USD 335.71 EUR 357.36 RUB 5.23
Astana:

«Elbası qoy`ğan esimimmen maqtanamın»

Bir kezderi Elbası Nursultan Nazarbaevtan bata alğan balğındar qazir elimizdiñ är tükpirinde, qoğamnıñ san salasında qızmet atqarıp jür. Büginde olar öz käsibiniñ bilgirine ay`nalıp, zaman köşinen qalıs qalmay` eñbek etwde. Solardıñ biri – Nursultan Saqpaev. Elbasımen attas uldıñ esimin Nursultan Äbişulı özi qoy`ıp, tww twralı kwäligine esimin öz qolımen jazğan. Bul tarïxï sät Terekti awdanındağı Añqatı awılı jurtşılığınıñ äli künge köz aldında.

Alğaşqı sapar xalıq jadında

Egemendiktiñ 25 jılı işinde Nursultan Äbişulı Añqatı awılına tört märte at basın burğan eken. Är kelgeninde xalıqpen kezdesip, eldiñ muñ-muqtajın tıñdağan bolatın. Xalıq jadında erekşe saqtalğanı – 1991 jıldıñ 11 qaraşasındağı saparı. Osı kezdiñ özinde Añqatı xalqı Elbasımızdıñ qarapay`ımdılığına süy`singen, bolaşaqqa jasağan bağdarına senimdilikpen qarağan.

– Nursultan Äbişulınıñ xalıqpen jüzdeswi üşin 157 selolıq keñestiñ işinen Añqatınıñ tañdalwı tegin emes. Oblıstağı 12 awdannıñ işinde awıl şarwaşılıq qurılımı Añqatıda boldı. «Añqatı asıl tuqımdı mal zawıtı» keñestik zamanda Lenïn ordenimen marapattalğan birden-bir zawıt bolatın. Sol jerlerdegi şarwalardıñ küşimen qazaq sïırı men şetelden äkelingen gereford tuqımdı iri qara bwdandastırılıp, metïs buqalar jergilikti jerge jersindirildi. Osılay`şa, Qazaqstanda ösirilgen et sapası xalıqaralıq standarttarğa säy`kes kele bastadı. Zawıtı qarqındı jumıs jasap turğan Añqatınıñ äl-awqatı sol kezdiñ özinde özge awıldarğa qarağanda köş ilgeri boldı. Jumıs körsetkişteri, xalıqtıñ turmıs deñgey`i burın bolmağan deñgey`ge köterildi. Awılda qazaqtıñ aqbas sïırı ösirilip qana qoy`may`, jılqı men egin şarwaşılığı qatar damıdı. Jaña ğïmarattar, turğın üy`ler salınıp, joldar tüzeldi, awız sw mäseleleri şeşildi. Alğaşqı sapar üşin osı jerdiñ tañdalwı – sol awıldağı xalıqtıñ birligine, eñbegine qurmet dep bilemiz. Äsirese, «Añqatı» asıl tuqımdı mal zawıtınıñ şarwaşılığın alğa şığarwğa küş salğan A.Çerekaev, Ö.Mwsïnderdiñ eñbegi ay`rıqşa, – dey`di Añqatı awılında birneşe jıl äkim bolğan Amangeldi Kenjeğalïev.

N.Nazarbaevtıñ öñirge alğaşqı saparmen kelwi Prezïdent say`lawı qarsañında uy`ımdastırılıptı. Awıl işine qurılğan kïiz üy`de el-jurtpen etene söy`lesip, memlekettiñ bolaşağı twralı söz qozğağan. «Äweli ékonomïka, odan key`in sayasat» degen Nursultan Äbişulı elimizdiñ äl-awqatın köterw arqılı ğana sayasattı tïimdi jürgizwge bolatının ay`tqan. Bolaşaq Prezïdenttiñ är sözin muqïyat tıñdağan xalıq osı kezdeswde qolına dombıra alıp, qoñır dawıspen salğan änin de tıñdağan.

Budan key`in elimizdiñ Prezïdenti bolıp say`lanğan N.Nazarbaev şarwaşılıq jay`ımen, asıl tuqımdı maldardı saqtaw mäselesimen at izin salıp, Añqatıdan birneşe ret däm tatıptı.

Saqpaevtar januyasındağı qwanış

N.Nazarbaevtıñ öñirimizge alğaşqı saparı Saqpaevtar äwletindegi qwanışpen tuspa-tus keldi. 1991 jıldıñ 6 qaraşasında Bolat pen Gülbaramnıñ ekinşi säbïleri jarıq dünïe esigin aşıp, tuñğış qızdarınıñ soñınan qamşı ustar uldarı dünïege kelgen bolatın. Awıldağı awrwxanada bosanğan Gülbaram arada ötken tört künde säbïimen üy`ge şığadı. Körşi-kölem, ağay`ın-twma balağa «Nursultan» dep esim berw jöninde qolqalasa, äkimşilik balanıñ esimin öñirge kelgen N.Nazarbaevqa qoy`ğızwdı usınğan. Jerlesterdiñ usınısı Saqpaevtarğa unadı. Öy`tkeni tuñğıştarınıñ esimi – Nursäwle edi. «Nursultan» soğan uqsas. Bir jağınan elimizdiñ tuñğış Prezïdenti bolıp say`lanğalı turğan tulğanıñ esimi balanıñ ömirine oñ äserin tïgizer degen ümit te bolğan. Osılay`şa usınıstı qwanışpen qabıldap, kelisimderin beredi. Biraq, iştey` qobaljwdıñ bolğanı da ras.

– Tuñğışımız qız bolğannan key`in ekinşisiniñ er bala bolwın küttik. Ol kezde qazirgidey` aldın ala bilip alw mümkindigi bolmadı. Wlʹtra dıbıstı zerttew qurılğısı degen atımen joq. At qoy`dırwğa kelisim bergenimizben, bar-joğı bes-aq kündik ulımızdı köpşilik aldına şığarwğa seskendik. Qazaqşılıqqa salınıp, jas närestemizge til-köz tïedi degen oy`lar da boldı, – dey`di Gülbaram Saqpaeva.

Erli-zay`ıptılardıñ boy`larındağı qorqınış N.Nazarbaevtıñ aldına barğanda sey`ildi. Qoldarına äldïlerin ustap kïiz üy`ge engen olardı körgen sätte Nursultan Äbişulı ornınan turıp, säbïdi öz qolına aldı. Betine eki-üş märte tükirip, til men közden aman jürwin tiledi. Qulağına üş märte atın ay`tıp, eldiñ azamatı bolsın dep batasın berdi. Balanıñ tww twralı kwäligine öz qolımen esimin jazdı. Balanı qolına alıp «mağan uqsay`tın sekildi ğoy`» dedi. 90-şı jıldardağı demografïyalıq axwaldıñ kürt tömendegen waqıtında el basqarwşı adamnıñ jas närestege at qoyuı köptegen otbasılar üşin ınta bergendey` edi. Säbï Nursultan 1 jasqa tolğanda Prezïdenttiñ özinen twğan künge oray` arnay`ı quttıqtaw xat kelgen bolatın. Sol kezdegi Elbasınıñ quttıqtaw xatın, fotoswretterdi, bey`nejazbanı Saqpaevtar januyası közdiñ qaraşığınday` saqtap keledi.

Käsibin keñey`tkisi keledi

Osıdan 25 jıl burın Elbasıdan bata alğan Nursultan jwırda 25-ke toldı. Otbasılı. Şañırağında Ay`sarı, Baqtïyar esimdi uldarı ösip keledi. Oblıs ortalığında öz aldına käsibi de bar.

Key`ipkerimiz Täwelsizdik qurdası ekenin, esimin Elbasınıñ özi qoy`ğanın maqtan tutadı. Jawapkerşiligin de jaqsı tüsinedi. Es bilgeli jaqın-jurağatı Prezïdent teledïdardan söy`lep jatqanda nemese gazetterge şıqsa, «Bul – seniñ atañ» dep ay`tıp otıratın. Sol sebepti ol Memleket basşısın et jaqın twısınday` körip östi. Mekteptegi ustazdarı men zamandastarı da «Elbasınıñ kindik balası» dep senim arttı. Biraq buğan Nursultan danday`sıp, bälsingen emes. Oqwda alda boldı. Mekteptegi şaralardıñ bel ortasınan tabılıp, mekteparalıq bay`qawlarda jüldeger atandı.

– Tömengi sınıpta oqıp jürgende qızımızğa fortepïano alıp bergenbiz. Qız bala bolğan soñ, jan-jaqtı bolıp öskenin qaladıq. Fortepïano üy`ge kelgen künnen bastap, onı qızımız emes, ulımız menşiktep, öz betimen üy`renip aldı. Key`in dombırada oy`nawdı meñgerdi, – dey`di anası.

Nursultan 5-6 sınıpta oqıp jürgen kezinde texnïkalıq buy`ımdardı jöndewdi bastaptı. Osı waqıtta ata-anası alıp bergen kompʹyuterdi bölşektep, qay`ta qurastırıp şıqqan. Bul kezderi kompʹyuterlerdiñ awıl mektepterine jañadan jete bastağan kezi bolatın. Texnïkadan xabarı mol bozbalanı awıl turğındarı teledïdar antennaların ornatwğa, kölikterin jöndetwge jïi şaqırtatın. Orta mektepti tämamdağan soñ Oral gaz, munay` jäne salalıq texnologïyalar kolledjine avtomexanïk mamandığına oqwğa tüsti. Ata-anasına salmaq salmay`, oqï jürip jaldamalı jumıstardı atqardı. Köp uzamay` otaw köterdi.

– Otbasılıq jağday`ıma bay`lanıstı erterek eñbekke aralaswım qajet boldı äri özimniñ qızığwşılığım da küşti edi. Ekinşi kwrsta jeke käsibimdi aştım. Kölik jöndew ortalığındağı jumısımdı bastağanıma altı-jeti jıl boldı. Orın-jay`dı jalğa alıp otırğandıqtan, ilgerilew bolmay` tur. Jer alıp, käsibimdi keñey`tsem dey`min. Qazir qarawımda bir jumısşı bar. Jeke orın bolsa, qızmet kölemin arttırıp, köp adamdı jumıspen qamtwğa bolar edi, – dey`di Nusultan.

Tüy`in: Nursultan Saqpaevtıñ ülken armanı – Elbasımen kezdesw. Mümkindik twıp jatsa, şaqalaq kezdegi aq batası üşin alğısın jetkizbek.

Élʹmïra NUĞMANOVA

Kommentarïï0

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï