ЕО-ға авиаотын тапшылығы қаупі төніп тұр

Еуропалық Одақта алдағы апталарда авиаотын тапшылығы туындауы мүмкін. Бұған себеп – мұнай тасымалдаудың негізгі бағыты болып саналатын Ормуз бұғазы арқылы жеткізілімдердің тұрақсыздығы, деп хабарлайды BAQ.KZ Интерфаксқа сілтеме жасап.

Financial Times басылымының жазуынша, ACI Europe ұйымының еуропалық бөлімшесіне сілтеме жасай отырып, егер алдағы үш апта ішінде теңіз қатынасы қалпына келмесе, жағдай күрделене түсуі ықтимал.

Егер Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасы үш апта ішінде айтарлықтай және тұрақты түрде қайта жанданбаса, онда авиаотынның жүйелі тапшылығы ЕО үшін шындыққа айналады, – деп жазылған Еурокомиссияға жолданған хатта.

Қосымша алаңдаушылық тудыратын фактор – маусымдық кезең. Алда жаз мезгілі, бұл – әуе тасымалы артатын дәстүрлі уақыт. Осы кезде әуежайларға түсетін жүктеме де, отын тұтыну көлемі де күрт өседі.

ACI Europe ұйымы ЕО билігін жедел шаралар қабылдауға шақырды: "жағдайды проактивті түрде бақылап, нақты әрекет етуге" үндеді.

Жағдайдың шиеленісуі Таяу Шығыстағы ахуалмен байланысты. Бұған дейін Дональд Трамп Иранды бітім шарттарын сақтауға шақырып, Ормуз бұғазы "ашық әрі қауіпсіз болады" деп мәлімдеген еді. Сонымен қатар, ол Иранда ядролық қару болмауы тиіс екенін атап өтті.

Өз кезегінде Иранның жоғарғы көшбасшысы Моджтаба Хаменеи Тегеранның "Ормуз бұғазын басқаруды жаңа деңгейге көтеруге" ниетті екенін және әскери әрекеттер кезінде келген шығын үшін өтемақы талап ететінін мәлімдеді.

Ормуз бұғазының жабылуы немесе тұрақсыз жұмыс істеуі қазірдің өзінде әлемдік нарықтарға әсер етуде. Мұнай жеткізілімдеріне қатысты тәуекелдер аясында бағалар күрт өсіп, инфляцияның жеделдеуі мен орталық банктер саясатының қатаюы мүмкін деген алаңдаушылық күшейді.

Ормуз бұғазы төңірегіндегі жағдай өңірлік жанжал шеңберінен шығып, жаһандық экономикалық тұрақсыздық факторы ретінде қарастырылып отыр. Егер іркілістер ұзаққа созылса, Еуропа тек отын тапшылығына ғана емес, сонымен қатар әуе тасымалы мен логистика бағасының қымбаттауына да тап болуы мүмкін.