BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 367.06 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 416.17 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.56
استانا:

باقداۋلەت نۇرداۋلەت ۇلى: قازاقستاندا ٴتۋريزمدى دامىتۋ ٴۇشىن حالىقتى وسى سالاعا ۇيرەتۋ كەرەك ەكسكليۋزيۆ

«كوچەۆنيك» ۇلتتىق تۋريستىك كومپانياسى» ٴجشس-نىڭ باس ديرەكتورى باقداۋلەت نۇرداۋلەت ۇلى قازاقستاننىڭ قازىرگى ىشكى تۋريستىك احۋالى، شەت ەلدەن كەلەتىن تۋريستەردىڭ تالابى، ولار قانداي جەرلەردى، نەنى كورگىسى كەلەدى، تۋريزم سالاسى ماماندارىن دايىنداۋداعى وتاندىق جوو-لاردىڭ اتقارىپ جاتقان ىستەرى جانە ونداعى كەمشىلىكتەر تۋرالى ايتتى، دەپ حابارلايدى baq.kz اقپارات اگەنتتىگى.

- اڭگىمەنى ۋنيۆەرسيتەتتە وقىتىلاتىن تۋريزم سالاسىنان باستاساق. وسى سالاعا ۋنيۆەرسيتەتتەرىمىز قانشالىقتى دايىن مامان بەرە الادى؟

- ۋنيۆەرسيتەت پەن كاسىپكەرلىك ەكى بولەك سالا. ۋنيۆەرسيتەتتە تەوريالىق تۇردە وقىتادى. پراكتيكا از. مىسالى، ٴارقايسىمىزدا جوعارى ٴبىلىم بار جانە سول جوعارى ٴبىلىمدى الۋ بارىسىندا 18-20-عا جۋىق ٴپاندى وقىپ شىقتتىق. سونىڭ بارلىعى ەشقايسىمىزدىڭ ميىمىزدا ٴجۇز پايىز قالعان جوق. سوندىقتان دا بىزدەگى ٴبىلىم سالاسىندا دا سۇراقتار كوپ. مىسالى، ستۋدەنت تاجىريبەدەن ٴوتۋ ٴۇشىن ٴبىلىمدى ادامداردى ىزدەيدى، ال تۋريزم سالاسىندا مۇنداي ماماندار ساۋساقپەن سانارلىق.

نەگىزى، مەنىڭ ويىمشا، ۋنيۆەرسيتەتتى ٴبىتىرىپ، قولىنا ديپلومىن الىپ كەلگەن جاس مامان، جوعارى وقۋ ورنىنداعى العان ٴبىلىمىن ساپالى تۇردە جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى. ول ٴۇشىن ۋنيۆەرسيتەتتە ٴبىرىنشى باستاما، ٴبىرىنشى ساتى بولۋى كەرەك. ۋنيۆەرسيتەتتە ٴوزىم دە جۇمىس ىستەگەنمىن، ٴالى دە ىستەيمىن. ٴبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەر قالاي جۇمىس ىستەيدى؟ ٴمۇعالىم ادەبيەتتەر ٴتىزىمىن بەرەدى، ساباق وتەدى، ستۋدەنت جاۋاپ بەرەدى. بار بولعانى وسى. ال شىن مانىسىندە كافەدرانىڭ جاۋاپكەرشىلىگى پراكتيكادان ٴوتۋ كەزىندە بايقالادى. وسى كەزدە ٴبىر جاعدايدى ايتا كەتكەن دۇرىس. تاجىريبەگە جىبەرىلگەن ستۋدەنتتىڭ ارتىنان بىردە ٴبىر جەتەكشى ىزدەپ كەلگەنىن كورگەن ەمەسپىن. ول ستۋدەنت نە ٴوتىپ جاتىر، بۇعان دەيىن ٴوزى وقىتقان تەوريا تاجىريبە جۇزىندە قولدانىلدى ما، جوق پا، ونى سارالاپ، ساراپتاپ جاتقان وقىتۋشى جوق. ٴبىر سوزبەن ايتقاندا ۋنيۆەرسيتەت پەن تاجىريبە الاڭىنىڭ اراسىندا بايلانىس جوق.

- ستۋدەنتتەرگە تاجىريبەگە كەلمەس بۇرىن قانداي تالاپتار قوياسىز؟

- ستۋدەنت ٴبىرىنشى كۋرسقا كەلدى مە، تەوريالىق بازا قالىپتاستىرسىن. ەكىنشى كۋرستىڭ ٴبىرىنشى سەمەسترىندە دە تەوريانى مەڭگەرسىن. ەكىنشى كۋرستىڭ ەكىنشى سەمەسترىنەن باستاپ، ولاردى پراكتيكاعا جىبەرۋ كەرەك. مەن ينكۋباتور اشقان بىردە-بىر ۋنيۆەرسيتەت كورگەن جوقپىن، نەگە؟ مىسالى، ۋنيۆەرسيتەتتە ماگيستراتۋرا وقيتىن كافەدرا بار، شەتەلگە شىعادى، ٴبىراق ەشقايسىسىن وزدەرى قامتىمايدى. ەۆرازيالىق ۋنيۆەرسيتەتتى الايىق، فيلولوگيا بار، تۋريزم فاكۋلتەتى بار، ودان باسقا ماماندىقتار بار. سول جەردەن وزدەرى نەگە ينكۋباتور اشپايدى. مىسالى، ماعان دا ايتسىن، باسقا فيرماعا ايتسىن، كەلسىن بىرىگىپ جۇمىس ىستەيىك. وسى ۋنيۆەرسيتەتكە مەن قانشا رەت باردىم جانە وسى جەردەن ٴبىر كابينەت اشايىق، وتىرايىق دەپ ۇسىنىس تاستادىم. ستۋدەنتتەر بوس ۋاقىتتارىندا كەلسىن، ٴارقايسىسى جۇمىس جاساسىن. بونۋستارىن الىپ، ٴبىر شەتىنەن تاجىريبە ۇيرەنەدى. سودان كەيىن تاجىريبەگە كەلگەن ماگيسترانتتاردى تۇركياعا، ەۋروپاعا جىبەرەدى.

- تۋريستىك سالا مامانىنان نەنى تالاپ ەتەسىز؟

- ماعان دايىن تۋريزم سالاسىنىڭ مامانى كەلەدى. مەن وعان «نە بىلەسىڭ؟»،- دەپ سۇراق قويامىن. ول: «مەن برونداۋدى، سيستەمانى قاراۋدى، ەلدەردى بىلەم، مەن فيرمامەن گيد بولىپ ٴجۇردىم» دەپ جاۋاپ قايتارادى. تاجىريبەڭ بار بولسا مەن سەنى جۇمىسقا الامىن. تاجىريبەڭ جوق پا، ۇسىنعان اقشا مولشەرى از بولسا، وندا ساۋ بول. ول ناقتى زات، بيزنەستە مەن وعان قاراي المايمىن. كىسىنىڭ كوڭىلى مەن قاباعىنا قاراي بەرسەم، مەنى ارتقا تارتىپ كەتەدى. جۇمىستىڭ بارىسىندا ەڭ باستىسى - ساپالى جۇيە.

- ەلىمىزدىڭ تۋريستىك سالاسىن دامىتۋ ٴۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟

- بىرىنشىدەن، تۋريزم باعىتى بارلىق سالانى قامتيدى.

ەكىنشىدەن، ٴار ادام ٴوزى تۋريزم سالاسىن ۇناتۋى كەرەك. يسپانيانى مىسالعا الايىقشى، ۇيلەرى قانداي؟ جاي تۇرعىن ٴوزىنىڭ ٴۇيىن قىزىل-جاسىل تۇسكە بوياپ ادەمىلەپ قويادى. ال تۋريستەر بولسا سونى قىزىق كورىپ، ەستەلىككە سۋرەتكە ٴتۇسىپ ٴماز بولادى. بۇنىڭ تۋريزمگە قاتىسى جوق، ٴبىراق ول ٴوز ەلىن سۇيەدى جانە تۋريستەر ٴۇيىمنىڭ قاسىنا كەلىپ سۋرەتكە ٴتۇسسىن دەيدى. ٴتۋريزمدى دامىتۋ ٴۇشىن ٴار ادام وزىنەن باستاۋى كەرەك.

ۇشىنشىدەن، بارلىعى بىر-بىرىمەن قامتىلا جۇمىس اتقارۋى كەرەك. مىسالى، مەيرامحانالار، لوگيستيكا، الەۋمەت، قوعامدىق ورىندار، ترانزيتتىك ۇيىمدار. ياعني ٴار سالا بىزبەن بىرگە جۇمىس جاساپ قىزىعۋشىلىق تانىتسا، وندا ارينە داميدى. قازاقستاندا ىشكى تۋريزممەن جۇمىس ىستەيتىن 5-6 ٴىرى كومپانيا بار. ٴبىز قازاقستانعا كوپتەگەن بلوگەرلەردى شاقىرامىز. قازاق ٴتۋريزمدى شەت ەلگە كوپتەگەن ستەندتاردى مەملەكەت ساتىپ الادى، ٴبىزدى دە شاقىرادى. ٴبىز جاڭا جىلدىڭ الدىندا قىتايعا، پەكينگە، گۋاندجوۋعا، شانحايعا بارىپ، تۋريزم سالاسىندا ىستەيتىن كومپانيالاردى شاقىرىپ كەزدەسۋ ۇيىمداستىردىق. مەملەكەت ستەند، كونفەرەنس زالىن الادى، ال ٴبىز كومپانيا رەتىندە ٴوزىمىزدىڭ اقشامىزدى شىعارامىز. كوبىسى جەكە فيرمانى اشۋ وتە وڭاي دەپ ويلايدى. شىن مانىندە وڭاي ەشتەڭە جوق.

تورتىنشىدەن، جەكە تۇلعالاردى، الەمگە ايگىلى ازاماتتارىمىزدى تۋريستىك جوباعا تارتۋىمىز كەرەك. مىسالى، قازاقتۋريزم باسقارماسىمەن بىرلەسىپ ديماشتۋر جاسالدى. كومەك رەتىندە جارتىلاي كۇتىپ الۋ، تاماقتاندىرۋ، قالانى كورسەتۋ رەتىندە بىرگە جۇمىس جاسادىق. ٴار ەلدەن جيىرماعا جۋىق تۋريست كەلدى. امەريكادان، جاڭا زەلانديادان، جاپونيادان، فرانسيا ايتا بەرسەڭ وتە كوپ. ولار ديماش قۇدايبەرگەنوۆتىڭ جانكۇيەرى رەتىندە كەلىپ، قازاق ٴتىلىن ۇيرەنىپ ٴجۇر. بۇلار بىردەن-بىر ديماشتىڭ جانكۇيەرلەرى. ولار ديماش جۇرگەن جەرمەن جۇرگىلەرى كەلەدى.

تۋريست تارتۋدىڭ تاعى ٴبىر باعىتى – گاسترونوميالىق تۋر.

- بۇل سالادا ناقتى ايتا كەتەر قانداي ماسەلەلەر بار؟

- ٴبىرىنشى ماسەلەگە توقتالسام، شەت ەلدەن كەلەتىن تۋريستەردىڭ وزدەرى ەرتىپ كەلەتىن گيدتەرگە توسقاۋىل بولا الماي وتىرمىز. راس، بىزدە تۋروپەراتورلار اراسىندا ۇلكەن توپ بار، بىر-بىرىمىزبەن ارالاسىپ، اقىلداسىپ وتىراتىن. سوڭعى كەزدەسۋىمىزدە اڭگىمەمىز وسى قىرعىزستاننان، قىتايدان كەلگەن شەتەلدىك گيدتەردى قالاي توقتاتامىز دەگەن ماسەلە تالقىلادىق. وكىنىشكە قاراي، بىزدە مۇنداي ماسەلەمەن اينالىساتىن ەشقانداي ورگان جوق.

ەكىنشى ماسەلە، اقشانىڭ ەلەۋسىز كەتىپ جاتقاندىعىندا. شەت ەلدەن تۋريستەردى نەمەسە تۋريستىك كومپانيالاردى شاقىرۋعا شىعىن وتە كوپ كەتەدى. جەكە كاسىپكەرلىكتى دامىتپايدى. تاجىريبە رەتىندە ايتاتىن بولسام، يتالياداعى بلوگەرلەردى شاقىردىق. مەن تۋروپەراتور رەتىندە، كوپ ويلانىپ قانداي ەكسكليۋزيۆتى تۋر جاساۋدىڭ امالدارىن قاراستىردىم. سودان، جاڭا جىلدان كەيىن گاسترونوميالىق تۋرپاكەت جاسادىم. ماقساتىم – كوپۇلتتى ەل ەكەنىمىزدى كورسەتكىم كەلدى. جىل باسىنان بەرى تايۆاندىقتاردى شاقىردىق. ولار شاقىرۋىمىزدى قابىل الىپ، ٴبىر ەمەس ون كومپانيا كەلدى. ولاردى الماتىدان abditravel كومپانياسى قارسى الدى. ولارعا ون ٴۇش كۇن كولەمىندە قازاقستاندى كورسەتتىك. ول كومپانيالار، ٴوز ەلدەرىنە بارعاننان كەيىن travelmarket دەگەن جۋرنالدا قازاقستان جايلى ماقالا شىعاردى.

شەتەلدەن تۋرپاكەتتەر تارتۋعا قۇمارمىز، ٴبىراق، باسقا ەلدەرگە قاراي بەرسەك، ارينە دامىمايمىز. ال وتاندىق ۇيىم-مەكەمەلەر، شاعىن كاسىپ يەلەرى ٴوز شارۋاشىلىعىن، ٴوز ٴوندىرىسىن شەتەلدە جارنامالاتۋعا ق ۇلىقسىز. مىسالى، مەن شەتەلدەن تۋريستىك توپ شاقىرىپ، «وسىلاي دا، وسىلاي جاتار ورنىن ٴبىر كۇن تولەپ، ٴوز قوناق ٴۇيىڭدى جارنامالاتىپ ال» نەمەسە «ٴبىر كۇنگى تاماعىن كوتەرىپ، ٴوز مەيرامحاناڭدى جارنامالاتىپ ال» ت.ب. دەگەن سەكىلدى ۇسىنىستار جاسايمىن، ٴبىراق سوعان كوڭىل اۋداراتىن كاسىپكەرلەر جوقتىڭ قاسى.

- كەلگەن تۋريستەر نەگە قىزىعۋشىلىق تانىتادى؟

- ولار سوكرالدى جەرلەرگە، كوبىسى تابيعاتقا قىزىعادى. مەن ٴوز قىزمەتكەرلەرىمە كەلگەن تۋريستەرگە ٴبىر اسەر بەرۋىمىز كەرەك دەپ ايتامىن. مەنىڭ ماقساتىم - اسەر بەرۋ. مىسالى استاناعا كەلەتىن تۋريستەردىڭ ىشىندە مۋزەيگە باراتىندارى سيرەك. «ٴولى مۋزەيلەر» دەيدى. ونداي ەكسپوناتتاردىڭ نەشە ٴتۇرى وزگە جەرلەردە دە تۇر. سوندىقتان ولار كوشپەندىلەر ۇرپاعى رەتىندە بىزدەن سول تىرلىكتىڭ، كوشپەندى ٴومىردىڭ قايناعان قازانىن كورگىسى كەلەدى. تۇيەگە جۇك ارتىپ، ىركىت ٴپىسىپ، قۇرت قايناتقان قازاقتاردى تاماشالاۋعا قۇشتار.

- راحمەت!


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي