USD 336.23 EUR 360.3 RUB 5.28
Astana:

Aqtay` Rısımbetov - aspap jasawdıñ xas şeberi

Ulı dala tösinde mıñdağan jıldar boy`ı qonıs tepken köşpeliler key`ingi urpaqqa bïik mədenïet pen zor örkenïettiñ ülgisin qaldırıp ketti. Mwzıka men səwlet, zergerlik pen ustalıqta tek türkilerge ğana tən özindik erekşelik, özgeşe sarın qalıptastı. Olar osınday` ozıq önerimen əlemdik mədenïettiñ damwına üles qostı. Büginde babadan qalğan osı bir jurnaq joğalğan joq. Qanşama zobalañ men zulmatta da jutılıp ketpedi. Erkindik qolğa tïgeli qundılıqtarımızdı jïnaqtap, joğımızdı tügendep kelemiz.

Ulttıq muramızdı nasïxattap, qazaqtıñ ustalıq önerin janına serik etken Aqtay` Rısımbetov aspap jasawdıñ şeberi. Şïeli awdanı, Bestam awılınıñ twması öz üy`inen aşqan şağın ğana şeberxanasında qarağaştı oy`ıp buy`ım jasay`dı. Bul önerin kəsipke ay`naldırmağan. Köñili awıp, qolqa salğandarğa ulttıq aspabımızdı sıy`ğa tartadı. Pay`da tabwdı közdemegen şeber köñili qalağan isten qol üzbey` keledi. – Osığan dey`in jasağan dünïelerimdi aqşa qılay`ın dep oy`lamappın. Özim mektepte bey`nelew öneri jəne sızw pəninen sabaq beremin. Keşke jumıstan kelgesin üş sağat waqıtımdı osı iske arnay`mın. Turaqtı jumısım bolğandıqtan tügeldey` bet bura almay` jürmin. Tek jaz mezgilinde ğana köp köñil bölemin, – dey`di usta.

Bir dombıranı jasawğa şeberdiñ 10-15 kün waqıtı ketedi. Ol aspap üşin jïde, qarağaş pay`- dalanadı. Qazir özi osıdan 20 jıl burın keptirip day`ındağan materïaldardı qoldanıp jatır. Degenmen, qımbat qızılağaştan jasalğan önimniñ sapalıraq bolatının ay`tadı. Ol bul salanı bala kezinen bastamağan. Süy`ikti isiniñ qır-sırın stwdent kezinde meñgeripti. Almatıdağı KazPÏ-diñ körkemswret grafïkası mamandığında oqıp jürgende sondağı qatarlastarınan üy`renedi. Ağaştan jasalatın buy`ımdarğa qattı qızığıp, den qoyadı. Öz betinşe izdenedi. Aqırında osı istiñ tilin tabadı.

Ay`twınşa, onı bawlığan ustalar büginde elge tanımal şeberler atanğan. – Wnïversïtet qabırğasında birge bilim alğan Narbek Oqanov degen jigit boldı. Qazir ol ataqtı dombıra şeberi. Aspaptardı jöndep jürgende zer salıp, baqılap jüretinmin. Odan key`in bul önerdiñ büge-şügesin üy`retken Jolawşı Turdığulov degen ustazım büginde wnïversïtette oqıtwşılıq qızmette. Men key`in de ol kisilerdiñ şeberxanasında bolıp, qolımdı jattıqtırdım. Bïıl jazğı eñbek demalısımda barıp, qobız jasawdan təjirïbemdi jetildirip keldim, – dey`di ol. Negizi tapsırıs bolsa, özge de aspaptardı day`ındaw qïındıq twğızbay`dı.

Ol jaqında bir oqwşınıñ ötinişimen qılqobız jasap şığarğan. Mwzıkadan xabarı bar adamdar dawısına daw ay`tpaptı. Ulttıq muranı dəriptewşi jan tek ağaş jonıp, buy`ım jasamay`dı. Sonımen birge, keremet küy`şi. Qazaqtıñ qara sazın naqışına keltirip orınday`dı. Arasında əw dep ün qosıp, xalıq ənderin quy`qıljıtadı. Onıñ ağay`ın-twısında ustalıq bolmasa da, əkesiniñ nağaşı jurtı elge tanımal şeber bolğan körinedi. Əkesi qarağaştan oy`ıp aspap jasamasa da, keremet dombıraşı bolğan kisi eken. Ol özindegi önerdiñ bir uşı osında dep topşılay`dı. Burın tek qana süy`ikti isi retinde ğana qaray`tın Aqtay` ağa endi şeberxanasına şındap kirispekşi.

Oğan oy` salğan bïıl Almatı qalasında ötken «Añız dombıra» attı şara. Qazaqstandağı qolöner şeberleriniñ basın qosqan ke deswden erekşe serpilispen oralıptı. Özi qolğa alğısı kelip jürgen josparınıñ biri – mektepten qolönerşiler üy`irmesin aşw. Negizi burın 1992 jıldarı şəkirt bawlwdı bastağan. Key`in jol apatına uşırap qol üzip qaladı. Osını qay`ta jalğap, oqwşılarına az da bolsa, bilgenin üy`retkisi keledi. Sonımen birge, zamanğa say` kəsip qılwdı da közdey`di. Bul ulttıq muranı damıtwdıñ bir közi. Degenmen, ol üşin qasına özi sekildi ağaş jona biletin şeberler qajet. Bul oy` iske asıp jatsa, tabıs közi retinde jolğa qoyudı josparlap otır. Qazir ol öziniñ ustalıq önerin amanattap qaldırar şəkirt tərbïelewde. Əzirşe ulı men jïenin şeberxana tirşiligimen tanıstırıp jatır. «Degenmen, ulımnan göri, jïenimniñ talabı, qabileti joğarı. Ay`tqanıñdı qağıp alıp, ay`na-qatesiz orınday`dı» dey`di ol. Sondıqtan oğan köp köñil bölip jürgenin ay`tadı. Al öz balasınıñ bolaşaqta ulttıq muramızdı nasïxattay`tın şağın cex aşıp alğanın qalay`dı. Ulınıñ küy` tartwğa qumartıp jürgenin de jasırmadı. «Osı bir ustalıq önerim ult müddesine jarasa» - dey`di şeber.

Mədï QURMANƏLİ.

Kommentarïï0

Vaş kommentarïy` bwdet opwblïkovan posle moderacïï