BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 352.54 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 415.15 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.31
استانا:

كوكشەتاۋلىقتار قايدا دەمالادى؟

فوتو: Интернеттен алынды

كوگىنەن بۇلت ارىلمايتىن كوكشەتاۋلىقتار قالاي، قايدا دەم الادى؟ «كوكشەتاۋلىقتار قىسى-جازى كۋرورتتا عوي» دەگەن وزگەلەردىڭ پىكىرىنە مۇنداعى جۇرتتىڭ وزدەرى نە دەيدى؟ baq.kz ايماقتاعى ٴتىلشىسى الەۋمەتتىك وزەكتى وسى ماسەلەنىڭ سەبەپ-سالدارىنا ٴۇڭىلىپ كوردى.

ەل ۇكىمەتى ششۋچينسك-بۋراباي كۋرورتتى ايماعىن دامىتۋدىڭ ٴۇشىنشى كەزەڭىن بەكىتتى. ونىڭ اياسىندا ايماقتىڭ كولىك-لوگيستيكالىق، ينجەنەرلىك جانە ينفراقۇرىلىمدىق ماسەلەلەرىن، ەكولوگيالىق پروبلەمالارىن شەشۋگە باعىتتالعان شارالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇعان 61،4 ملرد تەڭگە جۇمساۋ كوزدەلگەن.

«بىلتىر بۋراباي-ششۋچينسك كۋرورتتى ايماعى 850 مىڭ دەمالۋشىنى، ال جىل باسىنان بەرى 400 مىڭ ساياحاتشىنى قابىلداعان. بيىلعى مەجە – 1،2 ملن ادام. ساف اۋانى جۇتىپ، كورىكتى جەرلەردى تاماشالاۋعا كەلەتىندەردىڭ دەنى – استاناعا جولى تۇسكەن شەتەلدىكتەر مەن ەل تۇرعىندارى» ، – دەيدى اقمولا وبلىسى اكىمىنىڭ تۋريزم جونىندەگى كەڭەسشىسى مارات يعاليەۆ.

جالپى، ايماقتا ٴتۋريزمدى دامىتۋعا ارنالعان كەشەندى باعدارلاماعا زور مىندەتتەر جۇكتەلگەن. كۇنى كەشە عانا بۋرابايعا جاساعان ساپارىندا ەلباسى ن.ٴا.نازاربايەۆ ەڭ ٴبىرىنشى كەزەكتە ينفراقۇرىلىمعا كوبىرەك كوڭىل ٴبولۋدى تاپسىردى.

قازىرگى ۋاقىتتا «بۋراباي دامۋ» جىل-ون ەكى اي جۇمىس ىستەۋى ٴۇشىن جوبانى جەتىلدىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. 2018 جىل سوڭىنا دەيىن ششۋچە جانە بۋراباي كولدەرى جاعالاۋلارىندا 27 شاقىرىم جولاۋشىلار جولى، 28 شاقىرىم ۆەلوجولدار توسەلەدى، ۆەلوسيپەدتى جالعا بەرەتىن 7 بەكەت ىسكە قوسىلادى.

«ايماقتا 233 گا اۋماققا قانات جاياتىن «اق بۋرا» جاڭا كۋرورتتىق ايماعى، «بۋراباي» تاۋ-شاڭعى كەشەنى، 1500 ورىندىق كونگرەسس ورتالىق پايدا بولادى. كۋرورتتى ايماقتى دامىتۋعا 177،8 ميلليارد تەڭگە بولىنەدى دەپ جوسپارلانۋدا. سونىڭ ارقاسىندا 5 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى»، - دەيدى اقمولا وبلىستىق تۋريزم باسقارماسىنىڭ جەتەكشىسى دانيار يدياتوۆ.

ايماقتى جىل ون ەكى اي قىزمەت كورسەتۋدى ورىن رەتىندە قالىپتاستىرۋ قولعا الىندى. ٴىرى ٴىس-شارالاردى وسىندا وتكىزۋ باستالىپ كەتتى. ماسەلەن، بالالاردىڭ حالىقارالىق شىعارماشىلىق فەستيۆالى ۇيىمداستىرىلدى. ال وسى سەنبىدە «ٴبىرجان-سارا» وپەراسى اشىق اسپان استىندا قويىلماق.

«التىننىڭ قولدا باردا ٴقادىرى جوق» دەمەكشى، اشىلماعان اسپان، تولاس تاپپاعان جاۋىن، تۇندە تون كيدىرمەسە دە توڭازىتارلىق سالقىنى بار كوكشەتاۋدىڭ وسىناۋ «مىنەزىنەن» مەزى بولاتىندار دا بار. جۇرت كوكشەتاۋعا، ونىڭ بۋرابايىنا جەتە الماي جۇرگەندە كوكشەتاۋلىقتار شىمكەنتتىڭ ساراعاشىن سايالايدى، تاشكەنگە تارتادى. تاعى باسقا، كەكىلىن كۇن ٴسۇيىپ، ىستىق سۇيەگىن جىلىتار جاققا جونەلەدى.

الايدا، كوكشەلىكتەردى ىرگەدەگى «قازاقستاننىڭ شۆەيسارياسىنا» ات شالدىرتپاي قيىرعا ساپار شەكتىرەتىن سەبەپ ٴبىر عانا اۋا رايى ەمەس. قىمباتشىلىق. ارزانداۋ ساناتورييلەر، قوناق ۇيلەر مەن كۋرورتتىق شاعىن ۇيلەر دە بار. ٴبىراق ونداعى سەرۆيستىك قىزمەت دەڭگەيى يەلەرى سۇراپ وتىرعان باعاعا ساي ەمەس. بۋرابايدىڭ سايران سالارلىق دەمالىس ورىندارىنىڭ باعاسى الىستاعى انتاليادان الدەقايدا قىمبات. قىزمەت كورسەتۋ جاعى دا ٴالى جەتە دامىماعان. تاجىريبەسى جەتىسپەيدى. بالكىم، ىڭعايىمىز، ەبىمىز كەلىسىڭكىرەمەيدى. بۋرابايدىڭ كۋرورتتارى ٴارى قىمبات، ٴارى قىزمەت كورسەتۋى ويداعىداي بولماسا، مۇنداعىلار الىسقا كوز تىكپەي ٴقايتسىن؟ «سانانى تۇرمىس» بيلەپ، قالتاعا قاراي كوسىلەدى دە.

تاۋلىگىنە 60 مىڭ تەڭگە تالاپ ەتەتىن ەليتالى دەمالىس ورىندارىنا ەكىنىڭ ٴبىرى بارا المايدى. سوندىقتان بولسا كەرەك، ورمان اراسىنا بارىپ پالاتكا تiگiپ، تابيعات اياسىندا دەمالعاندى دۇرىس كورەتiندەر كوپ. وكiنiشكە قاراي، وسىلاي جابايى دەمالۋشىلاردان كەيiن قالاتىن قوقىستار كۋرورتتى ايماقتىڭ كوركiنە كولەڭكە تۇسiرۋدە.

«بۋرابايدىڭ تابيعاتى كەرەمەت قوي، شىركىن! ٴبىراق، مۇندا ادامنىڭ كوڭىلىن سەرگىتىپ، تاڭعالدىرا وزىنە تارتىپ الىپ كەتەتىن ەشتەڭە جوق. كول جاعالاۋلارىندا قوقىس جاشىكتەرى، دارەتحانالار جەتىسپەيدى. لاس ۇيىندىلەر شاشىلىپ جاتادى. باستى كەمشىلىك رەتىندە جاياۋ جۇرگىنشىلەر جانە اسفالت توسەلگەن جولداردىڭ ازدىعىن ايتار ەدىم. بۇل بۋرابايدىڭ ورتالىعى عانا ەمەس، شەتكى ايماقتارىنا دا قاتىستى. جالداپ تۇرۋ قۇنى مەن ازىق-تۇلىك باعاسى دا تىم قىمبات»، – دەيدى سامات ەسبولوۆ ەسىمدى دەمالۋشى.

وزەن-كولدى، بۇيرا-بۇيرا ورماندى، كوك شىلتەر جامىلعان بۇيىعى تاۋلى بۋرابايدان كاسىپ اشقاندار قىمباتشىلىقتى التى اي قىس وندا ادام اياق باسپايتىنىمەن، بيزنەستەرىنىڭ «بۇعىپ» جاتاتىندىعىمەن، جادىراعان جازدىڭ تىم شولاقتىعىمەن تۇسىندىرەدى. سالعان قاراجاتتارى قايتارىم بەرمەي، ساۋدا-ساتتىق جۇرمەي، سۋعا تۇسەرلىك بىرەر اي مەرزىمىن كۇتىپ، جەر شۇقىپ، كۇمىلجىپ وتىراتىن كورىنەدى. ەندىگى ماقساتتارى – قىستا دا دەمالۋشىلار كەلەتىن ەتۋ. قىسقى دەمالىسقا قىزىقتىرۋ. اتپەن، شانامەن قىدىرتىپ، سىرعاناق تەپكىزۋ، قۇس سالعىزۋ، تاعىسىن تاعىلار.

دەگەنمەن، «اتىنىڭ سىرى يەسىنە ٴمالىم» دەگەندەي، بۋرابايدىڭ باسىندا ورنىنا كەلتىرۋ قولدان كەلەر كەمشىلىكتەر دە تولىپ جاتىر-اۋ. سول باياعى بويىمىزعا سىڭگەن جالقاۋلىق، ەرىنشەكتىك، نەمقۇرايلىلىق. ىرگەدە – استانا. شەتەلدىكتەر قۇدايدىڭ قۇتتى كۇنى كەلىپ جاتىر. ٴبىر كورىپ كەتۋگە كەلگەن شەت ەلدىك تۋريستەر اعىل-تەگىل. سولار كەلمەسە تۇرا المايتىن، تاعى اينالىپ كەلۋگە قۇمار بولاتىن ەتىپ قىزمەت جاساپ، نەبىر قىزىقتاردى ۇسىنۋىمىز كەرەك قوي.

«ٴبىز سەكسەن شاقىرىم جەردەگى بۋرابايعا ٴبىر بارۋعا قولىمىزدى تيگىزە الماي جۇرگەنىمىزدە، رەسەيلىكتەر سول جەردە ٴورىپ جۇرەدى. ونى بارساڭىز كورەسىز. ايتپەسە، قالامىزدىڭ كوشەلەرىن كەزگەن كولىكتەرىنەن بىلەسىز. از ەمەس. ٴار اۆتوتۇراق، ٴار كوشە، ٴار بازاردىڭ ماڭايىنان كەزىكتىرەسىز. وسىنىڭ ٴوزى-اق كوپ نارسەدەن حابار بەرەتىندەي. نەگە؟ سۇلۋلىققا، ادەمىلىككە، كوركەمدىككە بىزدەن گورى قۇمار ما؟ تابيعاتقا بىزدەن دە قۇشتار ما؟ ونىڭ ٴمان-جايىن جەتە زەرتتەۋ كەرەك شىعار... سىرت كوزگە بەلگىلىسى ولار جولعا تەز جينالادى، جۇرۋگە ەرىنبەيدى، بارعان جەرىندە باپ تالعامايدى. دۇرىس-اق. ال، ٴبىز شە؟! ٴبىز تابيعاتتان قاشان الشاق بولىپ ەدىك؟ ارقادان التايعا، جەتىسۋدان اتىراۋعا دەيىن مال ايداپ، كوشىپ-قونىپ، كيىز ۇيدە ٴوسىپ، جايلاۋدا قىمىز ٴىشىپ، تاي جىرىستىرىپ وسكەن قازاق ەمەس پە ەدىك؟ قاشان وسىنشاما «ۇيكۇشىك» بولىپ قالدىق؟ نەگە بالالارىمىز كومپيۋتەرگە بايلانىپ، كوزدەن ايىرىلىپ، ومىرتقالارى مايىسىپ، اسكەرگە باراردا قالىپتى دارەجەگە سالماقتارى جەتپەيتىن، ٴالجۋاز بولىپ قالدى؟ جالاڭاياق جار جاعالاپ، سۋعا سەكىرىپ، تاۋعا ورمەلەپ جۇرسە سوناداي بولار ما ەدى؟ سولار كۇندە بولماسا دا كول مەن تاۋعا بارۋعا ىنتازار بولىپ تۇرسا عوي. ول ادەتتى بالا بويىنا سىڭىرەر، ارينە، ٴوزىمىز – ۇلكەندەر»، - دەيدى كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى بولات ٴجانادىلوۆ.

باسقا ەمەس، الەمنىڭ ٴار تۇپىرىندە وسەتىن قاراعايلار ەمەس، وسى بۋرابايدىڭ قاراعايىنىڭ ٴيىسى عانا شيپا، ەم كورىنەدى. ادامنىڭ تىنىس جولدارىن اشىپ، كوكىرەك سارايىن سايراتىپ جىبەرەدى، دەيدى. ٴوزىمىز دە، بالالارىمىز دا سول جەرگە ٴجيى بارىپ، تىنىستاپ تۇرساق بولماس پا؟ مۇمكىن، بىزدە دەمالۋ مادەنيەتى دۇرىس دامىماي وتىرعان شىعار. «ارى-بەرى تاسىمالداپ، تۇراقتى، ٴۇزىلىسسىز ٴجۇرىپ جاتقان كولىك جوق» دەپ، سىلتاۋراتۋعا دا بولمايتىنداي. جەكە كولىگى بارلاردىڭ دا ٴجيى بارىپ جاتقانى شامالى. دەمەك، ارنايى، ادەيى قوعامدىق كولىكتەر تۇراقتى قاتىناپ، بۋرابايدىڭ باسىندا جەڭىل-جەلپى تاماقتانىپ، سۋ-سۋان ٴىشۋ، سپورتپەن شۇعىلدانىپ، ويىن ويناۋ، تاعى باسقا بەلسەندى دەمالىس تۇرلەرى كوبەيىپ، ول قولجەتىمدى بولا ٴتۇسۋى كەرەك-اۋ.

فوتو: ينتەرنەتتەن الىندى


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي