BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 352.54 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 415.15 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.31
استانا:

جەتىسۋداعى جاعاجاي ٴتۋريزمى: جەتىستىكتەر مەن مۇمكىندىكتەر

بيىل الماتى وبلىسىندا تۋريزم يندۋسترياسىن دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ٴبولىنىپ، سالانىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋعا قاتىساتىن شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسى ارتادى. ٴقازىردىڭ وزىندە سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا 100 نىسان اشىلىپ جاتىر. ناتيجەسىندە وڭىردە 25 مىڭ جاڭا جۇمىس ورىنى قۇرىلىپ، 12 مىڭ جەكە قۇرىلىم تۇراقتى قىزمەت كورسەتەتىن بولادى، دەپ حابارلايدى baq.kz ايماقتاعى ٴتىلشىسى.

ايماقتىڭ تۋريستىك الەۋەتى وتاندىق يندۋستريانىڭ كوشباسشىسى بولۋعا جول اشىپ، الەمدەگى دەمالىس ورىندارىمەن يىق تىرەستىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ياعني، وزەندەر ورنەكتەگەن ولكەدەگى تابيعات عاجايىپتارى قازىناعا مول قارجى اكەلەتىن تابىس كوزى رەتىندە عانا ەمەس، ۇلتتىق مادەنيەت پەن ٴداستۇردى دارىپتەۋگە، سول ارقىلى مەملەكەت ٴيميدجىن قالىپتاستىرۋعا دا قىزمەت ەتۋى ٴتيىس. ٴقازىر وبلىستا بۇعان تولىق جاعداي بار. جاقىندا الماتى وبلىسى اكىمدىگى، «kazakh tourism» ۇلتتىق كومپانياسى» اق جانە «الماتى تاۋ» تۋريستىك كلاستەرىنىڭ قاۋىمداستىعى ٴوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويعان بولاتىن. ناتيجەسىندە ايماقتاعى «التىن ەمەل» مەن «تاڭبالى» مەملەكەتتىك مۇراجاي-قورىقتارى، شارىن شاتقالى، كولساي كولى سياقتى تۋريستىك ماڭىزى زور ورىندارعا دەمالۋشىلاردى تارتۋ مەن كەلۋشىلەرگە قىزمەت كورسەتۋ جاڭا ساپاعا كوتەرىلمەك. بۇل جەتىسۋ ٴوڭىرى ٴۇشىن ٴتۋريزمدى دامىتۋدىڭ ٴبىر باعىتى بولسا، ەكىنشى جاعىنان جاعالاۋداعى دەمالىس ورىندارىنىڭ جۇمىسىن دۇنيەجۇزىندەگى تانىمال كۋرورتتاردىڭ دەڭگەيىنە جەتكىزۋ مىندەتى تۇر.

قازىرگى كۇنى ايماقتا جاعاجاي ٴتۋريزمى جاقسى دامىپ وتىر. جاز ماۋسىمىندا الاكول، قاپشاعاي جانە بالقاش كولىنىڭ جاعالاۋىنا كەلەتىن دەمالۋشىلار لەگى تولاس تاپپايدى. بۇگىنگى كۇننىڭ تالابى وسى باعىتتى ودان ٴارى دامىتىپ، دەمالىس ورىندارىنا دەيىنگى جول مەن ينفراقۇرىلىمعا قاتىستى ماسەلەلەردى شەشۋ بولىپ وتىر. بۇل جەردە الماتى قالاسىنان نەبارى 70 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان قاپشاعاي دەمالىس ايماعى ٴۇشىن ينفراقۇرلىم مەن سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ جايى ٴبىرشاما شەشىلگەن دەۋگە بولادى. الماتى – تالدىقورعان تاسجولىنىڭ قاپشاعاي دەمالىس ايماعىنا دەيىنگى بولىگى بەتوندالىپ، الەمدىك ستاندارتقا ساي جوندەلگەن. ٴدال وسى اۆتوجول جاقىن كۇندەرى اقىلى قىزمەت كورسەتۋگە كوشىپ، بيۋدجەتكە كىرىس اكەلەتىن بولادى. ال قاپشاعاي قالاسىندا ٴقوناقۇي مەن باسقا دا مادەني-دەمالىس ورىندارى جەتكىلىكتى.

جاعاجاي ٴتۋريزمى تۋرالى ايتقاندا الاكولدىڭ الاتىن ورنى سالماقتى. كولدىڭ شيپالى سۋىنىڭ ادام دەنساۋلىعىنا پايداسى زور. سول سەبەپتەن اۋدانعا كەلەتىن دەمالۋشىلار ۇلەسى جىل سايىن ارتىپ وتىرادى. ەسەپ بويىنشا، تۋريزمنەن تۇسەتىن تابىستىڭ قوماقتى بولىگى دە وسى الاكولگە كەلۋشىلەردەن تۇسەدى. مىسالعا، بىلتىر قازىناعا تۇسكەن 8،3 ميلليارد تەڭگەنىڭ 3،5 ميلليارد تەڭگەسى ٴبىر الاكولگە تيەسىلى. بيىل كولگە كەلۋشىلەر سانى 1 ملن ادامعا دەيىن جەتەدى دەپ بولجانعان، تيىسىنشە تابىس تا ۇلعايماق. وكىنىشكە قاراي، الاكول جاعالاۋىنداعى ينفراقۇرىلىم الەمدىك ستاندارتتارعا ٴالى دە ساي بولماي وتىر. بۇعان دەيىن كول ماڭىندا 5 جۇلدىزدى قوناق ٴۇي بولماعان ەدى. جاقىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ الماتى وبلىسىنا جاساعان جۇمىس ساپارىندا بۇل ماسەلەنىڭ ٴتۇيىنى شەشىلگەنى ايتىلدى. ەندى الاكول جاعالاۋىندا قۇرمەتتى قوناقتاردى ۇيالماي كۇتەتىن جايلى قونىس ەسىگىن اشتى.

– جۇمىس ساپارىم بارىسىندا الاكولگە بارىپ، ونىڭ تۋريستىك كلاستەرىمەن تانىستىم. بارشا قازاقستاندىقتارعا بىزدە تاماشا دەمالىس ورنى بار ەكەنىن ايتقىم كەلەدى. بۇل جەر وسىعان دەيىن يگەرىلمەگەن بولاتىن. ونىڭ ينفراقۇرىلىمى دا، قوناقۇيلەرى دە بولماعان ەدى. بۇگىندە بۇل وڭىردە بيزنەس وكىلدەرى بەلسەندى تۇردە جۇمىس ىستەۋدە. كولدىڭ جاعاسىندا الەمدىك ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن بەس جۇلدىزدى ٴقوناقۇي سالىندى، – دەگەن بولاتىن ەلباسى سول كەزدە.

ارينە، جاتىن ورىن ماسەلەسى شەشىلگەنىمەن، جول قاتىناسى ٴالى دە كۇردەلى. راس، الاكولگە باراتىن جولدار جوندەلىپ جاتىر. الماتىدان تالدىقورعانعا دەيىن سالىنىپ بىتكەن اۆتوبان تاياۋ جىلدارى الاكول اۋدانىنىڭ ورتالىعى ٴۇشارال قالاسىنا دەيىن جاسالىپ، ودان ٴارى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋماعىنا وتەدى. تەمىرجول مەن اۋە جولى دا قىزمەت كورسەتۋدە. ٴقازىر الاكولگە دەيىن پويىزبەن دە، ۇشاقپەن دە قاتىناۋ وڭاي. دەمالۋشىلار اپتاسىنا 4 رەت ٴاستانا-ۇشارال-استانا باعىتىندا، اپتاسىنا 5 رەت ٴالماتى-ۇشارال-الماتى باعىتىندا جانە اپتاسىنا 3 رەت ٴتالدىقورعان-ۇشارال-تالدىقورعان باعىتىندا اۋە كولىگىنىڭ قىزمەتىن پايدالانا الادى. سونداي-اق، الماتى-جەتىگەن-دوستىق تەمىرجول جەلىسى بويىنشا اپتاسىنا 3 رەت پويىز ٴجۇرىپ تۇر. مەملەكەت بۇل جەردە بيلەت باعاسىن ارزانداتۋعا كەتكەن شىعىندى سۋبسيديالاۋ ارقىلى قولداۋ جاساپ وتىر.

وسى جول مەن جاتىن ورىن ماسەلەسى بالقاش كولىنە دە قاتىستى. ٴقازىر قولعا الىنعان شارالار تولىعىمەن جۇزەگە اسسا، بالقاش جاعالاۋىندا دا تۋريستەردىڭ قاتارى ۇستەمەلەنەتىنى انىق. مالىمەت بويىنشا بالقاش كولىنە باراتىن جولدارعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ جۇمىستارى باستالادى. ياعني، سارقان اۋدانىنداعى «لەپسى - بالقاش كولى» اۆتوموبيل جولى مەن «الماتى-وسكەمەن - قىزىل قايىڭ –لەپسى» باعىتىنداعى تاس جول تولىقتاي جوندەلۋى ٴتيىس.

سۋ جاعاسىنا قۇمار جاننىڭ كوڭىلى اۋىپ تۇراتىن مەكەننىڭ ٴبىرى – كولساي كولى. جەتىسۋدىڭ جاۋھارىنا اينالعان كولساي ماڭىنداعى فلورا مەن فاۋناعا قىزىعۋشىلار قاتارى كوپ. بىرنەشە كولدەن تۇراتىن كولساي ايماعى تەڭىز دەڭگەيىنەن 2700 مەتر بيىكتىكتە ورنالاسقان، ۇزىندىعى 450 مەتر، ەنى 330 مەترگە جەتەدى. قىزىعى، كولساي كولدەرىنىڭ تەرەڭدىگى ٴالى كۇنگە دەيىن انىقتالماعان. ال سۋ وشاقتارى وتە ەرتە زاماندا تابيعي جاعدايدىڭ اسەر ەتۋىنەن پايدا بولعان دەسەدى. ياعني اينالاسىن تاۋ قورشاعان قازانشۇڭقىرلار ٴقازىر تابيعي سۇلۋلىققا تۇنعان كوركەم مەكەنگە اينالعان. بيىلعى كوكتەمدە كەگەن اۋدانى اۋماعىنداعى وسى كولساي كولىنە اپاراتىن جول بويىندا تاۋ قوزعالۋى تىركەلگەن بولاتىن. لىقسي جىلجىعان تاۋ جىنىستارى ساتى اۋىلى مەن كولساي وزەنى جولىنىڭ 400 مەترگە جۋىق ارالىعىن جاۋىپ جانە بىرنەشە ەلەكتر باعانىن باسىپ قالعان. ناتيجەسىندە دەمالىس ايماعى جارىقسىز قالعان ەدى. ٴقازىر كولساي كولىنە اپاراتىن اينالما جول سالۋ قارقىندى ٴجۇرىپ جاتىر. اۋماقتاعى تاۋ جىنىستارىنىڭ كوشۋى تۋريستەر تاسقىنىن ارتتىرماسا، كەمىتپەيتىنى انىق. تۋريستىك اگەنتتىكتەردىڭ مالىمەتىنشە، ٴقازىردىڭ وزىندە كولسايدى كورۋگە قۇشتارلار قاتارى ەسەلەپ ارتقان.

– كولسايداعى جاعداي ۇلتتىق تابيعي پاركتىڭ قۇرىلۋىمەن اۋماقتاعى جاعداي جاقسارا ٴتۇستى. مۇنداعى وسىمدىك الەمى، جان-جانۋارلار دۇنيەسى تولىقتاي نازارىمىزدا. عىلىمي-زەرتتەۋلەر مەن باقىلاۋلار جۇرگىزىلەدى. تابيعات قۇبىلىستارى مەن تابيعات كەشەندەرىنىڭ جاعدايىنا مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ تۇرادى. ەكولوگيالىق اعارتۋ جۇمىستارى قولعا الىنادى. ەڭ باستىسى، مۇندا كەلىپ دەمالۋشىلارعا بار مۇمكىندىك جاسالعان، – دەيدى «كولساي كولدەرى» ۇلتتىق تابيعي پاركى مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ باسشىسى ٴامىرجان مالىبەكوۆ.

جەتىسۋداعى جاعاجاي ٴتۋريزمىنىڭ دامۋىنا قاتىستى اتقارىلعان جۇمىستار جەتكىلىكتى. ٴبىز سونىڭ ٴبىر پاراسىنا توقتالدىق. مۇنىڭ بارلىعى وتاندىق تۋريزم يندۋسترياسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرىپ، ەل قازىناسىن تولتىرۋعا باعىتتالعان شارالار.

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن جۇماباي مۇسابەك


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي