qağazda esirtki oralıp turatın. Jalma- jan barıp aşıp qarap edi, işinde eki adamğa jeterlik bar eken. Qaltasına süñgitip jiberip, baladan qutılwdıñ amalın izdew üşin sırtqa şığıp ketgi. Dala tım-tırıs. Künniñ qay` waqıtı ekenin ajırata almay` säl kidirip, Darxannıñ üy`ine qaray` bet aldı. Osıdan üş ay` burın onıñ da äy`eli jükti bolıp balasın alıp tastağanı bar. Sodan älgi adamnıñ adresin almaqşı. -Sälem, Ay`gül. -Sälem-dep qısqa qay`ırğan kelinşek Nazerkege ne üşin keldiñ degendey` suraqtı közben bir qaradı. Jağday`dı tüsindirgennen key`in, älgi kempirdiñ meken-jay`ın izdep qala şetindegi sayajay`larğa qaray` bet aldı. Kün keşkirgen kezde älgi äjey`diñ üy`in äzer taptı. Esiginiñ aldına kelgende jüregi dürsildep qoya berdi. Bul balanı jogaltwdağı qorqınıştan soqqan jürek dürsili ma älde bir azaptan qutılatındıqtan qwanıp tur ma, ne üşin ekenin özi de tüsiner emes. Küdik pen qwanış eki sezimmen arpalısqan küy`i esikti qaqtı. -Kir. Esik aşıq tur-degen orıs kempirdiñ dawsı qarlığa şıqtı. -Salamatsız ba! Men jükti... Men balamdı.....- dep sasqanınan ba älde qorqınıştan ba sözderi birikpey` kümiljip qaldı. Kızdıñ maqsatın tüsingen mosqal kempir -Mında kir-dep körşi bölmeni meñzedi. Bölme işi qarañğı eken. İlese kirgen däriger-kempir jarıqgı jaqtı. Anaday` jerde temir kerewet tur. Üstinde qap-qara bolıp ketken jay`ma töselipti är jerinde qızarğan daqtar körinedi. Äsili qan bolwı kerek. Jüregi dirildep ketti.

Eden men qabırğada eşteme joq. Bölmeniñ bar jïhaz osı kerewet pen eski orındıq. Onıñ üstine quraldar qoy`ıptı. Aqırındap barıp kerewetke jay`ğastı. Kempir jat degendey` ïşara bildirdi. Esin jïıp, jan jağına qaray` bastadı, däriger-kempir körinbey`di. Bölmeniñ işin közimen şolıp ötip edi. Bölmeniñ işindegi jïhazdardan bölek, burışta temir şelek pay`da bolıpgı. Sırtında qızarıp qan körineme qay`tedi. Ornınan turğısı kelip edi, tömengi jağı tartıp awırıp tur. Eñkey`gen küy`de bölmeden şığıp bara jatıp, älgindegi şelekke közi tüsip ketti. İşinde bir kesek et jatqanday` bolıp körindi. Zer salıp qarap edi jüregi alqımına tığılıp, loqsï bastadı. «O, quday`m» öziniñ närestesi eken. Sırtqa jügirip şıqtı. Artınan ilese şıqqan äjey` qızmetiniñ aqşasın surap ilesip keledi. Oğan qaray`tın şaması joq. Jañağı kesek et köz aldınan keter emes. Qanşa jürgeni belgisiz bir mezette jasalğan ota sır bere bastadı. Onıñ üstine doza alw kerek. Tula boy`ı qurısıp boy` berer emes. Üy`ine jetetin şaması joq. Jan- jağına zer salıp qarap edi. Doza qabıldawğa pana bolatınday` anaday` jerde turğan sayajay`dıñ ayaldamasına basqa eşteme körinbedi. Jürisin jıldamdatqan küy`i ayaldama janına doza qay`natwğa jaray`tın ıdıs izdestire bastadı. Dala tas qarañğı. Sïpalap jürgende bir temir qawşaq qolına ilikti. Derew ot jağıp qay`nata bastadı. Eki jıldan beri jattığıp qalğan Nazerke öz ekpesin äp-sätte day`ındap aldı. Mine, day`ın boldı endi, tamırdı nemen bay`lasam eken dep tağı jan-jağın qarmana bastağan qızdıñ qolına bir jip ilindi. -Raxatın-ay`-degen qızdıñ közi jumılıp köz aldına balalıq şağı elestey` bastadı. Mektepten kele jatır eken, aldında külimdep anası tur. Birde kolledjge şığarıp salıp turğan anası keldi köz aldına. Anaday`dan qızarıp birdeme körine bastadı. Nazerkege qaray` kele jatqan sekildi me qalay`? «Joq, mümkin emes» öz ayağımen jürip kele jatqan jañağı kesek et qoy` mınaw, yağnï öz balası. Jalt burılıp gura qaştı. Artınan qalar emes. Qaşıp kele jatıp şıñırawğa tüsip kettima qalay`? Tas- tünekte äli uşıp keledi. Tüpsiz şıñıraw......

-Keşke Qay`rat pen Qay`sar oy`nay`dı. Köresiñbe Asqar? -Joq. Bala-şağammen muz ay`dınına barmaqşımın. -Toqtaşı, Äy`töre toqta dey`min. Ayaldamada adam jatqan sïyaqtı. -Ïya, mınaw örimdey` jas qız ğoy`. -Naşaqor bolsa kerek. -Ortalıqqa xabar berey`ik Äy`töre. Ortalıq. Ortalıq. Bul birinşi sayajay` ayaldamasında jïırmalar şamasındağı boy` jetkenniñ mäy`iti tabıldı. Üstinde qan jağılğan sïyaqtı. Degenmen de aldın ala boljam boy`ınşa «peredozïrovka» Krïmïnalïster men jedel järdem jiberiñizder. Krïmïnalïster men jedel järdem...

Ğalımjan MAXANBET

Kommentarïï0

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï