BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 370.55 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 421.76 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.57
استانا:

qazaqgeography: مامىردا سولتۇستىك جانە وڭتۇستىك ارالعا گيدروبيولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى

2018 جىلعى 10–30 مامىر ارالىعىندا qazaqgeography سولتۇستىك جانە وڭتۇستىك ارالعا عىلىمي-تانىمدىق ەكسپەديسيا ۇيىمداستىرادى، دەپ حابارلايدى baq.kz اقپارات اگەنتتىگى primeminister.kz سايتىنا سىلتەمە جاساپ.

اتالعان ساپاردىڭ ماقساتى تۋرالى قر ۇكىمەتىنىڭ ٴباسپاسوز ورتالىعىندا وتكەن ٴباسپاسوز كونفەرەنسياسىندا qazaqgeography باسقارۋشى كەڭەسىنىڭ ٴتوراعاسى، «نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» دببۇ ۆيسە-پرەزيدەنتى قانات بايعارين، qazaqgeography حالىقارالىق جانە عىلىمي جوبالار ٴبولىمىنىڭ مەنەدجەرى نۇرجان العاشوۆ، «نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» بيوفوتونيكا جانە يميدجينگ زەرتحاناسىنىڭ كىشى عىلىمي قىزمەتكەرى ۆەرونيكا داشكوۆا ايتىپ بەردى.

ساپار قازاقستان مەن وزبەكستان اۋماعىنداعى شامامەن 7 000 شاقىرىم جەردى قامتيتى. استانا — قاراعاندى — بالقاش — شۋ — تاراز — شىمكەنت — تاشكەنت — سامارقاند — بۇحارا — ۇرگەنىش — نۇكىس — مويناق — ارال تەڭىزى — بەينەۋ — بوزوي — ارال تەڭىزى — ارال — قىزىلوردا — جەزقازعان — قاراعاندى — استانا باعىتى بويىنشا 20-عا جۋىق ادام بارادى.

«بيىلعى ەكسپەديسيالاردى ارالدان باستايمىز. بۇل كەشەندى ەكسپەديسيا. وعان تۋريزم ماسەلەسىن شەشۋمەن اينالىساتىن، تۋريستىك باعدارلاردى ازىرلەيتىن ادامدار، قورشاعان ورتانىڭ جاعدايىن زەرتتەيتىن عالىمدار، توڭىرەك پەن تاريحي ورىنداردى زەرتتەۋمەن اينالىساتىن تاريحشىلار دا قاتىسادى. سوندىقتان دا ارال ماسەلەسىن قوزعاعان كەزدە ٴبىز تەك ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى عانا ەمەس، سونداي-اق تۋريزم، ەكونوميكالىق دامۋ، قورشاعان ورتانى جانە بيوسفەرانى دامىتۋ تۇرعىسىنان ايماقتىڭ دامۋ كەلەشەگىن دە ەسكەرىپ وتىرمىز»، — دەدى قانات بايعارين.

ٴqazaqgeography-دىڭ ارال تەڭىزىنە العاشقى ەكسپەديسياسى 2016 جىلى جۇرگىزىلگەن، ول كەزدە نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدار توبى قازاقستاننىڭ ۇلتتىق گەوگرافيالىق قوعامىنىڭ ەكسپەديسياسى قۇرامىندا سولتۇستىك ارالدىڭ بىرنەشە بولىگىندەگى سۋدىڭ گيدروبيولوگيالىق جاي-كۇيىن زەرتتەگەن بولاتىن. سول ۋاقىتتا عالىمدار سولتۇستىك ارالدىڭ ورتاشا تۇزدىلىعىنىڭ تومەندەۋ ٴۇردىسىن بەلگىلەدى، بۇل سولتۇستىك ارالداعى ەكولوگيالىق جاعدايدىڭ جاقسارىپ كەلە جاتقانىنا الدىن الا تۇجىرىم جاساۋعا مۇمكىندىك بەردى. الداعى ەكسپەديسيادا وڭتۇستىك ارال دا زەرتتەلەدى.

جۇمىستىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا پلانكتون قاۋىمداستىقتارىنىڭ بيوالۋانتۇرلىلىگى، گيدروحيميالىق قۇرامى، تروفيكالىق كۇيى مەن بيوگەندىك ەلەمەنتتەردىڭ كونسەنتراسياسى، سۋدىڭ ساپاسى جانە پەستيسيدتەرمەن لاستانۋى تۋرالى مالىمەتتەر جينالادى. الىنعان ماتەريالدار وتكەن ونجىلدىق دەرەكتەرىمەن سالىستىرىلادى، بۇل سولتۇستىك جانە وڭتۇستىك ارال ەكوجۇيەسىن دامىتۋ تۋرالى الدىن الا تۇجىرىمدار جاساۋعا جول اشادى. عىلىمي ناتيجەلەر تۋرالى اقپاراتتار qazaqgeography سايتىندا ونلاين رەجيمىندە قولجەتىمدى بولادى.

سونىمەن قاتار، ەكسپەديسيانىڭ تاعى ٴبىر ماقساتى — ارال ٴوڭىرى بويىنشا تۋريستىك باعىتتار كارتاسىن قۇرۋ، سونداي-اق بىرەگەي فوتو جانە بەينەماتەريالدار جيناۋ.

«ٴبىز اقپاراتتى عىلىمي–تانىمدىق ستيلمەن بەرۋگە تىرىسامىز، سوندا ٴار ادام عىلىمي قىزمەت ناتيجەلەرىمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك الادى»، — دەدى ۆەرونيكا داشكوۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل ەكسپەديسيانىڭ نەگىزگى جاڭاشىلدىعى — پلانكتون قۇرامى بويىنشا سالىستىرمالى دەرەكتەردىڭ بولۋىندا. باكتەريوپلانكتون، فيتوپلانكتون، زووپلانكتونمەن قوسا، پلانكتونداردىڭ الۋان تۇرلەرى زەرتتەلەدى. بۇل ورايدا ازىرگە كەشەندى دەرەكتەر جوق.

ۆ. داشكوۆا سونىمەن قاتار زەرتتەۋلەردىڭ العاش رەت جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋمەن جۇرگىزىلەتىنىن اتاپ ٴوتتى، ونىڭ ىشىندە يميدجينگتىك جانە سپەكترالدىك سيتومەتريا بار.

«ارال ەكسپەديسياسىن وتكىزۋ ماقساتتارىنىڭ ٴبىرى – سولتۇستىك جانە وڭتۇستىك ارالعا گيدروبيولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ. بۇل اسا ماڭىزدى، سەبەبى سولتۇستىك ارالدى قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا شارالار قولعا الىنعان ساتتەن باستاپ ەكوجۇيەنىڭ جۇمىسى مەن پلانكتون فلوراسىنىڭ قۇرامى بويىنشا زەرتتەۋلەر تەك ٴۇستىرت جۇرگىزىلگەن، ەندى تولىقتىرۋلاردى قاجەت ەتەدى. بۇل دەرەكتەر سولتۇستىك ارالدىڭ ەكوجۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋ قارقىنى باعالاۋ جانە تروفيكالىق تىزبەگى مەن ازىق بازاسىن زەرتتەۋ ٴۇشىن كەرەك. ويتكەنى بۇل سۋدىڭ ٴوڭىر تۇرعىندارىنىڭ كاسىبى ٴۇشىن ماڭىزى زور»،— دەدى نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتحانا قىزمەتكەرى ۆەرونيكا داشكوۆا.

ٴوز كەزەگىندە، نۇرجان العاشوۆ ارال تاقىرىبىنا قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن باق وكىلدەرى مەن كولىك جۇرگىزۋشىلەردى ەكسپەديسياعا قاتىسۋعا شاقىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، ەكسپەديسياعا قاتىسۋ تەگىن، ٴبىراق ٴاربىر قاتىسۋشى qazaqgeography مۇشەسى بولۋى ٴتيىس. مۇشەلىككە قوعامنىڭ سايتىندا وتۋگە بولادى.

انىقتاما: qazaqgeography قازاقستاندىق ۇلتتىق گەوگرافيالىق قوعامى بەس باعىتتا جۇمىس ىستەيدى: گەوگرافيا، كليمات; قورشاعان ورتا، تابيعي رەسۋرستار; بيوالۋاندىق; تۋريزم، ساياحات، ولكەتانۋ; تاريحي-مادەني مۇرا، ەتنوگرافيا. قازىرگى كەزدە قازاقستاندا 11 وكىلدىگى اشىلعان.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

سسىلكي پو تەمە:
كوممەنتاريي