BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 366.43 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 420.11 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.58
استانا:

قىتايداعى قازاقتار ماسەلەسi ۇكiمەت ساعاتىندا كوتەرiلدi

بۇگiن ٴماجiلiس دەپۋتاتى بەكبولات تiلەۋحان قازاقستانعا كەلىپ ازاماتتىق الا الماي جۇرگەن قانداستارىمىزدىڭ ماسەلەسiن كوتەردi. ول كوشi-قون تاقىرىبىنا ارنالعان ۇكiمەت ساعاتىندا iشكi iستەر مينيسترi قالمۇحانبەت قاسىموۆ پەن سىرتقى iستەر مينيسترلiگiنەن اتالعان پروبلەمانى شەشۋدi ٴوتiندi، دەپ حابارلايدى baq.kz تiلشiسi.

«... جاسىراتىنى جوق، قىتايدان، وزبەكستاننان، الىس-جاقىن مەملەكەتتەردەن قازاقستانعا ازاماتتىق الامىز دەپ، تاريحي وتانىنا كەلىپ، بوسىپ جۇرگەن حالىقتىڭ سانى كوپ. ونسىزدا قۇجاتىن رەتتەي الماي ساندالىپ جۇرگەن ازاماتتاردى «ەلىمىزدە زاڭسىز ٴجۇرسىڭ» دەپ ايىپتاپ، سوتتىڭ شەشىمىمەن شىعارىپ جاتقانىمىز دا وتىرىك ەمەس. ٴبىزدىڭ اتىمىزعا بالا-شاعاسى، وتباسى مۇشەلەرى، جان-جاققا شاشىلىپ كەتكەن ازاماتتاردان ارىز-شاعىمدار كوپتەپ تۇسۋدە. قانداي دا ٴبىر ۇكىمەتتىك جەڭىلدىكتەرمەن قۇجاتىن رەتتەپ بەرۋدى سۇراپ وتىرعان ەل كوپ-اق. مىسالى، قاراقالپاقستاننان اقمولا وبلىسىنداعى ەرەيمەنتاۋعا 2007 جىلى كوشىپ كەلگەننەن بەرى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ۇكىمەتتەن بەرىلەتىن كۆوتاسىن دا، قۇجاتىن دا رەتتەي الماي جۇرگەن ادامدار ٴالى دە كوپ. جاسىراتىنى جوق، كەلەتىن ادامداردىڭ بارلىعى بىردەي اسا ساۋاتتى ەمەس. ديقاندار، مالشىلار كەلەدى. مىسال ٴۇشىن قىتايدان كەلگەن 24 جاستاعى جىگىت تاريحي وتانىنىڭ ازاماتى بولامىن دەگەن نيەتپەن الماتى وبلىسىنا قۇجات تاپسىردى. سودان ىقتيار حاتىن كۇتىپ جۇرگەندە ٴۇش اي تولماي «ەلدە زاڭسىز ٴجۇرسىڭ» دەپ ايىپتاپ، ۇستاپ، «ەلىنە قايتسىن» دەگەن سوتتىڭ شەشىمى شىققان. ەندى جاسىراتىنى جوق اعايىن، سىبىرلاعاندى قۇداي ەستىمەي مە؟ قىتاي بيلىگىنىڭ بۇگىنگى ساياساتى قازاققا اسا قولايلى بولىپ وتىرعان جوق. ول جەردە ٴارى-سارى كۇيگە ٴتۇسiپ قالىپ جاتقان، كادiمگi تاعدىردىڭ تالقىسىنا ٴتۇسىپ قالعان قانداستارىمىز قانشاما. ونداي نارسەنى جۇرەگىمىزدىڭ تۇپكىرىمەن جەتە تۇسىنبەسەك بولمايدى. بۇل سىرتقى iستەر مينيسترلiگiنiڭ جiگiتتەرiنە دە ايتىلاتىن نارسە»، - دەدى بەكبولات تىلەۋحان.

دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، ٴبولىنىپ-جارىلعان وتباسىلاردىڭ قايتا قوسىلۋىنا ىقپال جاساۋعا نەگىز بولاتىن حالىقارالىق راتيفيكاسيالار، كوميسسيالار، حەلسينكي، ۆەنا جانە جەنەۆا كونۆەنسيالارى بار. ولاردا سونداي وتباسىلاردى قايتادان قوسۋعا ىقپال جاساۋعا نەگiز بولاتىن حالىقارالىق قۇجاتتار جوق ەمەس.

«سوعان سۇيەنە وتىرىپ ٴبىر قايران جاساۋعا بولماي ما؟ قانداستارىمىز بوسىپ كەتتى عوي، شىن مانىندە قينالىپ جاتىر. نە iستەرiمiزدi بiلمەيمiز. وعان بiر تەپسiنiپ ايتۋعا دا حالىقارالىق جاعداي ونشا كەلە بەرمەيدi. بiراق، وسىنداي نارسەگە زاڭ تۇرعىسىنان بiر جەڭiلدiكتەرمەن قاراۋعا، كومەكتەسۋگە بiر مۇمكiندiك بار ما؟»، - دەپ دەپۋتات قاسىموۆتان سۇرادى. بۇل ٴوتiنiشiن دەپۋتات سىرتقى iستەر مينيسترلiگiنە دە بiلدiردi.

iiم باسشىسى قانداستارىمىزعا كوپ جاعداي جەڭiلدەتiلگەنiن ايتتى.

«ولار ورالمان مارتەبەسiن العاننان كەيiن بiر جىلدىڭ iشiندە بiزگە ارىز بەرiپ، ازاماتتىق الۋى كەرەك. كوبiسi، وسى بiر جىلدىق مەرزiمدi ساقتاماي، 15-17 ايدان كەيiن تاپسىرادى. سوندىقتان، زاڭ بويىنشا بiز ونى قايتارامىز. سونىمەن بiز وسى زاڭعا وزگەرiستەر ەنگiزەيiن دەپ جاتىرمىز. مەزگiلدi كiشكەنە سوزامىز. سونداي جەڭiلدiكتەر بولادى»، - دەپ جاۋاپ بەردi قاسىموۆ.

وسى ماسەلەگە قاتىستى سىرتقى iستەر مينيسترiنiڭ بiرiنشi ورىنباسارى مۇحتار تiلەۋبەردi دە جاۋاپ بەردi.

«بۇل ماسەلە - وتە ورىندى. تاريحي وتانىنا قايتامىن دەگەن قازاقتار شەتەلدە كوپ. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر، ٴبىزدىڭ تاراپتان دا قولدان كەلگەنشە جاعداي جاسالىپ جاتىر. ماسەلەن، بىلتىر دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قۇرىلتايىندا ەلباسىمىزعا قىتاي قازاقتارىنا قاتىستى ماسەلە ايتىلدى. ولارعا جەڭىلدىكپەن ازاماتتىق الۋ كەزىندە ٴبىراز قۇجاتتار قيىندىق تۋدىرادى ەكەن. ەلباسىمىزدىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ىشكى ىستەر مينيسترلىگى سول قۇجاتتاردان باس تارتتى، تالاپ ەتپەيتىن بولدى. دەگەنمەن، بۇگىندە بۇل ماسەلە باسقا پروبلەماعا اينالىپ شىعا كەلدi. مىسالى، قىتايدان كەلگەن قازاقتار جەڭىلدىكپەن ازاماتتىق الادى. ودان كەيىن قىتاي ەلشىلىگىنە بارىپ پاسپورتتارىن تاپسىراتىن. ال ٴۇرىمشى جاققا قايتىپ بارعان كەزدە ولار تۇراقتى تىركەۋدەن شىقپاعاندىقتان قامالىپ جاتىر. ويتكەنى، ولار تۇراقتى تىركەۋدەن شىقپاعاننان كەيىن قوسىمشا الەۋمەتتىك تولەمدەر الىپ وتىر. جەرگىلىكتى بيلىك سوعان تىيىم سالماق. مىنە، وسىنداي ماسەلەلەر تۋىنداۋدا»، - دەدى تiلەۋبەردi.

ۆيسە-مينيستر شەتەلدەن كەلگەن قانداستارىمىزدىڭ ازاماتتىق الۋىنا جەڭىلدىك جاساۋ ماسەلەسىن جان-جاقتى قاراستىرۋ قاجەتتىگىن باسا ايتتى.

«سول ەلدەگى تالاپتارعا قايشى كەلمەيتىندەي جاساۋىمىز كەرەك. جالپى جوعارىدا ايتقان ماسەلەگە قاتىستى قىتاي ۇكىمەتىمەن كەلىسسوزدەر وتكىزىپ جاتىرمىز. مەن ەرتەڭ ۇرىمشىگە ساپارلاماقپىن. سول جاقتاعى قازاق دياسپوراسى ماسەلەسىن تالقىلاۋ ٴۇشىن رەسمي ساپارمەن بارامىن»، - دەپ ويىن تۇيiندەدi مۇحتار تىلەۋبەردى.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي