BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 366.43 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 420.11 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.58
استانا:

سۇراعى جوق سۇحبات. شەرحان مۇرتازا

فوتو: el.kz

دىنمۇحامەد زيادين، el.kz

ۋاقىت – ماڭگىلىك. ماڭگىلىك باستالمايدى دا، اياقتالمايدى دا.

بايلىق ٴوز قولىمىزدا. ٴبىراق، ٴبۇيىرىمىز نەگە تومپايمايدى؟ قارنىمىز قابىرعامىزعا نەگە قابىسىپ قالدى؟ وسىلاي دەي باستاساڭ باسشىلار اشۋلانادى. ويتكەنى، ولار ەل ارالاپ ٴجۇرىپ وتكەن جەردىڭ ٴبارى جايناپ تۇر. ەل توق، كيىم كوپ، جۇرت تىنىش، كۇندە دۋمان، كۇندە توي. مۇنىڭ اتىن «پوتەمكين دەرەۆنياسى» دەيدى.

شەكسپيردىڭ دانالىعى ەسكە تۇسەدى: «قىلمىستى التىنمەن كومكەرىپ قويساڭ، زاڭنىڭ نايزاسى مايىسىپ قالادى». كوك سوققاندا، ٴبىزدىڭ نايزالارىمىز اسىرەسە مايىسقاق كەلە مە دەپ سەسكەنەمىن.

ٴقازىر مەن «ەگەمەنبىز، تاۋەلسىزبىز» دەگەن شىرىن سوزدەرگە بۇرىنعىداي ماساتتانبايتىن بولىپ بارامىن. ول­ول ما، ازاتتىق العانىمىزعا دە سەنىم ازايدى. الماتىدا جۇرسەم دە شەتەلدە جۇرگەن سياقتىمىن. قالا تولى جارناما. بۇرىن ورىسشاسى كوپتە – ەپتەپ ٴتۇسىنۋشى ەدىم، ەندى نە جازۋ ەكەنىن مۇلدە تۇسىنبەيمىن.

سامايعا اق كىرىپ ەدى، مۇرت تا اعارا باستادى. ۇيالعان ۇرىداي بولىپ قاستىڭ ٴبىر تالى دا اعارىپتى. سويتە-سويتە... سۇيەك تە اعارادى-اۋ...

ۋاقىتتى جىلعا، ايعا، ساعاتقا، مينوتكە، سەكوندكە، عاسىرعا ٴبولىپ جۇرگەن ادامدار عوي. ۋاقىت – ماڭگىلىك. ماڭگىلىك باستالمايدى دا، اياقتالمايدى دا.

تەمىردى تات شىرىتەدى. تات تەمىردىڭ وزىنەن شىعادى. ادامدى ازدىراتىن جامان قىلىقتار دا وزىڭنەن شىعادى. ول دا تات.

«جەر-انا» دەگەن ۇلى ۇعىم ورىستاردا دا بار. ٴبىراق سويتە تۇرا، سول انانى باعىندىرامىز! — دەدى. ەسىندە مە سول ۇران؟ ٴبىزدىڭ گازەتتەردىڭ انشلاگى، ماڭدايشاسى بولاتىن. باقانداي-باقانداي ارىپتەرمەن تەرىلەتىن. و زاماندا — بۇ زامان، ٴوز اناسىن باعىندىراتىن ادام بولا ما ەكەن؟! ٴسويتىپ، ۇلى انامىزدىڭ كويلەگى جىرتىلدى، ومىراۋى ايعىز-ايعىز بولدى. ٴجۇز جىلدىق جارا ٴتۇستى.

ٴبىزدىڭ كەزىمىزدە «اسىق ويناعان ازادى، دوپ ويناعان توزادى» دەپ، ويىنعا جولاتپايتىن. كەرى ناسيحات جۇرگىزىپ، كەرى تاربيە بەرەتىن. اسىق ويناساڭ، دوپ ويناساڭ، شىنىعاسىڭ دەيتىن زامان جوق ول كەزدە.

ادەبيەتتىڭ مۇراتى قاي كەزەڭدە دە - بىرەۋ. ول - حاقيقاتقا قيانات قىلماۋ!

ۆاححابيزم دەگەن بالە بۇيرەكتەن سيراق شىعارىپ جۇرەدى، ولار ماعان مۇلدە ۇنامايدى. وندايلاردى قالاي دەپ ايتۋعا بولاتىنىنا تەڭەۋ، ٴسوز تاپپاي وتىرمىن.

نامىسشىل ەكەنىم راس مىناۋ تىرشىلىكتىڭ وزىندە. اۋىر ٴسوز ايتىلسا، بىرەۋ داتتاپ، بالاعاتتاپ جاتسا، نامىستاناتىنىم راس.

ارامقولدى ادام ەش ۋاقىتتا جۋرناليست بولىپ جارىتپايدى.

قۇداي اسىقپايدى: بۇل دۇنيە بولماسا، و دۇنيە بار; زاۋال ايتەۋiر بiر سوعار.

كونە تۇرiك سۇلتاندارىنىڭ سالتى: ساراي اقىنىنىڭ ولەڭدەرi ۇناسا، اۋزى تولعانشا التىن ٴتiللا اساتادى. ۇناماسا، اۋزى تولعانشا جىلقىنىڭ تەزەگiن اساتادى. قازiرگi اقىن-جازۋشىلارعا دا وسى ٴادiستi قولدانسا، ادەبيەت شىڭعا شىعار ەدi.

تۇرار، ميلليونداردى ستاليندiك-گولوششەكيندiك اشتىق اجالىنان ارپالىسا اراشالاعان تۇرار رىسقۇلوۆ اقىر سوڭىندا ٴوزi اشتان ولگەن؟! ادiلەت قايدا، اتاسىنا نالەت! تىم بولماسا مولاسى دا جوق. شىڭعىس حاننىڭ مولاسىن وسى ۋاقىتقا دەيiن تولىپ جاتقان زەرتتەۋشiلەر تابا الماي كەلەدi. ال حالىقتى اشتىق قىرعىننان ساقتاپ قالعان رىسقۇلوۆتىڭ مولاسىن كiم iزدەيدi؟!

سوندا بۇل دۇنيە، ٴوزiڭ بەس-اق كۇن قوناق بولساڭ، نەسi قىزىق؟ قىزىق ەتۋ، ٴسiرا، اسا دارىندى سيرەك ادامداردىڭ عانا قولىنان كەلەتiن بولار.

كىتاپتى سۇيمەگەن قۇدايدى دا سۇيمەيدى.

ماداقتاساڭ دا، قارعاساڭ دا جارىق دۇنيە دەگەن − وسى. جارىق دۇنيەگە ەشكىم ٴوز ەركىمەن كەلمەيدى. تاعدىر ايداپ كەلە قالسا، وعان اتا-اناسى، جاناشىر، جاقىندارى قۋانادى. شاماسى كەلسە، تويحانا جاسايدى. بەسىك تويى، تۇساۋكەسەر تويى، تاعى-تاعىلار ٴومىر بويى جالعاسىپ بارىپ، جانازامەن ٴتامام-تاۋىس بولادى.

پاريجدە بولدىم – پاريج تۇسىمە كىرمەدى. مىسىردا بولدىم – مىسىر تۇسىمە كىرمەدى. قىتاي، موڭعولستان، ٴۇندىستان، پاكىستان، يران باردىم. مۇحيتتىڭ ارعى بەتىندەگى تەحاستا، چيكاگودا، نيۋ-يوركتا بولدىم – ولار دا تۇسىمە كىرمەدى. باياعىدا ماسكەۋدە بەس جىل وقىدىم – ونى دا تۇسىمدە كورمەدىم. تۇسىمدە ىلعي بالالىق شاعىمدى كورەمىن. تۇسىمە كۇن سايىن مىڭبۇلاق كىرەدى. تۇسىمدە اقسۋ-جاباعىلىنى كورەمىن. تۇسىمە ىلعي ايشا كىرەدى.

انامنىڭ اتى ايشا ەدى.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي