USD 334.31 EUR 355.17 RUB 5.31
استانا:

عالىم شويكين: قاجىلىققا بارعاندار ٴارتۇرلى ٴدىني اعىمداردىڭ ارباۋىنا ٴتۇسىپ جاتادى

قازاقستاندا قاجىلىق مەملەكەتتىڭ قاداعالاۋىنا الىنباق. «تەرروريزم مەن ەكسترەميزم تۋرالى» زاڭعا وسىنداي وزگەرتۋلەر ەنگىزۋ ۇسىنىلىپ وتىر. ويتكەنى، ٴ5-شى پارىزدى وتەۋگە بارىپ، ارتىنان تەرىس اعىمداردىڭ جەتەگىنە ەرىپ كەتۋ جاعدايلارى كوپ ەكەن.

تالقىلاۋدا تاعى دا ازاماتتاردى تىركەۋ باستى تاقىرىپ بولدى. ٴارتۇرلى تاجىريبەلەر ايتىلدى، جاڭاشا ادىستەر ۇسىنىلدى. ازىرگە ناقتى شەشىم جوق. جينالعانداردىڭ سوڭىنان ٴسوز العان ٴدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ ٴتوراعاسى عالىم شويكين، ٴدىني ٴتۋريزمدى مەملەكەتتىڭ قاداعالاۋىنا الۋ كەرەك دەگەن وزگەرتۋدىڭ ەنگىزىلەتىنىن ايتتى.

«ٴبىزدىڭ ازاماتتارىمىز قاجىلىققا بارعاندا، ۋمراعا بارعاندا ٴارتۇرلى ٴدىني اعىمداردىڭ ارباۋىنا ٴتۇسىپ جاتادى. سوندىقتان بۇل تەتىكتى دە ٴبىز بەلگىلەۋىمىز قاجەت زاڭدارىمىزدا. بۇل ٴدىني ٴراسىم رەتىندە بولعان سوڭ، ول قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسىمەن ۇيىمداستىرىلۋى قاجەت دەپ سانايمىز»،- دەيدى قر ٴدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگى ٴدىن ىستەري كوميتەتىنىڭ ٴتوراعاسى عالىم شويكين.

وسىلايشا، سىرتتاعى اعىمداردىڭ ىقپالىن ازايتۋ كوزدەلگەن. الايدا، ەڭ الدىمەن ەل ىشىندەگى احۋالدى رەتتەۋ ماڭىزدى بولىپ وتىر. وسى ورايدا ايدىڭ باسىندا باس پروكۋرور باستاعان اعارتۋ توبى اقتوبەگە ارنايى بارىپ، لاڭكەستىكتىڭ ٴتۇپ سەبەبىن انىقتاۋعا كىرىسكەن. تەروريزم جاسادى دەپ ايىپتالىپ، تۇرمەدە وتىرعاندارمەن تىلدەسكەن تەولوگتار، باستاپقى تۇجىرىمدارىمەن ٴبولىستى.

«شىندىعىن ايتقاندا 70-80 پايىزى رايىنان قايتىپ، شىنايى وكىنىپ جىلاپ وتىر. وزدەرىنىڭ اداسقاندىعىن ٴبىلىپ. ويتكەنى ٴبىلىمىنىڭ جوقتىعىنان. سۇراي كەلگەندە، ٴتىپتى كەيبىر ازاماتتاردىڭ ابىلاي حاننىڭ، شوقان ٴۋاليحانوۆتىڭ، جالپى قازاقتىڭ كورنەكى عالىمدارى، باتىرلارى سىندى تاريحي تۇلعالارىن بىلمەيتىن ازاماتتار بار»، - دەدى باس ٴمۇفتيدىڭ كەڭەسشىسى قۋات رايەۆ.

ٴبىر ايتا كەتەرلىگى، جازداعى لاڭكەستىككە اتسالىسقانداردىڭ ىشىندە سول كۇنگە دەيىن بايىپتى تەرىس اعىمدى ۇستانۋشى بولىپ سانالعاندار ەكەن. ياعني، اپ-ساتتە راديكالدىق ارەكەتكە بارۋعا شەشىم قابىلدادى دەگەن ٴسوز. وسىنى ەسكەرگەن ٴدىنتانۋشىلار، قالاداعى وزگە جاماعاتپەن دە جۇمىس جۇرگىزگەن. الايدا، ارنايى اعارتۋ توبى كەلدى دەگەندى ەستىگەن ٴداستۇرلى ەمەس اعىمداعىلار مەشىتتەرگە كەلۋدى سيرەتىپتى. ونىڭ ۇستىنە، قوعامنىڭ ٴوزى ولاردى وقشاۋلاپ، تاربيەلەۋگە يتەرمەلەپ جاتقان كورىنەدى.

«ٴتىپتى ول جات اعىمدا جۇرگەن وتباسىنىڭ كورشى-قولاڭدارىنىڭ ٴوزى ولاردان ۇركىپ، «قاي كۇنى جارىپ جىبەرەدى ەكەن» دەپ، «قاي كۇنى زيان كەلتىرەدى ەكەن» دەگەن ۇرەيدە بولعاننان كەيىن ول ادامنىڭ وزىنە كۇندەلىكتى اۋىر تيەدى. سوندىقتان وسى ويدان قايتۋدى قويىپ، «ٴتىپتى نامازدى وقىمايمىز» دەپ جاتقان جات اعىمدار دا بار»،- دەيدى قمدب جالپى جانە جاستار ٴىسى ٴبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى التىنبەك ۇتىسحان ۇلى.

بۇل ٴبىر ايماقتاعى عانا جاعداي. اعارتۋ توبى، تەرروريزم مەن ەكسترەميزم ٴۇشىن سوتتالعانداردىڭ دەنى ورىس تىلىندە سويلەيتىن ازاماتتار دەيدى. ياعني، ۋاعىزدارىن ينتەرنەت ارقىلى تىڭدايتىندار. سوندىقتان، قاجەت جاعدايدا ورىس تىلىندە دە ۋاعىز ايتۋدى جولعا قويۋ ۇسىنىلىپ وتىر.

31 ارنا

كوممەنتاريي0

ۆاش كوممەنتاريي بۋدەت وپۋبليكوۆان پوسلە مودەراسيي