USD 334.89 EUR 361.61 RUB 5.28
Astana:

Bolaşağı bekem Belköl

Qızılorda qalası ortalığınan 12 şaqırım qaşıqtıqta ornalasqan Belköl kentinde bügingi küni 795 otbası, 3476 adam meken etwde. Jalpı awdanı 5378 gektardı quray`tın kent kün sanap ösip keledi. Älewmettik salağa qoldaw körsetilip, bilimi men mädenïeti de damwda. Köşelerge asfalʹt töselip, ïnfraqurılımı qarıştawda. Jañadan käsip türleri aşılıp, köptegen kent turğınınıñ eki qolına bir kürek tabıldı.

ÄLEWMETTİÑ ÄLEWETİ NAZARDAN TIS QALMAY`DI

Qay` kezde de mümkindigi şektewli jandarğa älewmettik qoldaw körsetw mañızdı. Turğındardıñ ékonomïkalıq belsendileri jumıs istep, öz-özin asırağanımen, eñbekke qabiletsizderine memleket ärday`ım qol uşın sozıp otırwı qajet-aq, sozıp keledi de. Kentte de bul mäsele­ nazardan tıs qalmağan. Eger Belköldegi turğındardıñ 68 pay`ızı ékonomï­kalıq belsendi, yağnï öz-özin qamtamasız ete aladı desek, qalğan älewmettik az qamtıl­ğan jäne mümkindigi şektewli jandarğa da qoldaw joq emes. Olarğa memleket tarapınan järdemaqı jäne zey`netaqı tölenwmen qatar, jeke käsip­kerler de qoldaw körsetwde. Olardıñ ärday`ım el nazarında ekendikterin esterine salıp keledi. Mısalı, bïılğı Naw­rız merekesinde jeke käsip­ker M.Nursay`tovtıñ demew­şiligimen 10 otbasına, al 9 mamı­r Jeñis künine oray` qalalıq mäslïxat depwtatı A.Süy`in­taevtıñ demewşiligimen 8 tıl ardagerine qarjılay` kömek körsetildi. Älewmettik kömek körsetilwi qajet balalarğa oqw quraldarı satıp alınıp berildi. Sonımen qatar 1 mawsım «Balalardı qorğaw küni» merekesine oray` 10 mügedek balağa demewşiler­diñ kömegimen «Selena star» mey`ramxanasında dastarqan jay`ılıp, koncerttik bağdarlama usınıldı. Bağalı sıy`lıqtar taratıldı. Al kenttegi 18 turmısı tömen otbasığa «Qadir tüni» merekesine oray` jeke käsipker M.Nursay`tov 100 mıñ teñgege kömek körsetse, 1 qazan qarttar künine kent­tiñ 195 zey`nerkeri men müm­kin­digi şektewli 83 janğa sıy`-sïya­pat jasaldı.

BİLİMDİ DE TÄRBÏELİ URPAQ – KELEŞEKTİÑ KEPİLİ

Kentte büldirşinderdi bala­baqşamen qamtamasız etw mäselesi de jolğa qoy`ılğan. Büginde balalarğa esigin ay`qara aşqan 1 memlekettik, 1 jeke balabaqşa men 1 mektepke dey`ingi şağın ortalıq 140 balanı mektepke dey`ingi bilim berw uy`ımdarımen qamtıp, balabaqşa jasındağı barlıq balanıñ 37 pay`ızın qurap otır. Sonday`-aq, kenttegi №93 “Balapan” sanatorlıq balabaqşası qay`ta qazınalıq käsiporın bolıp aşılıp, 150 balanı qabıldawğa mümkindik twdı. Qazirgi tañda kenttegi 80 bala atalğan balabaqşağa qabıldandı. Bala tolıq­tay` qabıldanğanda, balabaqşa jasındağı qamtılğan barlıq balanıñ 55,5 pay`ızın qamtïtın boladı.

Kent awmağında qalalıq bilim bölimine qarastı 2 orta mektep balalarğa bilim berwde. Olardağı ulağattı ustazdar men önegeli oqwşılar öz kezeginde qalalıq, oblıstıq deñgey`degi bay`qaw, say`ıstarda bilimdilik tanıtıp, jüldeli orındardı ïemdenip keledi. Oqwşılardıñ tanımdıq deñgey`in arttırwda jıl köleminde uy`ımdastırılıp otıratın mädenï-köpşilik jäne sayasï­ taqırıptağı şaralarmen qatar, kent turğındarına qızmet etetin №14 qalalıq kitapxananıñ da ülesi zor. 11703 kitap qorı bar kitap­xananıñ qazirgi tañda 910 tu­raqtı oqırmanı bar.

Belköl kentindegi elewli oqïğalardıñ biri 2015 jılı 300 adamğa arnalğan «Qalmuxamed ïşan» meşitiniñ aşılwı edi. Turğındardıñ juma say`ın basın qosıp, jamağat bolıp namaz oqwına üles qosqan bir­den-bir adam – jeke käsip­ker, «Abay`» şarwa qojalığınıñ törağası Murat Nursay`tov. “Jaqsınıñ jaqsılığın ay`t, nurı tasısın” demekşi, 150 mln teñgeni öz qaltasınan şığarıp, Allanıñ jerdegi üy`in salıp bergen azamatqa qanday` maqtaw ay`tsa da jarasadı. Sonday`-aq, «Bir­qazan» eldi mekeni­nde jañadan «Tağzım alañı» da aşılıp, kenttiñ damwı­ alğa jıljıp keledi.

KÄSİP TÜBİ – NÄSİP

Belköl kenti boy`ınşa şağın bïznes salası qarqındı damıp, käsipkerlik nısandar sanı aldıñğı jılğa qarağanda 16 pay`ızğa artqan. Munı kenttegi jañadan aşılğan nısan­dardan anıq bay`qawğa boladı. Barlığı 36 nısanğa jetken käsip türlerine memleket tarapınan qoldaw da köp. Bıltırdıñ özinde şağın bïznesti damıtw maqsatında 7 tur­ğın öz käsipterin aşw maqsatında nesïe alwğa nïet bildir­gen. Sonday` jeke käsipkerlerdiñ qatarında A.Asanqulov pen M.Omarova bar. Olar kent­te jobalıq qunı 500 mln teñgeni quray`tın 800 mıñ tonnal­ıq gazben tolıqtırw stansasınıñ termïnal qurılısın salwda. Qazirgi waqıtta kenttiñ 4 jumıssız azamatın jumıspen qamtıp otırsa, kele­şekte 20 azamatqa jaña jumıs ornın usınbaq. Sonımen qatar «Birlik-oy`l» JŞS kenttegi eski jılw ortalığına jöndew jumıstarın jürgizip, qunı 400 mln teñge turatın munay` jöneltw termïnal qurılısın jañğırtwda. Aldağı waqıtta bul jerde 40-50 azamattıñ jumıs istewine mümkin­dik twadı. Al Qızılorda-Şïeli avtojolınıñ boy`ında­ «Sırdarïya-Avto» JŞS-niñ awır jük kölikterine arnalğan, texnïkalıq qızmet körsetetin servïstik ortalığı büginde xalıq ïgiligine berilgen. Jalpı jobalıq qunı 210 mln teñgeni quray`tın ortalıq qazirgi waqıtta tolıqtay` jumıs atqarıp, el ékonomïkasına öz ülesin qoswda. Kentte ïrandıq texnologïyamen «Omran LTD» JŞS gazoblok şığaratın zawıt­ qurılısın jürgizwde. Zawıttıñ jobalıq-smetalıq qunı – 70 mln teñge. Tolıq jumıs istegen waqıtta ay`ına 10 mıñ gazoblok şığaratın boladı. Sonımen qatar kent­te­ 20 jumıs ornı aşıladı dep kütilwde. Jeke käsipker A.Sey`tjapparov bolsa, «Batıs Evropa-Batıs Qıtay`» avto­jolınıñ boy`ınan jobalıq-smetalıq qunı 250 mln teñge bolatın xalıqqa qızmet körsetw ortalığınıñ (kafe, vwlkanïzacïya, qonaqüy`, ïppodrom) qurılıs jumıstarın ayaqtawda. Ortalıq jumısın bastağan waqıtta 25 adamğa jumıs ornı aşılatın boladı. Sonday`-aq, jeke käsipker B.Nurımbetov «Batıs Evropa-Batıs Qıtay`» avtojolınıñ boy`ınan janarmay` quyu beketi, kafe, avtobölşekter dükeni, dwş, jeñil jäne awır avtokölikterge arnalğan éstakada, demalw orındarı bar xalıqqa qızmet körsetw ortalığınıñ qurılısın bastawğa oñ qorıtındı aldı. Al jeke käsipker M.Nursay`tov 3 gektar jerge jağajay` demalıs ortalığın aşwdı közdep otır. Jalpı soması 120 mln teñge bolatın jobanıñ 300 adamğa arnalğan asxana, 700 adamğa arnalğan jağajay` demalıs ornı, sonımen qatar jasöspirimderge jäne jastarğa arnalğan bassey`n qurılıs jumıstarı ayaq­talwda. Aldağı waqıtta demalıs ornında 50 adam jumıs istey`di dep kütilwde. Al «İsker M» JŞS jalpı kölemi 100 ga jerge baqşa daqıldarın egwdi qolğa alğan. Bïıl 20 ga jeri ïgerilip, gollandïyalıq qawın, qïyar, jügeri nasospen tamşılatw arqılı egildi. Egw jumıstarına kenttiñ 6 aza­matı tartılıp, 75-90 mıñ teñge jalaqı alıp otır. Al kenttiñ jumıssız 15 adamın 25-30 mıñ teñgeniñ turaqtı jumısımen qamtıp otırğan «DaJaEr» JŞS kent awmağında qaldıqtardı öñdewmen ay`nalısadı. Sonımen qatar “Jumıspen qamtw 2020” bağadarlaması boy`ınşa A.Majïkova awıl şarwaşılığı maqsa­tında 3 mln teñge jäne B.Toqsanbaeva plastïk tereze, esik şığaratın cexqa 3 mln teñge memleket tarapınan ne­sïe­ alıp, qazirgi tañda ju­mıs­tarın bastap ketti. Al memlekettik «Örlew» bağdarlamasımen 5 otbasıdan 8 adam ju­mısqa tartılıp, 2 adam turaqtı jumıspen qamtıldı.

ÏNFRAQURILIMI DAMÏ TÜSTİ

Büginde taza awızswı “Aq­bulaq” bağdarlaması arqılı tolıqtay` şeşilgen kentte kögildir otın keler jılı şeşimin tabadı dep kütilwde. 2013 jılı Qızılorda oblısınıñ énergetïka jäne turğın üy`-kommwnaldıq şarwaşılıq basqarması arqılı 485 mln teñgege joba-smetalıq qujattarı day`ındalıp, respwblïkalıq byudjetten qarjı bölw üşin ötinim de berilip qoy`ıl­ğan. Al kenttegi joldardıñ uzındığı 21,5 şaqırımdı quray`dı. Qazirgi waqıtta onıñ 2,168 şaqırımı asfalʹttalsa, 7,832 şaqırımına tas töselgen, qalğan 11,5 şaqırımı – qara jol. Bolaşaqta bul joldar da kürdeli jöndewden ötip, taqtay`day` tegis boladı dep senemiz. Sonımen qatar kenttegi Äbdiqadırov, Esmaxanov, 2-Lïnïya köşeleriniñ joldarına ortaşa jol jön­dewdiñ jobalıq-smetalıq qujattarı äzirlenip, qalalıq qazınadan 2 mln 500 mıñ teñge­ bölindi. Sonımen qatar kent turğındarı tolıqtay` élektr énergïyasımen, 2 köşe tüngi jarıqpen qamtılğan. Jarıqtandırıl­ğan köşelerdiñ tüngi jarığın ustap turwğa 347 mıñ teñge jäne qosımşa 88 bağananı orna­twğa jobalıq-smetalıq qujattarın äzirlew üşin qalalıq byudjetten 155 mıñ teñge qarjı bölinip otır.

Kenttiñ sanïtarlıq tazalığı da nazardan tıs emes. Osı waqıtqa dey`in apattı qoqıs ay`mağı bolıp eseptelingen Zelen­aya, Pwtey`skaya, Esmaxanov köşeleri tolığımen tazalanıp, büginde turğındardıñ qwanışında şek joq. Sonımen qatar qalalıq jumıspen qamtw jäne älewmettik bağdarlamalar bölimi arqılı jıl basınan beri kenttiñ sanïtarlıq tazalığına, körkey`tw-kögaldandırw jumıstarın atqar­wğa kenttiñ 25 jumıssız azamatı aqılı qoğamdıq ju­mısqa tartıldı. Munıñ özi – ülken qwanış. Kent tazalığı men körkey`tip-kögaldandırw bağıtında da türli şaralar atqarılıp keledi. 11 köşege jäne köpqabattı üy`lerdiñ awlasına qoqıs kontey`nerleri ornalastırılsa, 1700 tüp ağaş köşetteri otırğızıldı.

Al kent awmağında tirkelgen 13 şarwa qojalığınıñ qazirgi tañda 9-ı jumıs ja­sawda. Belköl kenti boy`ınşa 583 bas iri qara, 1387 bas waq mal, 208 bas jılqı bar. Kör­setilgen barlıq mal bası brwcellez (sarıp) awrwına tekserilip, egwler men emdew-profïlaktïkalıq is-şaralar tolı­ğımen jürgi­zildi. «Sıba­ğa» bağdarlaması boy`ınşa awılşarwaşılıqtı damıtw maqsatında jumıs istep kele jatqan «Birqazan», «Amankel­di» jäne «Abay`» şarwa­ qojalıqtarına «Asıl tuqımdı mal şarwaşılığın damıtw men mal şarwaşılığı önim­deriniñ önimdiligin jäne sapasın arttırwğa» 9 mln 26 mıñ 732 teñge swbsïdïya böli­nip, 32 jumıssız azamat ju­mıspen qamtıldı.

Mine, bolaşağı bekem Belköl­degi berekeli tirlik osı. Qarımı qarıştap, kün sanap öswde. Qay`ırımdı jandar da qoldaw körsetip, mümkindigi şektewli jandardıñ nazardan tıs qalmawına üles qoswda. Al keler jılı kent gazben tolıqtay` qamtamasız etilse, tur­ğındardıñ alğısı, tipten, şeksiz bolatını xaq.

J.JÜNİSOVA

www.halyk-gazeti.kz

Kommentarïï0

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï